ای صوفی سرد نارسیده
چون پیر شدی جهان ندیده؟
گفتی که: مرید پرورم من
آه از سخن نپروریده!
تو عام خری و عامیان خر
ایشان زتو خرخری خریده
ببریده ز علم و بهر جاهی
با یک دو سه جاهل آرمیده
بر راه منافقی دو، چون خود
صد دام نفاق گستریده
گه نالهٔ دور از آتش دل
گه گریهٔ بیسرشک دیده
پشتت به نماز اگر شود خم
آن هم به ریا شود خمیده
گفتی که : شراب شوم باشد
وآن کس که شراب را مزیده
این خود گویی، ولی به خلوت
هم درد خوری و هم چکیده
تا کی گویی : فلان چنین گفت؟
اخبار ز دیده کن، ز دیده
تو راه بری، اگر بدانی
نه راهبری، نه ره بریده
از پرده برون نیامدی هیچ
وانگاه چه پردهها دریده
آن سینه، که جای شوق باشد
او را تو بنان در آگنیده
در خانهٔ مردمان، ز شهوت
هم چشمت و هم دهان خزیده
چون خرمگسان بخورده در دم
هر شهد که صد مگس بریده
خرمای حرام ظالمان را
در شبچره چون مویز چیده
برکنده ز هر تنی قبا، لیک
هم بر تن خویشتن تنیده
خامی تو به شاخ بر، ولی ما
افتاده چو میوهٔ رسیده
تو منصب مهتری گرفته
ما رندی و عاشقی گزیده
تو صفهٔ زرق درگشاده
ما صافی عشق درکشیده
من نوش سخن بر تو برده
وز نیش تو عقربم گزیده
چون درفتد این عنان به دستت؟
در هیچ رکاب نادویده
ای کبر تو خارهای هستی
در سینهٔ نیستان خلیده
چندان که تو آب خورده باشی
ما شربت خون دل چشیده
فردا بینی ترنج برجای
وانگاه تو دست خود بریده
تو در پی صید دیگرانی
وآن صید، که داشتی، رمیده
چون پیش قفس رسی بدانی :
کان مرغ بجاست، یا پریده؟
این حق بشنو ز من، که این هست
حق گفته و اوحدی شنیده



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیده هجو و نکوهش صوفیای ریاکار است که بیتجربه و نادان، ادعای پیری و مریدپروری دارد. شاعر ریاکاری او را برمیشمارد: گریه و نالهٔ بیسوز، نماز ریایی، نهی از شراب و نوشیدن پنهانی، شکمبارگی و خوردن مال حرام ظالمان. سپس راه خود و یاران رند و عاشقش را که افتاده و دلسوختهاند، در برابر خامی و جاهطلبی او مینهد و هشدار میدهد که در روز حساب خواهد فهمید که به خود زیان زده است. در پایان اوحدی سخنش را برگرفته از حق میداند.
هوش مصنوعی: ای صوفی بیحال و خام، چگونه بیآنکه دنیا را دیده و تجربه کرده باشی پیر و مرشد شدهای؟
هوش مصنوعی: ادعا کردی که مریدان را تربیت میکنم؛ افسوس از این سخن ناپخته و سنجیدهنشده!
هوش مصنوعی: تو خودت نادانی عامی هستی و پیروانت هم ناداناند؛ آنان از تو جز نادانی و خریت چیزی نخریدهاند.
هوش مصنوعی: از دانش بریدهای و برای رسیدن به مقام و جاه، با دو سه نادان همنشین و آسوده شدهای.
هوش مصنوعی: بر سر راه چند منافق مانند خودت، صدها دام دورویی گستردهای.
هوش مصنوعی: گاه ناله میکنی بیآنکه دلت سوزی داشته باشد، و گاه گریه میکنی بیآنکه اشکی از چشمت بیاید؛ همهاش ظاهرسازی است.
هوش مصنوعی: اگر هم پشتت در نماز خم شود، آن خم شدن نیز از روی ریا و خودنمایی است.
هوش مصنوعی: گفتی که شراب شوم و نحس است و کسی هم که شراب چشیده شوم است.
