وقتها یک دم برآسودی تنم
قال مولايَ لِطَرفي لا تَنَم
اِسْقیاني و دَعاني؛ أَفْتَضِح
عشق و مستوری نیامیزد به هم
ما به مسکینی سلاح انداختیم
لا تَحِلُّوا قَتْلَ مَن أَلْقَی السَّلَم
یا غریبَ الْحُسْنِ، رِفْقاً بِالْغَریب
خون درویشان مریز ای محتشم
گر نکردهستی به خونم پنجه تیز
ما لِذاکَ الْکَفِّ مَخْضوباً بِدَم؟
قَدْ مَلَکْتَ الْقَلبَ مُلْکاً دائماً
خواهی اکنون عدل کن خواهی ستم
گر بخوانی ور برانی بندهایم
لا أُبالي؛ إِنْ دَعا لی أَو شَتَم
یا قَضیبَ الْبانِ! ما هذا الْوُقوف؟
گر خلاف سرو میخواهی، بِچَم
عمرها پرهیز میکردم ز عشق
ما حَسِبْتُ الْآنَ إِلّا قَدْ هَجَم
خَلِّیاني؛ نَحوَ منظوري أَقِفْ
تا چو شمع از سر بسوزم تا قدم
در ازل رفتهست ما را دوستی
لا تَخونوني؛ فَعَهدي ما انْصَرَم
بَذلُ روحي فیکَ أَمرٌ هَیِّنٌ
خود چه باشد در کف حاتم درم؟!
بندهام تا زندهام بی زینهار
لَمْ أَزَلْ عَبداً و أَوصالي رِمَم
شَنْعةُ الْعَذّالِ عِندي لَمْ تُفِدْ
کز ازل بر من کشیدند این رقم
گر بنالم وقتی از زخمی قدیم
لا تَلوموني؛ فَجُرْحي ما الْتَحَم
إِنْ تُرِدْ مَحْوَ الْبَرایا، فَانْکَشِفْ
تا وجود خلق ریزی در عدم
عقل و صبر از من چه میجویی که عشق
کُلَّما أَسَّسْتُ بُنیاناً هَدَم
أَنتَ في قلبي؛ أَ لَمْ تَعْلَمْ بِهِ؟
کز نصیحتکن نمیبیند اَلَم
سعدیا جان صرف کن در پای دوست
إنَّ غایاتِ الْأَماني تُغْتَنَم


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به بیان احساسات عاشقانه و دردهای ناشی از عشق و جدایی میپردازد. شاعر از عشق و تعلق خاطر خود به معشوق میگوید و احساس میکند که این عشق در وجود او ریشهدار شده است. او از فانی بودن و ناتوانی در مقاومت در برابر محبت صحبت میکند و تأکید میکند که عشق و عقل با هم نمیسازند. شاعر به یادآوری عهد و پیمان عاشقانهاش با معشوق میپردازد و درخواست میکند که عشق او را ترک نکند. در نهایت، او به مخاطب یادآوری میکند که امید و آرزو در محبت به معشوق به واقعیت تبدیل میشود.
اوقاتی که جسمم کمی آرامش داشت، مولایم به چشمانم فرمود: نخواب!
هوش مصنوعی: من به عشق و محبت دعوت میشوم و کسی که مرا به عشق خوانده، باعث میشود که رسوایی و پنهانی با هم ترکیب نشوند.
هوش مصنوعی: ما به خاطر فقر و نیاز خود، سلاح را کنار گذاشتیم و نمیتوانید کسی را که تسلیم شده و صلح را اعلام کرده، بکشید.
هوش مصنوعی: ای زیبای غریب، با درویشها لطافت و مهربانی کن و خون آنان را نریز، ای ادم محترم و باوقار.
هوش مصنوعی: اگر دستت به خون من آلوده نمیشد، پس چرا کف دستت به خاطر خون من رنگین شده است؟
AI: اگر تو قلب مرا به طور دائمی در اختیار داری، پس اکنون باید با انصاف رفتار کنی، نه اینکه ظلم کنی. (تصحیح AI: تو قلب مرا به طور دائمی در اختیار داری، پس اکنون میخواهی با انصاف رفتار کنی، یا اینکه ظلم کنی.)
هوش مصنوعی: اگر تو ما را بخوانی یا از خود برانی، ما بندههای تو هستیم و برای ما مهم نیست؛ چه برای ما دعا کنی و چه ما را دشنام دهی.
AI: ای شاخهی درخت بید! چرا اینجا ایستادهای؟ اگر میخواهی بر خلاف سرسبزی درختان بیفتی، به من بپیوند. (AI: ای شاخهی درخت بید! چرا اینجا ایستادهای؟ اگر خشم سرو را میخواهی، بخرام!)
هوش مصنوعی: سالها از عشق تو دوری میکردم و خود را از آن حفظ مینمودم، اما حالا میبینم که ناگهان عشق بر من هجوم آورده است و نتوانستم از آن فرار کنم.
هوش مصنوعی: بگذارید من تنها بمانم؛ نزدیک من بیایید تا مانند شمع بسوزم و آب شوم.
هوش مصنوعی: دوستی ما از اول، به هیچوجه نباید خیانت شود؛ زیرا عهد و پیمانی که بستهایم، دیگر به پایان رسیده است.
AI تصحیحشده: فدای تو شدن برای من کار سختی نیست، اما این کار (مانند پول و دِرَم) در مقایسه با بخششهای حاتم طایی (است.) (جان من) چه ارزشی دارد؟
هوش مصنوعی: من تا زمانی که زندهام بنده هستم و همیشه بنده خواهم بود؛ در حالی که وجودم کمارزش و مانند تکههای پوسیده است.
هوش مصنوعی: نادرستی و بدگوییهای عیبجویان هیچ تأثیری بر من نداشته است، چراکه از همان آغاز زندگیام بر من این برچسبها زده شده است.
هوش مصنوعی: اگر زمانی از دردی که سالهاست دارم شکایت کنم، مرا سرزنش نکنید؛ زیرا زخم من به خاطر یک حادثهٔ غمانگیز، عمیق و کهنه شده است.
AI تصحیحشده: اگر میخواهی همه موجودات را نابود کنی، (نقاب از چهره بینداز تا) به حالتی از عدم برسید که اثری از خلق و خلقت در آن نباشد.
AI: عقل و صبر را از من نخواه، چون هرگاه که عشق را پایهگذاری کردهام، آن را خراب کردهام. (تصحیح AI: عقل و صبر را از من نخواه، چون هرچه را پایهگذاری کردهام، عشق آن را خراب کردهاست.)
AI: تو در قلب من هستی؛ آیا از این موضوع آگاه نیستی؟ زیرا کسی که نصیحت میکند، نمیتواند آن را ببیند، مگر اینکه خود به آن توجه کند. (AI: تو در قلب من هستی؛ آیا از این موضوع آگاه نیستی؟ زیرا از کسی که نصیحت میکند، آزردگی نمیبیند.)
هوش مصنوعی: سعدی جان خود را برای دوست خرج کن، زیرا آخرین آرزوها و امیدها به دست میآید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
خوانش آقای محمدی
قال مولايَ لِطَرفي لا تَنَم
بیت اول مصرع دوم: مولائی در زبان عربی وجود ندارد، صحیح آن مولایَ است
2- اِسْقیاني و دَعاني أَفْتَضِح
بیت دوم مصرع اول: أَفْتَضِح به صورت امر (اِفْتَضِح) خوانده شده که عبارت را از معنا تهی می کند. باید به صورت فعل مضارع متکلم وحده باشد
لا تَحِلُّوا قَتْلَ مَن أَلْقَی السَّلَم
بیت 3 مصرع دوم لا تَحِلُّوا به ضم ت (لا تُحِلُّوا) خوانده شده است.
خوانش خانم عندلیب
قال مولايَ لِطَرفي لا تَنَم
بیت اول مصرع دوم: مولائی در زبان عربی وجود ندارد، صحیح آن مولایَ است
2- اِسْقیاني و دَعاني أَفْتَضِح
بیت دوم مصرع اول: أَفْتَضِح به صورت امر (اِفْتَضِح) خوانده شده که بی معناست و باید به صورت فعل مضارع متکلم وحده باشد
4- یا غریبَ الْحُسْنِ رِفْقاً بِالْغَریب
بیت 4 مصرع اول لحن خوانش صحیح نیست و رِفْقاً بِالْغَریب به صورت صفت خوانده شده است.
