شنیدم در ایام حاتم که بود
به خیل اندرش بادپایی چو دود
صبا سرعتی، رعد بانگ ادهمی
که بر برق پیشی گرفتی همی
به تک ژاله می‌ریخت بر کوه و دشت
تو گفتی مگر ابر نیسان گذشت
یکی سیل‌رفتار هامون‌نورد
که باد از پی‌اش باز ماندی چو گرد
ز اوصاف حاتم به هر مرز و بوم
بگفتند برخی به سلطان روم
که همتای او در کرم مرد نیست
چو اسبش به جولان و ناورد نیست
بیابان‌نورد‌ی چو کشتی بر آب
که بالای سیرش نپرد عقاب
به دستور دانا چنین گفت شاه
که دعوی خجالت بود بی‌گواه
من از حاتم آن اسب تازی‌نژاد
بخواهم، گر او مکرمت کرد و داد
بدانم که در وی شکوه مهی‌ست
وگر رد کند، بانگ طبل تهی‌ست
رسولی هنرمند عالم به طی
روان کرد و ده مرد همراه وی
زمین مرده و ابر گریان بر او
صبا کرده بار دگر جان در او
به منزل‌گه حاتم آمد فرود
بر آسود چون تشنه بر زنده‌رود
سماطی بیفکند و اسبی بکشت
به‌دامن شکر دادشان، زر به مشت
شب آنجا ببودند و روز دگر
بگفت آنچه دانست صاحب‌خبر
همی‌گفت حاتم پریشان چو مست
به دندان ز حسرت همی‌کند دست
که ای بهره‌ور موبد نیک‌نام
چرا پیش از اینم نگفتی پیام؟
من آن باد‌رفتار‌ِ دُلدل‌شتاب
ز بهر شما دوش کردم کباب
که دانستم از هول باران و سیل
نشاید شدن در چراگاه خیل
به نوعی دگر روی و راهم نبود
جز او بر در بارگاهم نبود
مروّت ندیدم در آیین خویش
که مهمان بخسبد دل از فاقه ریش
مرا نام باید در اقلیم فاش
دگر مرکب نامور گو مباش
کسان را درم داد و تشریف و اسب
طبیعی‌ست اخلاق نیکو، نه کسب
خبر شد به روم از جوانمرد طی
هزار آفرین گفت بر طبع وی
ز حاتم بدین نکته راضی مشو
از این خوب‌تر ماجرایی شنو
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: به روزگاری که حاتم طایی مشهور به جوانمردی و بخشش بود، شخصی از سوی پادشاه روم به دیدنش رفت تا از کرم او خبری بیابد. در مسیر، حاتم به خاطر مهمانانش، کبابی تهیه کرده بود و از این که پیش از ورود مهمانانش به همه آنها رسیدگی نکرده بود، حسرت می‌خورد. او می‌گوید که فضیلت مهمان‌نوازی برایش مهم است و نام نیکش را در دنیا حفظ کرده است. در نهایت، بعد از شنیدن خبر از جوانمردی حاتم، پادشاه روم به او آفرین می‌گوید و از شخصیت والایش تقدیر می‌کند.
هوش مصنوعی: در زمان حاتم طائی، شنیدم که در دسته و هیئت او، فردی بسیار سریع و چابک مانند دود وجود داشت.
هوش مصنوعی: نسیم، با شتاب و سرعتی که دارد، به مانند رعدی است که صدایی تیره دارد و از رعد و برق جلوتر می‌زند.
هوش مصنوعی: باران به شکل قطرات ریز بر کوه و دشت می‌بارید و گویی این باران خاص و نادر است، به‌طوری‌که به نظر می‌رسد ابرهای فصل بهار دیگر از این منطقه عبور کرده‌اند.
هوش مصنوعی: به یکنوع مردی مانند سیل که شجاعت و بزرگی او را به یاد می‌آورد، اشاره شده است به‌طوری‌که حتی باد نیز نتوانست به او برسد و از او پیشی بگیرد.