هوش مصنوعی: این را در ظاهر میگویی، اما در خلوت هم دُردِ تهنشین شراب را مینوشی و هم شراب صاف و چکیده را.
هوش مصنوعی: تا کی از قول دیگران نقل میکنی که فلانی چنین گفت؟ از آنچه خودت دیده و تجربه کردهای خبر بده.
هوش مصنوعی: اگر خوب بنگری، تو راهزنی؛ نه راهنمایی و نه راه را پیمودهای.
هوش مصنوعی: هرگز از پردهٔ نفس و ظاهر خود بیرون نیامدی، و با این حال پردههای آبروی دیگران را دریدهای.
هوش مصنوعی: سینهای که باید جایگاه شوق و عشق الهی باشد، تو آن را با نان و شکمپرستی پر کردهای.
هوش مصنوعی: در خانهٔ مردم از سر هوس و شکمبارگی، هم چشمت به هر سو میخزد و هم دهانت.
هوش مصنوعی: مانند خرمگس، در یک دم هر عسلی را که صد زنبور با رنج فراهم آوردهاند خوردهای.
هوش مصنوعی: خرمای حرام ستمگران را مانند کشمش برای تنقلات شبانه برچیدهای؛ یعنی از مال حرام ظالمان بیپروا خوردهای.
هوش مصنوعی: جامه از تن هر کسی کندهای، اما آن را بر تن خودت پوشاندهای؛ یعنی مال مردم را گرفته و از آن خود کردهای.
هوش مصنوعی: تو مانند میوهٔ کال هنوز بر شاخهای و سرکشی، اما ما مثل میوهٔ رسیده فروافتاده و فروتن شدهایم.
هوش مصنوعی: تو مقام بزرگی و ریاست را برگرفتهای، ولی ما رندی و عاشقی را برگزیدهایم.
هوش مصنوعی: تو دکان و صفهٔ فریب و ریا گشودهای، و ما شراب صاف عشق را سر کشیدهایم.
هوش مصنوعی: من سخن شیرین و نیکو نزد تو آوردم، اما نیش تو مانند عقرب مرا گزید.
هوش مصنوعی: چگونه زمام راهبری به دست تو بیفتد، در حالی که هرگز در رکاب کسی ندویده و خدمت و ریاضت نکشیدهای؟
هوش مصنوعی: ای کسی که تکبرت مانند خارهای خودبینی در سینهٔ اهل فنا و افتادگان فرو رفته است.
هوش مصنوعی: به همان اندازه که تو آب گوارا نوشیدهای، ما شربت خون دل و رنج چشیدهایم.
هوش مصنوعی: فردا خواهی دید که ترنج سالم بر جای مانده و تو دست خود را بریدهای؛ اشاره به داستان زنان مصر و یوسف، یعنی روز حساب درمییابی که به خودت زیان زدهای.
هوش مصنوعی: تو در پی شکار کردن دیگرانی، در حالی که شکاری که خودت داشتی از دستت گریخته است.
هوش مصنوعی: وقتی به قفس برسی آنگاه میفهمی که پرنده هنوز در آن هست یا پریده است؛ یعنی هنگام حساب خواهی دید که از سرمایهٔ جانت چیزی مانده یا نه.
هوش مصنوعی: این سخن حق را از من بشنو، زیرا این سخنی است که حق گفته و اوحدی آن را شنیده و بازگفته است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای هرچه رمیده و آرمیده
در کن فیکون تو آفریده
ای گرد قمر خطی کشیده
دل در خط تو ز جان بریده
هم زلف تو توبهها شکسته
هم خط تو پردهها دریده
مشکی که بر خط تو گردی است
[...]
ای دوش ز دست ما رهیده
امشب نرهی به جان و دیده
در پنجه ماست دامن تو
ای دست در آستین کشیده
حیلت بگذار و آب و روغن
[...]
ای من به وفای تو رسیده
وز تو همه نقض عهد دیده
آهو چشما چرا چو مجنون
یکباره شدی ز ما رمیده
هر شب ز غمت هزار طوفان
[...]
از خواجگی آستین کشیده
در پایهٔ بندگی رسیده
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.