ما لِذاكَ الْکَفِّ مَخْضوباً بِدَم؟
بیت 5 مصرع دوم الْکَفِّ به فتح ف خوانده شده که صحیح نیست
8- یا قَضیبَ الْبانِ ما هذا الْوُقوف؟
بیت 8 مصرع اول بعد از البان باید مکث شود چون جملۀ بعد پرسشی است ولی تمام عبارت پرسشی خوانده شده است.
10- خَلِّیاني نَحوَ منظوري أَقِف
بیت 10 مصرع اول خَلِّیاني ل با تشدید صحیح است اما بدون تشدید خوانده شده است.
12- بَذلُ روحي فیكَ أَمرٌ هَیِّنٌ
بیت 12 مصرع اول أَمرٌ با تنوین صحیح است اما با ضمه (أمرُ) خوانده شده
لَمْ أَزَلْ عَبداً و أوصالي رِمَم
بیت 13 مصرع دوم رِمَم به کسر ر صحیح است
14- شَنْعةُ الْعَذّالِ عِندي لَمْ تُفِد
بیت 14 مصرع اول الْعَذّالِ بدون تشدید و با نیز حرف دال (العدال) خوانده شده است.
16- إِنْ تُرِدْ مَحْوَ الْبَرایا فَانْکَشِفْ
بیت 16 مصرع اول فَانْکَشِفْ به ضم ک خوانده شده است. (فَانْکُشِفْ)
خوانش آقای لیله کوهی
قال مولايَ لِطَرفي لا تَنَم
بیت اول مصرع دوم: مولائی در زبان عربی وجود ندارد، صحیح آن مولایَ است
2- اِسْقیاني و دَعاني أَفْتَضِح
بیت دوم مصرع اول: أَفْتَضِح به صورت امر (اِفْتَضِح) خوانده شده که بی معناست و باید به صورت فعل مضارع متکلم وحده باشد
لا تَحِلُّوا قَتْلَ مَن أَلْقَی السَّلَم
بیت 3 مصرع دوم لا تَحِلُّوا به ضم ت (لا تُحِلُّوا) خوانده شده است.
4- یا غریبَ الْحُسْنِ رِفْقاً بِالْغَریب
بیت 4 مصرع اول رِفْقاً به ضم ر (رُفْقاً) خوانده شده است.
ما لِذاكَ الْکَفِّ مَخْضوباً بِدَم؟
بیت 5 مصرع دوم لحن خوانش و استرس ها معنا را از بین برده است.
لَمْ أَزَلْ عَبداً و أوصالي رِمَم
بیت 13 مصرع دوم رِمَم به کسر ر صحیح است
- شَنْعةُ الْعَذّالِ عِندي لَمْ تُفِد
بیت 14 مصرع اول شَنْعةُ به ضم ش خوانده شده است و همچنین الْعَذّالِ به ضم ع خوانده شده است.بدون تشدید و با نیز حرف دال (العدال) خوانده شده است.
18- أَنتَ في قلبي أَ لَمْ تَعْلَمْ بِهِ؟
بیت 18 مصرع اول تَعْلَمْ به کسر ل خوانده شده است.
إنَّ غایاتِ الْأَماني تُغْتَنَم
بیت 19 مصرع دوم غایاتِ به ضم ت خوانده شده است.
خوانش خانم تهرانی
قال مولايَ لِطَرفي لا تَنَم
بیت اول مصرع دوم: مولائی در زبان عربی وجود ندارد، صحیح آن مولایَ است
2- اِسْقیاني و دَعاني أَفْتَضِح
بیت دوم مصرع اول: حرف واو خوانده نشده است و با قالب فارسی با کلمه بعد به هم چسبیده است اما در عربی چنین خوانده نمی شود.
لا تَحِلُّوا قَتْلَ مَن أَلْقَی السَّلَم
بیت 3 مصرع دوم لا تَحِلُّوا به ضم ت (لا تُحِلُّوا) خوانده شده است.
ما لِذاكَ الْکَفِّ مَخْضوباً بِدَم؟
بیت 5 مصرع دوم لحن خوانش و استرس ها معنا را از بین برده است.
