ز بنگاه حاتم یکی پیرمرد
طلب ده درم سنگ فانید کرد
ز راوی چنان یاد دارم خبر
که پیشش فرستاد تَنگی شکر
زن از خیمه گفت این چه تدبیر بود؟
همان ده درم حاجت پیر بود
شنید این سخن نامبردار طی
بخندید و گفت ای دلارام حی
گر او در خور حاجت خویش خواست
جوانمردی آل حاتم کجاست؟
چو حاتم به آزادمردی دگر
ز دوران گیتی نیامد مگر
ابوبکر سعد آن که دست نوال
نهد همّتش بر دهان سؤال
رعیتپناها! دلت شاد باد!
به سعیات مسلمانی آباد باد!
سرافرازد این خاک فرخنده بوم
ز عدلت بر اقلیم یونان و روم
چو حاتم، اگر نیستی کام وی
نبردی کس اندر جهان نام طی
ثنا ماند از آن نامور در کتاب
تو را هم ثنا ماند و هم ثواب
که حاتم بدان نام و آوازه خواست
تو را سعی و جهد از برای خداست
تکلّف بر مرد درویش نیست
وصیت همین یک سخن بیش نیست
که چندان که جهدت بود خیر کن
ز تو خیر ماند، ز سعدی سخن


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این حکایت، حاتم طایی به عنوان نماد جوانمردی و سخاوت معرفی میشود. هنگامی که پیرمردی از او ده درم تقاضا میکند، حاتم با توجه به نیاز او و درک مصلحت، به نوعی خشمگین میشود که چرا کسی با شجاعت در خدمت به دیگران اقدام نمیکند. او بر این باور است که جوانمردی باید ادامه یابد و عمل نیکویی که به خاطر خدا انجام میشود، ارزشمند است. سعدی در پایان اشاره میکند که اگر کسی همچون حاتم نیست، باید همچنان تلاش کند تا خیر انجام دهد، زیرا این تلاشها باعث ماندگاری نام نیک و ثواب در دنیا و آخرت خواهد شد.
هوش مصنوعی: از محل زندگی حاتم طائی، یک پیرمرد درخواست کرد تا ده درم (ده درهم) به او بدهد که شاید به خُودش رسیده باشد.
هوش مصنوعی: از راوی شنیدم که خبر داده بود به حاتم طائی که مقدار کمی شکر برای او فرستادهاند.
هوش مصنوعی: زن از خیمه پرسید این چه تدبیر و نقشهای بود؟ همان ده فقط نیاز مردی سالخورده را برطرف میکرد.
هوش مصنوعی: حاتم طایی که فردی مشهور به بخشندگی است، این سخن را شنید و با لبخند گفت ای محبوب و دلنواز.
هوش مصنوعی: اگر او (حاتم طائی) برای برآوردهکردن نیاز خود، به جوانمردی نیاز داشته باشد، باید دنبال جوانمردی به اندازه حاتم بگردد، زیرا کسی مانند او در بین مردم وجود ندارد.
هوش مصنوعی: هیچ شخصی مانند حاتم طایی به آزادمنشی و نیکوکاری در تاریخ وجود نداشته است.
هوش مصنوعی: ابوبکر سعد کسی است که با دست نیکوئی خود بخشش میکند و ارادهاش باعث میشود سوالات برطرف شود.
هوش مصنوعی: ای تکیهگاه مردم! امیدوارم دلت شاد باشد و تلاشهایت باعث آبادانی و خوشبختی مسلمانان شود.
هوش مصنوعی: این خاک خوشبخت و با سعادت به خاطر عدالت تو، بر سرزمینهای یونان و روم درخشان و سر بلند است.
هوش مصنوعی: اگر تو مانند حاتم طائی، کسی کمال بخشش و احسان نیستی، دست کم مثل او، کسی را در دنیا زحمت دادهای، به نام نیکو مشهور نشدهای.
هوش مصنوعی: اگر نام حاتم طایی در کتابها به نیکی یاد شده و او در تاریخ ستایش شده، این نشان میدهد که تو نیز با نیکوکاری و احسان، نام نیک از خود بر جای خواهی گذاشت و به آن ثواب خواهی رسید.
هوش مصنوعی: حاتم طائی به خاطر نام و شهرت خود، به خاطر خدا تلاش و کوشش میکند تا دیگران را یاری کند.
هوش مصنوعی: انجام دادن کارهای سخت و غیرضروری بر انسان فقیر و درویش خوب نیست و همین یک نکته کافی است.
هوش مصنوعی: چقدر که تلاش کنی برای انجام کارهای نیک، از تو خیر باقی میماند و این سخن از سعدی است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.