گنجور

 
ادیب صابر

ای تو را مملکت حسن شده زیر نگین

نیست چون صورت شیرین تو صورت در چین

هست در زیر نگین مملکت عشق مرا

تا تو را مملکت حسن بود زیر نگین

غرقه فتنه شدستم ز لب و چهره تو

که دل و دیده من فتنه برانند و بر این

وصف رخسار و لب تو به شکر کردم و ماه

ماه روشن شد از این شادی و شکر شیرین

گر نه باغی و نه گردون زچه معنی است بگوی

با تو از هر دو نشان و اثر ای ماه زمین

قامتت سرو و رخت لاله و چشمت نرگس

عارضت زهره و چهره مه و دندان پروین

لب نوشین تو کوثر شد و کوی تو بهشت

سایه زلف تو طوبی شد و تو حور العین

بر جمال تو همی فتنه شود حسن و جمال

همچو دین بر خرد و رای اجل زین الدین

نور چشم شرف و فخر معالی که شده است

شخصش از نور مرکب دلش از علم عجین

طالب محمدت و منت ابوطالب کوست

به سخا بحر محیط و به سخن در ثمین

بی نظیری که نیابیش به همت مانند

بی قرینی که نبینیش به انعام قرین

حزم صافیش چو دیدار نجوم است به سیر

عزم میمونش چو ترکیب سپهر است متین

ای گرفته ز یسارت همه احرار یسار

ای یمین تو به رزق همه آفاق ضمین

آمد از جود یمین تو یسارت به فغان

که همی گرد بر آرد ز یسار تو یمین

زایر و زر ز سخای تو خطیراست و حقیر

سایل و مال ز جود تو عزیز است و مهین

تن مداح تو را هست ز دولت بستر

سر بدخواه تو را هست ز محنت بالین

هر عروسی که بزاید ز ضمیر شعرا

همه جز در مدیح تو نخواهد کابین

آفرین از پی نام تو نهاده ست خدای

همچنان کز جهت نام حسودت نفرین

لفظ را وصف بدیع تو کند سحر حلال

سنگ را لفظ ثنای تو دهد ماء معین

تو گزین همه ساداتی و نزد تو رسید

اینک آن ماه که از سال جز او نیست گزین

مصلحان را ز رسیدنش سرور است سرور

مفسدان جمله از اینکار حزینند حزین

اندر این مه همه جز سورت خیرات مخوان

وندر این مه همه جز صورت طاعات مبین

گر خرامی همه در موکب تهلیل خرام

ور نشینی همه در محفل تسبیح نشین

زاهدان بر زدن فسق کشیدند کمان

عابدان بر سپه دیو گشادند کمین

ضعفا را به چنین وقت معین باش زجود

تا بود جاه تو را ایزد دارنده معین

تا همی زینت گیتی ز مکین است و مکان

تا همی زیور عالم ز شهور است و سنین

بنده و خاشع عمر تو سنین باد و شهور

چاکر و خاضع امر تو مکان باد و مکین

 
 
 
گنجور را از دست هوش مصنوعی نجات دهید!
فرخی سیستانی

مکن ای دوست بما بدنتوان کرد چنین

به حدیثی مرو از پیش و بکنجی منشین

چندازین خشم، جز از خشم رهی دیگر گیر

چند ازین ناز، جز از ناز طریقی بگزین

کودک خرد نیی تو که ندانی بد و نیک

[...]

منوچهری

ملک شیردل پیلتن پیلنشین

بوسعید بن ابوالقاسم بن ناصر دین

نه من و نیمش تیغی که بدو جوید کین

سه رش و نیم، درازی یکی قبضه ازین

مسعود سعد سلمان

ای بت زیبا کافر دلی و کافر دین

کفر و ایمان شده از زلف و رخت هر دو یقین

اگر آن ظلمت کاندر دل پر ظلمت توست

روز را بودی تاریک شدی روی زمین

وگر آن نور که بر دو رخ نورانی توست

[...]

وطواط

رمضان آمد و آورد ز فردوس برین

صد هزاران مدد خیر بر شاه زمین

رمضان ناظم اسباب صیامست و قیام

ای همه شادی آن ماه که او هست همین !

دیده از هیبت او طایفهٔ شرک فتور

[...]

سوزنی سمرقندی

عید فرخ بسرای ملک مشرق و چین

بار خواه آمد و زانو زد و بوسید زمین

به زمین بوس چو فردوس بیاراست سرای

بست آیین به جمال ملک مشرق و چین

بستن آیین بر روی زمین نادر نیست

[...]

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه