ای که رخت به روشنی غیرت آفتاب شد
خفته ز شرم مردمی چشم خوشت به خواب شد
نافه به بوی زلف تو، آمد و گشت خاک ره
گل ز هوای عارضت رفت و در آتش آب شد
سرو چو دید قامتت، رفت به خویشتن فرو
مه ز رخ تواش حیا آمد و در نقاب شد
چشم تو دوش در دلم بست خیال سرخوشی
چون قدح لب توام دیده پر از شراب شد
گفت که هستم، آفتاب، آینه دار روی تو
دود به سر برآمدش زلف تو زان بتاب شد
جمله لطف دلبران روی تو جمع کرد از آن
مصحف حسن را رخت فاتحة الکتاب شد
مطرب عشق نکته ای گفت مگر به گوش کس
کاین جگر حزین ما ز آتش او کباب شد
بخت سعادت ازل هست ملازم درش
آن که به روی دولتش وصل تو فتح باب شد
رفع حجاب کی کند از رخ بخت جاودان
آن که ز روی هستی اش یک سر مو حجاب شد
گنج وصال، آرزو هرکس اگرچه می کند
در سر و کار این طلب عاشق دل خراب شد
دل به دعا وصال او خواسته بود هاتفی
گفت نسیمی این دعا مژده که مستجاب شد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل در ستایش زیبایی معشوق است. شاعر نشان میدهد که خورشید، ماه، سرو، نافه و گل همه در برابر او شرمسار و ناتواناند و چهرهٔ او «فاتحةالکتابِ» کتاب حُسن است. در بیتهای پایانی سخن به طلب عرفانی میرسد: تا ذرهای از هستی خود باقی است، حجاب برنمیخیزد و تنها عاشقِ دلخراب شایستهٔ گنج وصال است. غزل با مژدهٔ هاتف به نسیمی پایان مییابد که دعای وصالش مستجاب شده است.
هوش مصنوعی: ای کسی که چهرهات از روشنی مایهٔ رشک خورشید شده است؛ چشم زیبای خمارت گویی از شرم و حیا به خواب رفته و نیمهبسته مانده است. «مردمی» هم به معنای مردمک چشم است و هم به معنای انسانیت و ادب.
هوش مصنوعی: نافهٔ مشک به هوای بوی زلف تو آمد و از شرمِ کمبویی خود خاک راه شد. گل نیز در آرزوی چهرهٔ تو به آتش رفت و آب شد، یعنی مانند گلابگیری در آتش گداخت.
هوش مصنوعی: سرو چون قامت تو را دید، از شرم در خود فرو رفت. ماه نیز از چهرهٔ تو شرمنده شد و پشت پرده پنهان گشت.
هوش مصنوعی: دیشب چشم مست تو خیال سرمستی را در دلم انداخت. از یاد لب تو، چشمم مانند جام پر از شراب شد، یعنی اشک خونین ریخت.
هوش مصنوعی: خورشید ادعا کرد که آینهدار روی توست. از این گستاخی دود از سرش برخاست و زلف تو نیز از این سخن به تاب و پیچ و خشم افتاد.
هوش مصنوعی: چهرهٔ تو همهٔ لطف و زیبایی دلبران را در خود گرد آورده است. از همین رو روی تو برای کتاب زیبایی همچون سورهٔ فاتحه، یعنی آغاز و چکیدهٔ آن، شده است. این تعبیر با نگاه حروفیان به چهرهٔ انسان همچون کتاب الهی همخوان است.
هوش مصنوعی: گویا نوازندهٔ عشق رازی در گوش کسی گفت که جگر غمگین ما از آتش آن سخن کباب شد.
هوش مصنوعی: کسی که وصال تو برای او درِ دولت و اقبال را گشود، بخت نیک ازلی همیشه ملازم درگاه اوست.
هوش مصنوعی: کسی که حتی به اندازهٔ سر مویی از هستی خودش برایش حجاب شده باشد، چگونه میتواند پرده از چهرهٔ بخت جاودان بردارد؟ تا خودی و خودبینی باقی است، رسیدن ممکن نیست.
هوش مصنوعی: هرچند همه آرزوی گنج وصال را دارند، تنها عاشق است که دلش در راه این طلب ویران شد.
هوش مصنوعی: دل با دعا وصال او را خواسته بود. ندایی غیبی گفت: ای نسیمی، مژده باد که این دعا پذیرفته شد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
آنکه ز شرم لطف او، آتش ناب آب شد
گمشده نعل مرکبش، افسر آفتاب شد
داد بداد خلق را، خورد فراغ و خواب شد
دشمن او ز رشگ این دشمن خورد و خواب شد
هست تصرف قضا، منصرف از جناب او
[...]
چند ز دور بینمت، وه که دلم کباب شد
چند ز غصه خون خورم، وای که خونم آب شد
شورش بخت هست خود، خنده نمی زنی دگر
چند هنوزت این نمک، چون جگرم کباب شد
دی که کله نهاده کژ، مست و خراب می شدی
[...]
دی چو به بوستان تو را جا به کنار آب شد
آب ز عکس روی تو چشمه آفتاب شد
جست به باغ بی رخت لمعه برق آه من
شاخ درخت شعله زد مرغ چمن کباب شد
خواستم از خدا که دل مایل مهر گرددت
[...]
دل نه ازوست نه زما، یار چو بی نقاب شد
رفت ز دست کس برون آینه ایکه آب شد
گر زغمت شکست دل، راز تو فاش کی شود
گنج نهفته تر شود، خانه اگر خراب شد
بند سکوت هیچگه از لب بیهنر مجوی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.