هوش مصنوعی: حکایت‌های جوانمردی و بخشش‌های حاتم طائی را در هر جا و نزد هر قوم و ملتی نقل کرده‌اند، حتی در دربار پادشاه روم نیز درباره او صحبت شده است.
هوش مصنوعی: هیچ‌کس را در سخاوت و بخشندگی به پای او نمی‌رسانند، همان‌طور که در شجاعت و نبرد نیز هم‌ردیفی ندارد.
هوش مصنوعی: حرکت و تلاش در بیابان مانند راه رفتن بر روی آب است که هیچ پرنده‌ای به بالای آن نمی‌رود. این به نوعی نشان‌دهندهٔ سختی و عدم تسلط بر شرایط است.
هوش مصنوعی: شاه به فرمان دانا گفته است که ادعای خجالت و شرم بدون شاهد و دلیل معنی ندارد.
هوش مصنوعی: من از حاتم طایی، آن جوانمرد بزرگ، خواهان اسب تازی هستم، اگر او نیکی کند و به من ببخشد.
هوش مصنوعی: من می‌دانم که در شخصیت حاتم طائی عظمت و شکوهی وجود دارد و اگر او چیزی را نپذیرد، در واقع چیزی برای ستایش ندارد و همه‌چیز بی‌معنا خواهد بود.
هوش مصنوعی: خدایی فرستاده‌ای هنرمند و توانمند را به سفر روانه کرد و ده مرد را نیز به همراه او فرستاد.
هوش مصنوعی: زمین بی‌روح و فاقد حیات است، و ابرها مثل کسانی که در حال گریه‌اند، بر آن باران می‌بارند و دوباره زندگی به آن می‌بخشند.
هوش مصنوعی: به خانهٔ حاتم طایی آمد، همان‌طور که تشنه‌مردی به کنار رودخانهٔ زنده که آب دارد، آرامش می‌یابد و استراحت می‌کند.
به‌دامن: مقداری از چیزی مانند گندم و شکر و ... که در دامن بریزند در اینجا یعنی زیاد.
هوش مصنوعی: در شب آنجا ماندند و روز بعد، آنچه را که از ماجرا آگاه بود، گفت.
هوش مصنوعی: حاتم، که در حالتی پریشان و شبیه به آدم مست است، با حسرت به دندان‌هایش نگاه می‌کند و دستش را به سمت آنها می‌برد.
هوش مصنوعی: حاتم طایی، که فردی نیکوکار و معروف به جوانمردی است، از موبد نیکوکار می‌پرسد که چرا پیام او را قبل از این نیاورده و به او خبر نداده است.
هوش مصنوعی: من برای شما دو نفر به خاطر محبت‌تان، دیشب به خاطر شما سنگین‌ترین کارها را انجام دادم و خود را به زحمت انداختم.
هوش مصنوعی: از ترس باران و سیل فهمیدم که نباید در چراگاه انبوه دام‌ها قرار بگیرم.
هوش مصنوعی: به گونه‌ای دیگر نمی‌توانستم به او روی آورم و جز او کسی در درگاه من نبود.
هوش مصنوعی: من در رفتار خود جوانمردی را ندیدم که اجازه دهد مهمان به دلیل فقر و تنگدستی، ناراحت و دلشکسته بخوابد.
هوش مصنوعی: باید نام من در میان مردم شناخته شود و در این زمینه من به کسی که مشهور است، نیازی ندارم.
هوش مصنوعی: خوبی و نیک‌سلوکی ویژگی ذاتی انسان است و مربوط به مال و ثروت یا مقام و جواهر نیست. کسی که رفتار نیکو دارد، جزو بزرگ‌ترین و محترم‌ترین افراد است، نه کسانی که فقط از دارایی‌های مادی برخوردارند.
هوش مصنوعی: خبر رسید به روم دربارهٔ جوانمردی حاتم طائی و به خاطر طبیعت خوبی که داشت، هزاران ستایش بر او نثار کردند.
هوش مصنوعی: از داستان حاتم طایی راضی نشو، از این بهتر ماجرایی بشنو.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.