موشکی را به مهر، مادر گفت
که بسی گیر و دار، در ره ماست
سوی انبار، چشم بسته مرو
که نهان، فتنهها به پیش و قفاست
تله و دام و بند بسیار است
دهر بیباک و چرخ، بیپرواست
تله مانند خانهایست نکو
دام، مانند گلشنی زیباست
ای بسا رهنما که راهزن است
ای بسا رنگ خوش، که جانفرساست
ز آهنین میله، گردکان مربای
که چنین لقمه، خون دل، نه غذاست
هر کجا مسکنی است، کالائی است
هر کجا سفرهایست، نان آنجاست
تلهٔ محکمی به پشت در است
گربهٔ فربهی است، میان سراست
آنچنان رو، که غافلت نکُشند
خنجرِ روزگار، خون پالاست
هر نشیمن، نه جای هر شخصی است
هر گذرگه، نه در خورِ هر پاست
اثر خون، چو در رهی بینی
پا در آن ره منه، که راه بلاست
هرگز ایمن مشو، که حملهٔ چرخ
گر ز امروز بگذرد، فرداست
وقت تاراج و دستبرد، شب است
روز، هنگام خواب و نشو و نماست
سر میفراز نزد شبرو دهر
که بسی قامت از جفاش، دوتاست
موشک آزرده گشت و گفت خموش
عقل من، بیشتر ز عقل شماست
خبرم هست ز آفت گردون
تله و دام، دیدهام که کجاست
از فراز و نشیب، آگاهم
میشناسم چه راه، راه خطاست
هر کسی جای خویش میداند
پند و اندرز دیگران بیجاست
این سخن گفت و شد ز لانه بُرون
نظری تند کرد، بر چپ و راست
دید در تلهٔ نو رنگین
گِردَکانی در آهنی پیداست
هیچ آگه نشد ز بی خِردی
کاندران سهمگین حصار، چِهاست
یا در آن روشنی، چه تاریکی است
یا در آن یکدلی، چه روی و ریاست
بانگ برداشت، کاین نشیمن پاک
چه مبارک مکان روحافزاست
تله گفتا، مَاِیست در بیرون
بدرون آی، کاین سراچه تراست
اگرت زاد و توشه نیست، چه غم
زانکه این خانه، پر ز توش و نواست
جای، تا کی کُنی به زیر زمین
رونقِ زندگی ز آب و هواست
اندرین خانه، بین رهزن نیست
هر چه هست، ایمنی و صلح و صفاست
نشنیدم بنا، چنین محکم
گرچه در دهر، صد هزار بناست
جای اَنده، درین مکان شادیست
جای نان، اندرین سرا حلواست
موش پرسید، این کمانک چیست
تله خندید، کاین کمان قضاست
اندر آی و بچشم خویش ببین
کاندرین پردهها، چه شعبدههاست
موشک از شوق جَست و شد بدرون
تا که او جَست، بانگ در بر خاست
بهر خوردن، چو کرد گردن کج
آهنی رفت بر گلویش راست
رفت سودی کُند، زیان طلبید
خواست بر تن فزاید، از جان کاست
کودکی کاو ز پند و وعظ گریخت
گر به چاه است، دم مزن که چراست
رسم آزادگان چه میداند
تیره بختی که پای بند هویست
خویش را دردمند آز مکن
که نه هر درد را امید دواست
عزّت از نفس دون مجو، پروین
کاین سیه رای، گمره و رسواست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر "کمان قضا" به بیان نکات اخلاقی و هشدارهایی دربارهٔ فریبهای دنیا و عواقب آن میپردازد. در این شعر، موشک به مادرش میگوید که دنیا مملو از تلهها و دامهاست و باید محتاط باشد. او به دامهای زیبا و فریبندهای اشاره میکند که ممکن است انسان را به ورطهٔ خطر بکشانند. در ادامه، موشک به تلهای جدید و جذاب چشم میدوزد و در نهایت به داخل آن میرود، غافل از اینکه این انتخاب برایش زیانآور خواهد بود. شعر درنهایت از عاقبتهای نیک و بد و اهمیت آگاهی از پیچیدگیهای زندگی سخن میگوید و هشدار میدهد که نباید به فریبهای ظاهری اعتماد کرد.