گر خلاف سرو میخواهی بِچَم
بیت 8 مصرع دوم لحن خوانش بچم صحیح نیست (به شکل فعل خوانده نشده) باید به شکل فعل امر خوانده شود
ما حَسِبْتُ الْآنَ إِلّا قَدْ هَجَم
بیت 9 مصرع دوم حَسِبْتُ به شکل حَسَبْتَ خوانده شده هم معنا ایراد دارد و هم صیغه فعل
10- خَلِّیاني نَحوَ منظوري أَقِف
بیت 10 مصرع اول خَلِّیاني به ضم خ خوانده شده است. چنین فعلی در زبان عربی وجود ندارد
لَمْ أَزَلْ عَبداً و أوصالي رِمَم
بیت 13 مصرع دوم رِمَم به کسر ر صحیح است
14- شَنْعةُ الْعَذّالِ عِندي لَمْ تُفِد
بیت 14 مصرع اول شَنْعةُ به ضم ش خوانده شده است و همچنین الْعَذّالِ به ضم ع خوانده شده است.
لا تَلوموني فَجُرْحي ما الْتَحَم
بیت 15 مصرع دوم جُرح به فتح ج خوانده شده است و جملۀ بعد از آن نیز از نظر لحن به صورت صفت خوانده شده اما باید به صورت خبری خوانده شود، خبر برای جرح
16- إِنْ تُرِدْ مَحْوَ الْبَرایا فَانْکَشِفْ
بیت 16 مصرع اول تُرِدْ به فتح ر خوانده شده است. محو به صورتی نامفهوم و با تنوین (محوٌ) خوانده شده است.
إنَّ غایاتِ الْأَماني تُغْتَنَم
بیت 19 مصرع دوم غایاتِ به فتح ت خوانده شده است. (اسم جمع مؤنث در حالت نصب، کسره می گیرد)
خوانش خانم بازیان
قال مولايَ لِطَرفي لا تَنَم
بیت اول مصرع دوم: مولائی در زبان عربی وجود ندارد، صحیح آن مولایَ است
2- اِسْقیاني و دَعاني أَفْتَضِح
بیت دوم مصرع اول: اِسْقیاني به فتح همزه (اَسْقیاني) خوانده شده است. أَفْتَضِح به صورت امر (اِفْتَضِح) خوانده شده که بی معناست و باید به صورت فعل مضارع متکلم وحده باشد
لا تَحِلُّوا قَتْلَ مَن أَلْقَی السَّلَم
بیت 3 مصرع دوم لا تَحِلُّوا به ضم ت (لا تُحِلُّوا) خوانده شده است.
ما لِذاكَ الْکَفِّ مَخْضوباً بِدَم؟
بیت 5 مصرع دوم لحن خوانش معنا را تغییر داده است. جمله استفهامی است.
لا أُبالي إِنْ دَعا لی أَو شَتَم
بیت 7 مصرع دوم لحن خوانش معنا را تغییر داده است.
8- یا قَضیبَ الْبانِ ما هذا الْوُقوف؟
بیت 8 مصرع اول قَضیبَ به ضم ت (قَضیبُ) خوانده شده است.
لَمْ أَزَلْ عَبداً و أوصالي رِمَم
بیت 13 مصرع دوم رِمَم به کسر ر صحیح است
14- شَنْعةُ الْعَذّالِ عِندي لَمْ تُفِد
بیت 14 مصرع اول شَنْعةُ به ضم ش خوانده شده است و همچنین الْعَذّالِ به فتح ل خوانده شده است.
إنَّ غایاتِ الْأَماني تُغْتَنَم
بیت 19 مصرع دوم غایاتِ به فتح ت خوانده شده است. (اسم جمع مؤنث در حالت نصب، کسره می گیرد)
چون که زن را دید فغ، کرد اشتلم
همچو آهن گشت و نداد ایچ خم
از صداع قیل و قال ایمن شدم
چاره دستان مستان چون کنم؟
هر که در اصلش بزرگی بوده است
آن ازو هرگز نگردد هیچ کم
پیل کو جز خدمت شاهی نکرد
چون ز آسیب فنا گردد عدم
زاستخوان او اگر پیلی کنی
[...]
لا فضل فی بلد فینا علی بلد
الا لمکة بیت الله والحرم
فانها فضلت من بین سائرها
بحرمة الدین والاسلام و القدم
سوزنی چون دید با عیسی به هم
بخیه با روی او فکندش لاجرم
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.