این خانه گوشواره عرش مطهرست
کو را سعادت از نظر سعد اکبرست
این خانه از شکوه جهانگیر پادشاه
گویی که خانه شرف مهر انورست
حایل به پیش دیده جدارش نمی شود
بس کز فروغ شاه درونش منورست
از فخر سایه بر سر افلاک افکند
کاین سایه خدای برو سایه گسترست
از شوق آنکه شاه درو پا نهاده است
هر روز از سپهر به یک پایه برترست
از بوسه نشاط، زمینش منقش است
وز سجده نیاز، بساطش منورست
معراج حاجتست و به مقصد مقابل است
میزان طاعتست و به جنت برابرست
مانند کعبه گشته حرم چار حد او
هر رکن خانه قبله یک رکن دیگرست
ساقی مجلسش همه هوش و خرد دهد
گویی می محبت شاهش به ساغرست
بر خشت او سعادت و اقبال زاده است
دولت از آن چو طفل درو مهر پرورست
عدل آشیان بر وزن قصرش نهاده است
زان ظلم ازو چو طایر بی بال و بی پرست
امید گو به عرصه او داد دل بگیر
کاین خانه در حمایت اقبال داورست
اخلاص گو به ساحت او کار خود بساز
کاب و گلش به عدل و سخاوت مخمرست
من وصف این بنا نتوانم به سر رساند
کز هرچه گویمش به صفت پایه برترست
یابد شرف ز شرفه قصر رفیع او
تا شمسه سپهر برین طاق اخضرست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیده در وصف خانهٔ ممدوح سروده شده که جهانگیر پادشاه در آن قدم گذاشته است. شاعر خانه را گوشوارهٔ عرش، خانهٔ شرف خورشید، همانند کعبه و برابر بهشت میخواند و همهٔ برتریاش را از حضور و فرّ شاه و عدل و بخشش او میداند. در پایان به ناتوانی خود از وصف کامل آن اعتراف میکند و برای بلندی و ماندگاری آن کاخ دعا میکند.
هوش مصنوعی: این خانه مانند گوشوارهای برای عرش پاک الهی است و نیکبختیاش از نگاه سعد اکبر (ستارهٔ مشتری) سرچشمه میگیرد.
هوش مصنوعی: این خانه به سبب شکوه جهانگیر پادشاه گویی خانهٔ شرف خورشید تابان است؛ یعنی جایی است که خورشید در آن به اوج قدرت میرسد.
هوش مصنوعی: دیوارهای این خانه جلوی دید را نمیگیرند، چون درون آن از پرتو شاه چنان روشن است که نورش از دیوار هم میگذرد.
هوش مصنوعی: این خانه از سر افتخار بر آسمانها سایه میافکند، زیرا شاه که سایهٔ خداست بر آن سایه گسترده است.
هوش مصنوعی: از شوق اینکه شاه در آن قدم گذاشته، این خانه هر روز یک پله از آسمان بالاتر میرود.
هوش مصنوعی: زمین این خانه از بوسههایی که با شادی بر آن زدهاند نقشونگار گرفته و فرشش از سجدههای نیازمندان روشن است.
هوش مصنوعی: این خانه نردبان برآمدن حاجتهاست و رو به مقصد دارد؛ ترازوی بندگی و فرمانبرداری است و با بهشت برابری میکند.
هوش مصنوعی: چهار سوی این خانه مانند کعبه حرم شده است و هر گوشهٔ آن قبلهٔ گوشهٔ دیگر است.
هوش مصنوعی: ساقی مجلس این خانه به همه هوش و خرد میبخشد، گویی در جامش شراب محبت شاه است، نه شرابی که مستی و بیخبری آورد.
هوش مصنوعی: نیکبختی و اقبال بر خشت این خانه زاده شدهاند و دولت مانند کودکی در آن با مهر پرورش مییابد.
هوش مصنوعی: عدل لانهٔ خود را هماندازهٔ کاخ او ساخته و ازاینرو ستم در برابرش مانند پرندهای بیبال و پر ناتوان است.
هوش مصنوعی: به امید بگو که در صحن این خانه داد دلش را بستاند، زیرا این خانه در پناه اقبال فرمانروای دادگر است.
هوش مصنوعی: به اخلاص و ارادت بگو که در این سرا کارش را سامان دهد، چون آب و گل این خانه با عدل و بخشندگی سرشته شده است.
هوش مصنوعی: شاعر میگوید نمیتواند وصف این بنا را به پایان برساند، زیرا جایگاهش از هر صفتی که برایش بگوید برتر است.
هوش مصنوعی: دعا میکند که تا خورشید نقش و زینت این طاق سبز آسمان است، آسمان برین از کنگرههای کاخ بلند او شرف بیابد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
شاه جهان که خسرو فرخنده اخترست
بر شرق و غرب پادشه عدل گسترست
عزمش فرو برندهٔ ملک مخالف است
رأیش برآورندهٔ دین پیمبرست
سَهمَش به خاورست و نهیبش به باختر
[...]
ای آنکه روزگار بطبعت مسخرست
عزم تو باقضای سمایی برابرست
جاوید باد ، تاکه در ایام ملک تو
از خبث کافری همه عالم مطهرست
کشته ترا صمیم بیابان قرار گاه
[...]
در شعر من بعیب نگیرند اهل فضل
گر جای جای قافیه بعضی مکرّرست
معنی سر سخن بود و قافیه تنش
بر یک تر ازو او دوسر، آن چون دو پیکرست
گر قافیه دو باشد و معنی یکی بدست
[...]
امروز روز نوبت دیدار دلبرست
امروز روز طالع خورشید اکبرست
دی یار قهرباره و خون خواره بود لیک
امروز لطف مطلق و بیچاره پرورست
از حور و ماه و روح و پری هیچ دم مزن
[...]
این بوی روحپرور از آن خوی دلبر است
وین آب زندگانی از آن حوض کوثر است
ای باد بوستان مگرت نافه در میان؟
وی مرغ آشنا مگرت نامه در پَر است؟
بوی بهشت میگذرد یا نسیم دوست؟
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.