هوش مصنوعی: مادر موش به فرزندش میگوید که موشکی (کمان قضا) به مهر و محبت در مسیر زندگیمان وجود دارد و میتواند در راه ما با مشکلات و چالشهای زیادی روبهرو شود.
هوش مصنوعی: به انبار نرو، بدون دقت و احتیاط، چون در آنجا خطرها و فریبها پنهان است و مراقب تو هستند.
هوش مصنوعی: دنیا پر از تله و دام و بند است و دوران زمان، بیاحتیاط و بیمحابا به پیش میرود.
هوش مصنوعی: تله مثل یک خانهٔ خوب و خوشایند است و دام، مانند یک گلشن زیبا به نظر میرسد.
هوش مصنوعی: بسیاری از کسانی که به عنوان راهنما و هدایتگر شناخته میشوند، در واقع دزد و فریبکارند، و بسیاری از رنگها و ظاهرهای زیبا، میتوانند موجب درد و آسیب روحی شوند.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که بهجای غذا، چیزی بسیار سخت و غیرقابل خوردن به انسان داده میشود، مانند تکهای از آهن که به شکل لقمهای است، و اشاره به این دارد که این غذا به زحمت و با خون دل بهدست آمده است.
هوش مصنوعی: در هر جایی که سکونت وجود دارد، کالایی هم هست و هر جا که سفرهای برپا میشود، نان نیز در آنجا یافت میشود.
هوش مصنوعی: در پشت در، تلهای محکم گذاشته شده است که گربهای چاق در وسط خانه، قرار دارد. این تصویر به نوعی نماد خطر و موانع در زندگی است که ممکن است به آنها برخورد کنیم.
هوش مصنوعی: باید بهگونهای رفتار کنی که غفلت سبب نشود روزگار تو را با خنجر مشکلاتش زخمی کند و خونت (یعنی زندگیات) به هدر برود.
هوش مصنوعی: هر مکان برای هر کس مناسب نیست و هر معبری برای هر کسی مناسب نیست.
هوش مصنوعی: اگر در جایی اثر خون ببینی، یعنی نشانهای از درد و رنج وجود دارد، در آن مسیر قدم نگذار؛ زیرا آنجا راهی پر از بلا و مشکلات است.
هوش مصنوعی: هرگز نباید خیال کنی که در امان هستی، چون اگر امروز حملهٔ زمان و سرنوشت به تو نرسیده، ممکن است فردا به تو حمله کند.
هوش مصنوعی: در زمانهایی که خطر و ناامنی وجود دارد، هرچند که شب باشد و زمان خواب و رشد، اما در حقیقت باید مراقب بود چون روز هم ممکن است به دستبرد و تاراج بگذرد.
هوش مصنوعی: سر خود را بلند کن و بر شبرو (شبی که انسانها به خواب میروند) دهر (زمان) تکیه کن، زیرا بسیاری از قامتها (قد و قامت افراد) جفا (بیمهری و بدی) او دو برابر است.
هوش مصنوعی: موشک (نوعی پرنده) خسته و پریشانحال شد و گفت: «عقل من از عقل شما بیشتر است و دیگر به شما چیزی نمیگویم.
هوش مصنوعی: من از آسیبها و خطرات زندگی آگاه هستم و میدانم که تلهها و دامهای آن کجا قرار دارند.
هوش مصنوعی: من با تجربیاتی که از مشکلات و چالشها به دست آوردهام، به خوبی میدانم که چه مسیرهایی نادرست و غلط هستند.
هوش مصنوعی: هر کس باید خود بداند که در کجا قرار دارد و چه مسیری را باید برود؛ نصیحت و نصیحت کردن دیگران در این زمینه بیفایده است.
هوش مصنوعی: او (پرنده) این سخن را گفت و از لانهاش بیرون آمد و نظری تند و سریع به سمت چپ و راست انداخت.
هوش مصنوعی: او (شخصی که در شعر توصیف میشود) متوجه تلهای میشود که به شکل گلولههای رنگی در یک دام فلزی ظاهر شده است.
هوش مصنوعی: هیچکس از نادانی و بیخبری از آن حصارهای مخوف و سنگین خبر ندارد که در آنها چه خبر است.
هوش مصنوعی: در اینجا شاعر به تضاد میان نور و تاریکی و همچنین یکدلی و تبلیغات ظاهری اشاره میکند. به این معنا که در جایی که به نظر میرسد همه چیز روشن و واضح است، ممکن است هنوز تاریکی و ابهام وجود داشته باشد، و در جایی که یکدلی و همدلی دیده میشود، ممکن است در واقع نبوده و فقط ظاهری از ریاست و قدرت باشد.
