اگر لذت ترک لذت بدانی
دگر شهوت نفس، لذت نخوانی
هزاران در از خلق بر خود ببندی
گرت باز باشد دری آسمانی
سفرهای عِلْوي کند مرغ جانت
گر از چنبر آز بازش پرانی
ولیکن تو را صبر عنقا نباشد
که در دام شهوت به گنجشک مانی
ز صورت پرستیدنت میهراسم
که تا زندهای ره به معنی ندانی
گر از باغ انست گیاهی برآید
گیاهت نماید گل بوستانی
دریغ آیدت هر دو عالم خریدن
اگر قدر نقدی که داری بدانی
به ملکی دمی زین نشاید خریدن
که از دور عمرت بشد رایگانی
همین حاصلت باشد از عمر باقی
اگر همچنینش به آخر رسانی
بیا تا به از زندگانی به دستت
چه افتاد تا صرف شد زندگانی
چنان میروی ساکن و خواب در سر
که میترسم از کاروان باز مانی
وصیت همین است جان برادر
که اوقات ضایع مکن تا توانی
صدف وار باید زبان دَرکشیدن
که وقتی که حاجت بود دُر چکانی
همه عمر تلخی کشیدهست سعدی
که نامش برآمد به شیرین زبانی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به بیان ارزش و اهمیت دوری از لذتهای زودگذر و شهوتهای نفسانی میپردازد و تأکید میکند که اگر انسان لذت ترک لذت را درک کند، دیگر به این تمایلات پاسخ نخواهد داد. او به انسانها یادآوری میکند که اگر دل از بند خواستههای دنیوی آزاد کنند، جانشان میتواند به سمت معانی عالی پرواز کند. همچنین، سعدی به این نکته اشاره میکند که عمر، با ارزشترین سرمایه است و نباید آن را بیهوده تلف کرد. او با انتقاد از کسانی که به دنبال لذتهای زودگذر هستند، توصیه میکند که باید به معنای عمیق زندگی و ارزشهای واقعی توجه کنند تا عمر را به بهترین نحو سپری کنند. در پایان، شاعر بر تلخی زندگی خود به عنوان برکتی در یادگیری و شیرینی زبانش تأکید میکند.
هوش مصنوعی: اگر بدانید که لذت ترک کردن لذتها از خود لذتها بیشتر است، دیگر تمایل به خواستههای نفسانی را لذت نخواهید شمرد.
چنانچه نیازت را پروردگارت برطرف سازد دیگر هیچ نیازی به بندگانش نخواهی داشت.
هوش مصنوعی: اگر بتوانی از محدودیتهای دنیا و هوسهای خود رها شوی، روحات میتواند به سفرهای بلند و تعالیطلبی برود، مثل پرندهای که از قفس آزاد میشود.
هوش مصنوعی: اما تو نمیتوانی صبر مانند پرندهٔ افسانهای عنقا داشته باشی، چون در دام تمایلات نفسانی گرفتار شدهای و به اندازهٔ یک گنجشک در این دنیا محدود ماندهای.
هوش مصنوعی: از زیبایی تو میترسم، زیرا فکر میکنم تا زمانی که زندهای، نمیتوانی به عمق معنا و فلسفه عشق پی ببری.
هوش مصنوعی: اگر گیاهی از باغ دوست بروید، نشان از گلهای زیبا و دلنشین بوستان دارد.
هوش مصنوعی: اگر ارزش چیزی که داری را بدانید، متوجه میشوی که خریدن هر دو عالم هم در برابر آن کمارزش است.
هوش مصنوعی: به دست آوردن یک دمی از خوشبختی و سلطنت، ارزشی ندارد، زیرا عمر تو به مرور زمان به رایگان سپری میشود.
هوش مصنوعی: اگر عمری که باقی مانده را به این روش بگذرانی، تنها همین نتیجه را از زندگیات بهدست خواهی آورد.
هوش مصنوعی: بیا ببینیم که در این زندگی چه چیزهایی به دست آوردهای، چرا که عمر تو صرف شده و باید بدانیم که چگونه زندگی کردهای.
هوش مصنوعی: تو چنان آرام و بیخبر از خواب در حال حرکت هستی که میترسم در میانه سفر، از کاروان عقب بمانی.
هوش مصنوعی: این وصیت برادر به تو این است که تا میتوانی وقت خود را هدر ندهی و بیهوده سپری نکن.
هوش مصنوعی: باید مثل صدف زبان خود را در عمل و گفتار نگهداری و فقط در مواقعی که نیاز است، از آن استفاده کنی تا به مانند صدف، گوهر و ارزش واقعی کلامت ظاهر شود.
شیرینی زبان سعدی بحاطر تلخی ها و ناکامی هایی است که او در تمام طول عمر خویش متحمل شده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
کسی را چو من دوستگان می چه باید؟
که دل شاد دارد بهر دوستگانی
نه جز عیب چیزیست کهآن تو نداری
نه جز غیب چیزیست کهآن تو ندانی
ز دو چیز گیرند مر مملکت را
یکی پرنیانی یکی زعفرانی
یکی زر نام ملک بر نبشته
دگر آهن آب دادهٔ یمانی
که را بویهٔ وصلت ملک خیزد
[...]
از او بوی دزدیده کافور و عنبر
وز او گونه برده عقیق یمانی
بماند گل سرخ همواره تازه
اگر قطره ای زو به گل بر چکانی
عقیقی شرابی که در آبگینه
[...]
شه مشرق و شاه زابلستانی
خداوند اقران و صاحبقرانی
بدولت یمینی بملت امینی
مر این هر دو را اصل یمن و امانی
تو محمود نامی و محمود کاری
[...]
یکی گوهری چون گل بوستانی
نه زر وبه دیدار چون زرکانی
به کوه اندرون مانده دیرگاهی
به سنگ اندرون زاده باستانی
گهی لعل چون باده ارغوانی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.