گفت با زنجیر، در زندان شبی دیوانهای
عاقلان پیداست، کز دیوانگان ترسیدهاند
من بدین زنجیر ارزیدم که بستندم به پای
کاش میپرسید کس، کایشان به چند ارزیدهاند
دوش سنگی چند پنهان کردم اندر آستین
ای عجب! آن سنگها را هم ز من دزدیدهاند
سنگ میدزدند از دیوانه با این عقل و رای
مبحث فهمیدنیها را چنین فهمیدهاند
عاقلان با این کیاست، عقل دوراندیش را
در ترازوی چو من دیوانهای سنجیدهاند
از برای دیدن من، بارها گشتند جمع
عاقلند آری، چو من دیوانه کمتر دیدهاند
جمله را دیوانه نامیدم، چو بگشودند در
گر بدست، ایشان بدین نامم چرا نامیدهاند
کردهاند از بیهشی بر خواندن من خندهها
خویشتن در هر مکان و هر گذر رقصیدهاند
من یکی آیینهام کاندر من این دیوانگان
خویشتن را دیده و بر خویشتن خندیدهاند
آب صاف از جوی نوشیدم، مرا خواندند پست
گرچه خود، خون یتیم و پیرزن نوشیدهاند
خالی از عقلند، سرهایی که سنگ ما شکست
این گناه از سنگ بود، از من چرا رنجیدهاند
به که از من باز بستانند و زحمت کم کنند
غیر ازین زنجیر، گر چیزی به من بخشیدهاند
سنگ در دامن نهندم تا در اندازم به خلق
ریسمان خویش را با دست من تابیدهاند
هیچ پرسش را نخواهم گفت زین ساعت جواب
زان که از من خیره و بیهوده، بس پرسیدهاند
چوب دستی را نهفتم دوش زیر بوریا
از سحر تا شامگاهان، از پیش گردیدهاند
ما نمیپوشیم عیب خویش، اما دیگران
عیبها دارند و از ما جمله را پوشیدهاند
ننگها دیدیم اندر دفتر و طومارشان
دفتر و طومار ما را، زان سبب پیچیدهاند
ما سبکساریم، از لغزیدن ما چاره نیست
عاقلان با این گرانسنگی، چرا لغزیدهاند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به بیان درد و رنج یک دیوانه میپردازد که در زندان زنجیر شده و از دوگانگیهای جامعه عاقلان و دیوانگان شکایت دارد. او عاقلان را به خاطر ترس از دیوانگی و قضاوتهای نادرستشان مورد انتقاد قرار میدهد و نشان میدهد که حتی چیزهای سادهای چون سنگ نیز از او دزدیده شدهاند. دیوانه خود را به عنوان آینهای معرفی میکند که دیگران را به خویشتن نگریسته و بر آن میخندند، در حالی که خودشان پنهان هستند. او به زنجیرهایش اشاره میکند و میگوید شاید این زنجیرها به او ارزشی بیش از آنچه عاقلان از او میدانند بخشیدهاند. در آخر، شاعر به این نکته میرسد که عیوب را نمیتواند پنهان کند و از لغزیدن عاقلان در زندگیاش شگفتزده است.
هوش مصنوعی: دیوانهای در زندان با زنجیر صحبت میکند و میگوید عاقلان مشخص هستند، زیرا از دیوانگان میترسند.
هوش مصنوعی: من به این زنجیر سزاوار بودم که به پای من بستند، ای کاش کسی میپرسید که آن عاقلان که مرا در این حالت دیدند، به چه مقدار ارزش دارند.
هوش مصنوعی: دیشب چندین سنگ را در آستین خود پنهان کردم، و چه شگفت که همان سنگها را نیز از من دزدیدهاند.
هوش مصنوعی: دیوانه درک و فهمش را از موضوعات مختلف، با عقلی که دیگران دارند، به چالش میکشد و به طرز عجیبی میگوید که حتی سنگها را از او میدزدند، یعنی مسائل مهم و اساسی هم در دست عاقلان مانند او نازکتر از آن چیزی است که به نظر میرسد.
