آشنایی جمله را، با من چرا بیگانهای؟
خانهپرداز من و با دیگران همخانهای
هر دو عالم در سر کار تو کردم، گر چه تو
خود نمیگویی که هستی در دو عالم یا نهای؟
شد دلم ویران ز سنگانداز هجرانت، ولی
شادمانم چون تو دایم گنج آن ویرانهای
گر دل سختت نمیماند به سنگ، ای سیم تن
پس چرا پیوسته با ما ده زبان چون شانهای؟
شد کنار من پر از در، ز آب چشم چون گهر
از کنار من چرا دوری، اگر دردانهای؟
ترک مهرت خواستم کردن چو دید آن عقل گفت:
چون کنی ترک پری رویان؟ مگر دیوانهای؟
اوحدی، چون عشق بازی میکنی دوری مجوی
همچو فرزین، از رخ این شاه، اگر فرزانهای
بعد از آن از بند کار خویشتن برخیز، اگر
صید آن زلف چو دام و خال همچون دانهای



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: عاشق از معشوقی گله میکند که با همه آشناست و تنها با او بیگانه است. با آنکه دلش از جدایی ویران شده است، معشوق را گنجِ همین ویرانه میداند. هنگامی که میخواهد عشق را رها کند، عقل خودش او را از این کار باز میدارد. در پایان، شاعر با تصویرهای شطرنج و دام و دانه به خود سفارش میکند که از روی معشوق دور نشود و از خودخواهی دست بکشد.
هوش مصنوعی: تو با همه آشنا و مهربانی، پس چرا با من بیگانهای؟ خانهٔ مرا (دل مرا) خالی و ویران کردهای و با دیگران همخانه و همدم شدهای.
هوش مصنوعی: من هر دو جهان را در راه کار و عشق تو باختم، اما تو حتی نمیگویی که در این دو جهان هستی یا نیستی و خود را به من نشان نمیدهی.
هوش مصنوعی: دلم از سنگباران جدایی تو ویران شد، اما شادم، چون تو همیشه گنجِ این ویرانهای؛ همانگونه که گنج را در ویرانه پنهان میکنند.
هوش مصنوعی: ای سیمتن، اگر دل سخت تو مانند سنگ نیست، پس چرا همیشه با ما مثل شانه دهزبانی، یعنی پرحرف و دورو و تندزبانی؟ (دندانههای شانه به زبانهای بسیار تشبیه شده است.)
هوش مصنوعی: دامن من از اشکِ گوهرمانندِ چشمم پر از مروارید شده است؛ اگر تو دُردانهای، چرا از دامن من دوری؟ جای مروارید در دامن است.
هوش مصنوعی: خواستم مهر تو را رها کنم؛ عقل که این را دید گفت: چگونه پریرویان را رها میکنی؟ مگر دیوانهای؟ (بازی با پیوند پری و دیوانه.)
هوش مصنوعی: اوحدی به خود میگوید: حالا که عشق میبازی، اگر فرزانهای، مانند فرزین در شطرنج از رخِ این شاه دور مشو. («رخ» هم چهره است و هم مهرهٔ شطرنج، و «فرزین» با «فرزانه» جناس دارد.)
هوش مصنوعی: اگر صید آن زلفِ داممانند و خالِ دانهمانند شدهای، پس از آن از بندِ کار و خواستهٔ خویش دست بکش و خود را رها کن.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
حال عالم سر به سر پرسیدم از فرزانهای
گفت: یا خاکیست یا بادیست یا افسانهای
گفتمش، آن کس که او اندر طلب پویان بود؟
گفت: یا کوریست یا کرّیست یا دیوانهای
گفتمش: احوال عمر ما چه باشد عمر چیست؟
[...]
گر بگویی عاشقی با ما هم از یک خانهای
با همه کس آشنا با ما چرا بیگانهای
ما چو اندر عشق تو یکرویه چون آیینهایم
تو چرا در دوستی با ما دو سر چون شانهای
شمع خود خوانی همی ما را و ما در پیش تو
[...]
من کیام؟ رسوای شهر و عاشق دیوانهای
آشنا با هر غمی، وز خویشتن بیگانهای
هم شوم شاد از غمش کاو در دلم منزل گرفت
هم شوم غمگین که او جا کرد در ویرانهای
تُرکِ شهرآشوب من در کشوری منزل نکرد
[...]
ای ثنا و مدح تو در لفظ هر فرزانه ای
خویش کرده مکرمات تو زهر بیگانه ای
افتخار خاندان جد خویشی در نسب
کی بود چون خاندان جد تو هر خانه ای
آنچه در توست از بزرگی کی بود در غیر تو
[...]
شعله زد شمع جمال او ز دولتخانهای
گشت در هر دو جهان هر ذرهای پروانهای
ای عجب هر شعلهای از آفتاب روی او
گشتت زنجیری و در هر حلقهای دیوانهای
هر که با هر حلقه در دنیا نیفتاد آشنا
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.