بزرگمهر، به نوشینروان نوشت که خلق
ز شاه، خواهش امنیت و رفاه کنند
شهان اگر که به تعمیر مملکت کوشند
چه حاجت است که تعمیر بارگاه کنند
چرا کنند کم از دسترنج مسکینان
چرا به مظلمه، افزون به مال و جاه کنند
چو کج روی تو، نپویند دیگران ره راست
چو یک خطا ز تو بینند، صد گناه کنند
به لشکر خرد و رای و عدل و علم گرای
سپاه اهرمن، اندیشه زین سپاه کنند
جواب نامهٔ مظلوم را، تو خویش فرست
بسا بود، که دبیرانت اشتباه کنند
زمام کار، به دست تو چون سپرد سپهر
به کار خلق، چرا دیگران نگاه کنند
اگر به دفتر حکام، ننگری یک روز
هزار دفتر انصاف را سیاه کنند
اگر که قاضی و مفتی شوند، سفله و دزد
دروغگو و بداندیش را گواه کنند
به سمع شه نرسانند حاسدان قوی
تظلمی که ضعیفان دادخواه کنند
بپوش چشم ز پندار و عجب، کاین دو شریک
بر آن سرند، که تا فرصتی تباه کنند
چو جای خود نشناسی، به حیله مدعیان
تو را ز اوج بلندی، به قعر چاه کنند
بترس ز آه ستمدیدگان، که در دل شب
نشستهاند که نفرین به پادشاه کنند
از آن شرار که روشن شود ز سوز دلی
به یک اشاره، دو صد کوه را چو کاه کنند
سند به دست سیه روزگار ظلم، بس است
صحیفهای که در آن، ثبت اشک و آه کنند
چو شاه جور کند، خلق در امید نجات
همی حساب شب و روز و سال و ماه کنند
هزار دزد، کمین کردهاند بر سر راه
چنان مباش که بر موکب تو راه کنند
مخسب، تا که نپیچاند آسمانت گوش
چنین معامله را بهر انتباه کنند
تو، کیمیای بزرگی بجوی، بیخبران
بهل، که قصه ز خاصیت گیاه کنند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، بزرگمهر نامهای به نوشیروان مینویسد و از او میخواهد که به خواستههای مردم توجه کند و امنیت و رفاه را برای آنان فراهم آورد. او تأکید میکند که اگر حکمرانان به آبادانی مملکت بپردازند، دیگر نیازی به تجمل و بارگاهسازی نیست و باید از دسترنج مردم بهرهبرداری نکنند. بزرگمهر نسبت به خطرات ناشی از بیعدالتی و فساد در میان قضات و مقامات هشدار میدهد و میگوید که اگر صدای مظلومان به پادشاه نرسد، ممکن است عواقب وخیمی به دنبال داشته باشد. در نهایت، او از نوشیروان میخواهد که در عمل به مسئولیتهایش کوشا باشد و از خواب غفلت بیدار شود.
هوش مصنوعی: بزرگمهر به نوشیروان نوشت که مردم از پادشاه انتظار دارند تا امنیت و آسایش را برای آنها فراهم کند.
هوش مصنوعی: اگر شاهان برای آبادانی و توسعه کشور تلاش کنند، دیگر چه نیازی است که به ساخت و ترمیم کاخها بپردازند؟
هوش مصنوعی: چرا باید از زحمات و تلاشهای مردمان فقیر کم کنند و به ظلم و ستم، به ثروت و مقام خود بیفزایند؟
هوش مصنوعی: اگر تو به راستی که در کارهایت نادرست باشی و از راه راست منحرف شوی، دیگران هم از تو پیروی نمیکنند و وقتی فقط یک اشتباه از تو ببینند، آن را به حساب صد گناه میگذارند.
هوش مصنوعی: به لشکری که شامل خرد، رای، عدل و علم است، بپیوند و از سپاه اهرمن (شیطان) دوری کن، زیرا فکر کردن به این سپاه، منشأ افکار منفی و نادرست خواهد بود.
هوش مصنوعی: جواب نامهٔ مظلومان را خودت بفرست، زیرا ممکن است دبیران (نوشتندانان) تو در نوشتن اشتباه کنند.
هوش مصنوعی: زمان مدیریت و حکومت به دست توست، مثل این که آسمان کارهای مردم را به تو سپرده است، پس چرا دیگران در این امور دخالت کنند؟
هوش مصنوعی: اگر به کار حکام و حکومت توجه نکنی، در یک روز هزاران دفتری که میتواند به انصاف نوشته شود، به انصاف نخواهد رسید و نادرست خواهد بود.
هوش مصنوعی: وقتی که قاضی و مفتی، افراد پست و دزدهای دروغگو و بداندیش را به عنوان شاهد قبول کنند، این نشاندهندهٔ فساد در سیستم قضایی است.
هوش مصنوعی: حسودان اجازه نمیدهند که شکایت و ظلمی که از سوی ضعیفان میشود به گوش پادشاه برسد.
هوش مصنوعی: چشم خود را از پندار و غرور ببند، زیرا این دو (پندار و عجب) در پی آن هستند که تا زمانی که فرصتی پیش آید، آن را از تو بگیرند.
هوش مصنوعی: اگر مقام و مرتبهٔ خود را نشناسی، مدعیان با نیرنگ تو را از اوج بلندی به قعر چاه سقوط میدهند.
هوش مصنوعی: از آه و نالهٔ ستمدیدگان بترس، زیرا آنها در دل شب جمع شدهاند و ممکن است بر پادشاه نفرین کنند.
هوش مصنوعی: از آن شعلهٔ آتشین که به خاطر سوز دل یک نفر به وجود میآید، میتوان دوصد کوه را به راحتی مثل کاه سبک و بیارزش کرد.
هوش مصنوعی: ظلم و ستمی که روزگار سیاه به مردم میکند، بهاندازه کافی است تا در این صحیفه، زحمتها و ناراحتیهای آنها به ثبت برسد.
هوش مصنوعی: وقتی که شاه ستمکار ظلم میکند، مردم در انتظار نجات هستند و برای وصول به آن، شب و روز و سال و ماه را شمرده و به امید تغییر زندگی میگذرانند.
هوش مصنوعی: هزار دزد در کمیناند تا به تو آسیب برسانند، پس تو نباید به گونهای رفتار کنی که به آنها مجال حمله بدهی و در معرض خطر قرار بگیری.
هوش مصنوعی: مراقب باش، تا اینکه آسمان بر تو دچار چرخش و بیثباتی نشود و این قاعدههای غیر منتظره فقط برای بیدار کردن تو است.
هوش مصنوعی: تو به دنبال کیمیا و چیزهای باارزش باش، در حالی که ناآگاهان را به سادگی رها کن، زیرا آنها تنها به داستانسرایی دربارهٔ خاصیتها و فواید گیاهان مشغولاند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
نظر لباس پرستان به مال و جاه کنند
( . . . ) نمدکلاه کنند
به گرد کعبه بگردند بهر جامه نو
به روی آینه از بهر زر نگاه کنند
به پیش پای خوداز کجروی نمی بینند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.