هوش مصنوعی: عاقلان با این هوش و ترفند، عقل دوراندیش را با اندازهگیری من، که دیوانهام، مقایسه کردهاند.
هوش مصنوعی: عاقلان برای دیدن من بارها دور هم جمع شدهاند، ولی مانند من دیوانه را کمتر دیدهاند.
کاربر: همه را دیوانه نامیدم، وقتی در را باز کردند و اگر گذاردن این صفت روی دیگران کار پسندیده ای نیست، چرا مرا به این صفت نامگذاری کرده اند؟
هوش مصنوعی: دیوانگان از روی نادانی و غفلت بر گفتار من میخندند و در هر جایی و در هنگام عبور رقص و شادی میکنند.
هوش مصنوعی: من مانند یک آیینه هستم که این دیوانهها خودشان را در من دیده و به خودشان میخندند.
هوش مصنوعی: من آب زلال و پاکی از جوی نوشیدم و به خاطر این کار مرا به پستی متهم کردند؛ در حالی که خودشان هرگز از درد و رنج یتیمان و پیرزنان غافل نشدهاند و شاید خودشان آلودگیها و ظلمها را تحمل کردهاند.
هوش مصنوعی: سرهایی که سنگ ما را شکستند، از عقل خالیاند و این حادثه تقصیر سنگ است، پس چرا از من، که در این ماجرا نقشی ندارم، ناراحت شدهاند؟
هوش مصنوعی: من از کسانی که به من زحمت میدهند، نمیخواهم چیزی بگیرند و زنجیرهایی که بر گردن دارم، تنها آن چیزی است که مرا به خود بسته است. اگر بخواهند زحمت مرا کمتر کنند، تنها میتوانند همین زنجیر را از من بگیرند، نه چیز دیگری.
هوش مصنوعی: من دامنم را به سنگ نمیزنم تا بتوانم آن را به سوی مردم پرتاب کنم، زیرا خودشان با دست خود ریسمانی از مشکلات و دشواریها برای من بافتهاند.
هوش مصنوعی: از این لحظه هیچ پرسشی نمیکنم و پاسخی هم نخواهم داد، زیرا از من بهطرز بیهوده و گیجکنندهای خیلی سؤال شده است.
هوش مصنوعی: من چوب دستیام را زیر بوریا پنهان کردهام و از صبح تا شب به خاطر این پنهانی بودن، همواره مراقب هستم که دیگران آن را نبینند.
هوش مصنوعی: ما از بیان عیوب خود خجالت نمیکشیم، اما دیگران معایب خود را دارند و آنها را از ما پنهان کردهاند.
هوش مصنوعی: ما عیوب و ننگهای دیگران را در نوشتهها و اسنادشان مشاهده کردیم، اما به همین دلیل، کارنامه ما را به هم ریخته و پیچیدهاند.
هوش مصنوعی: ما انسانهای بیوزنی هستیم و از اشتباهاتمان نمیتوانیم جلوگیری کنیم. اما عاقلان که بار سنگینی را بر دوش دارند، چرا دچار لغزش میشوند؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
عاقلان از غافلان اسرار خود پوشیدهاند
آب حیوان در میان تیرگی نوشیدهاند
رنگ حرص وشهوت از آیینه دل بردهاند
تا در آن آیینه عکس روی دلبر دیدهاند
جان خود در زلف کافرکیش جانان بستهاند
[...]
نیست در روی زمین، یک کف زمین بیانقلاب
وقت آنان خوش که در زیر زمین خوابیدهاند
صید خلق اهل ریا در گوشه گیری دیده اند
دامن خود را از آن چون دام ماهی چیده اند
مولوی پر تکیه بر علمت مکن پرگاروار
آهنین پایان در این ره بیشتر لغزیده اند
قدر خود بنگر به میزان تمیز اهل طبع
[...]
لاله و گل چشمک رمز خوان فهمیدهاند
زعفرانی هست کاینها بر وفا خندیدهاند
زین گلستانم به گوش آواز دردی می رسد
رنگ و بویی نیست اینجا بلبلان نالیدهاند
برغرور فرصت ما تا کجا خندد شباب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.