هوش مصنوعی: صدا بلند شد که این خانهٔ پاک، چه مکان خوشایندی است که روح را به پرواز درمیآورد.
هوش مصنوعی: تله (غیرت) گفت: «به من بگو، آیا این نوشیدنی (شراب) در خارج وجود دارد که به داخل بیاورم، چون این خانه برای تو است.
هوش مصنوعی: اگر تو وسیله و توشهای برای زندگی نداری، چه اهمیتی دارد؟ چرا که این خانه (دنیا) پر از امکانات و شگفتیهاست.
هوش مصنوعی: چقدر میخواهی در زیر زمین زندگی کنی، در حالی که زیبایی و رونق زندگی به آب و هوا بستگی دارد؟
هوش مصنوعی: در این خانه، راهزن و خطر وجود ندارد و همه چیز به امنیت، آرامش و حسن تدبیر مربوط میشود.
هوش مصنوعی: من هیچ وقت نشنیدهام که بنایی به این استحکام ساخته شده باشد، هرچند در این جهان بناهای زیادی وجود دارد.
هوش مصنوعی: در این مکان، شادی و خوشحالی وجود دارد و در این خانه، به جای نان، شیرینی و حلواست.
هوش مصنوعی: موش از تله پرسید که این کمانکی که در اینجا هست چیست؟ تله با لبخندی جواب داد که این کمان، قضا و سرنوشت است.
هوش مصنوعی: وارد شو و با چشمان خودت ببین که در این پردهها چه ترفندها و شگفتیهایی وجود دارد.
هوش مصنوعی: موشک (پرندهای شکاری) به دلیل شوق و هیجان به سمت درون (جایی که شکار قرار دارد) پرید و در همین حال که او پرواز کرد، صدای بلندی به گوش رسید.
هوش مصنوعی: موشکی که با شوق از زمین برخاست، به ناچار گردن خود را کج کرد تا بهتر بتواند از جا بلند شود. این تصویر نشان میدهد که گاهی برای رسیدن به هدف، باید بعضی چیزها را فدای خود کرد.
هوش مصنوعی: به خاطر تلاش برای به دست آوردن سود و بهره، در نهایت زیان و ضرر دید. او خواست که بر داراییاش افزوده شود، اما در عوض از جان و زندگیاش کاسته شد.
هوش مصنوعی: کودکی که از نصیحت و آموزش فرار کرده، اگر در چاه بیفتد، نباید بگویی چرا در چاه افتاده است.
هوش مصنوعی: تیره بختی که گرفتار هوسها و خواستههای دنیوی است، نمیداند که رهایی و آزادگی به چه معناست و اصول و سیرهٔ آزادیخواهان چیست.
هوش مصنوعی: خود را به درد و رنج مبتلا نکن، زیرا نه هر دردی درمانی دارد.
هوش مصنوعی: عزت و احترام را از نفس پست و ناپاک نطلب، زیرا پروین (اعتصامی) میگوید این فکر بد و احمقانه، موجب گمراهی و شرمساری است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
به سرای سپنج مهمان را
دل نهادن همیشگی نه رواست
زیر خاک اندرونت باید خفت
گرچه اکنونت خواب بر دیباست
با کسان بودنت چه سود کند؟
[...]
دانشا! چون دریغم آیی از آنک
بیبهایی و لیکن از تو بهاست
بی تو ار خواسته مبادم و گنج
همچنین زاروار با تو رواست
باادب را ادب سپاه بس است
[...]
من ندانم که عاشقی چه بلاست
هر بلایی که هست عاشق راست
زرد و خمیده گشتم از غم عشق
دو رخ لعل فام و قامت راست
کاشکی دل نبودیم که مرا
[...]
بهسرای سپنج مهمان را
دل نهادن همیشگی نه رواست
زیر خاک اندرونت باید خفت
گرچه اکنونت خواب بر دیباست
با کسان بودنت چه سود کند؟
[...]
هر چه دور از خرد همه بند است
این سخن مایهٔ خردمند است
کارها را بکشی کرد خرد
بر ره ناسزا نه خرسند است
دل مپیوند تا نشاید بود
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.