ای خداوند این کبود خراس
صد هزاران تو را ز بنده سپاس
که به آل رسول خویش مرا
برهاندی از این رمهٔ نسناس
تا متابع بوم رسول تو را
نروم بر مراد خویش و قیاس
هم مقصر بوم به روز و به شب
به سپاست بر آورم انفاس
شکر و حمد تو را زبان قلم است
بندگان را و روز و شب قرطاس
نامهها پیش تو همی آید
هم ز بیدار دل هم از فرناس
هیچ کاری از این دو نامه برون
نکند کافر و خدایشناس
آتش دوزخ است ناقد خلق
او شناسد ز سیم پاک نحاس
داد من بیگمان بر آیدمی
روز حشر از نبیرهٔ عباس
وز گروهی که با رسول و کتاب
فتنهگشتند بریکی به قیاس
این ستوران کرده در گردن
رسن جهل و سلسلهٔ وسواس
من چه کردم اگر بدان جاهل
نفرستاد وحی ربالناس؟
با نبوت چه کار بود او را
چون برفت از پس رش و کرباس؟
لاجرم امتش به برکت او
کوفتهستند پای خویش به فاس
دو مخالف بخواند امت را
چو دو صیاد صید را سوی داس
بردهگشتند یکسر این ضعفا
وان دو صیاد هر یکی نخاس
به خراسی کشید هر یکشان
که سزاوارتر ز خر به خراس
هر چه کان گفت «لایجوز چنین»
آن دگر گفت «عندنا لاباس»
اینت مسکر حرام کرد چو خوگ
وانت گفتا بجوش و پر کن طاس
دو مخالف امام گشتهستند
چون سیاه و سپید و خز و پلاس
نشد از ما بدین رسن یک تا
هر که بشناخت پای خویش از راس
لیکن اندر دل خسان آسان
چون به خس مار درخزد خناس
از ره نام همچو یک دگرند
سوی بیعقل هرمس و هرماس
لیکن از راه عقل هشیاران
بشناسند فربهی ز اماس
ای خردمند هوش دار که خلق
بس به اسداس در زدند اخماس
سخت بد گشت نقدها مستان
درم از کس مگر به سخت مکاس
دور باش از مزوری که به مکر
دام قرطاس دارد و انقاس
تیزتر گشت و جهل را بازار
سوی جهال صد ره از الماس
نیست از نوع مردم آنک امروز
شخص و انواع داند و اجناس
خرد و جهل کی شوند عدیل؟
بز را نیست آشنا رواس
میشتابد چو سیل سوی نشیب
خلق سوی نشاط و لهو و لباس
من همانا که نیستم مردم
چون نیم مرد رود و مجلس و کاس
تا اساس تنم به پای بود
نروم جز که بر طریق اساس
پاس دارم ز دیو و لشکر او
به سپاس خدای بر تن، پاس
نبوم ناسپاس ازو که ستور
سوی فرزانه بهتر از نسپاس


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به ستایش خداوند میپردازد و از او میخواهد که او را از جهل و نادانی برهاند و در مسیر حقیقت و ایمان هدایت کند. او از حوادث روزگار میگوید که گروهی از مردم به خلاف مسیر رسالت روحانی و پیامبر خدا رفتهاند و از دو مخالف که در حقایق دینی اختلاف ایجاد کردهاند، به عنوان صیادانی یاد میکند که ضعیفان را فریب میدهند. شاعر تأکید میکند که انسانها باید با عقل و خرد خود به شناخت و حقیقت دست یابند و از تن دادن به جهل و نادانی بپرهیزند. او در پایان، خود را نیز متعهد به پیروی از راه راست و پرهیز از جهل میداند و شکر و سپاسگزاری نسبت به خداوند را وظیفه خود میشمارد.
هوش مصنوعی: خدایا، ای صاحب و فرمانروا، من به خاطر این آبی که از خراسان به دست آمده، صدهزار بار تو را شکر میکنم.
هوش مصنوعی: خداوند، تو مرا از گروهی که بیفایده هستند و به دانش و درک چیزی نمیرسند، نجات ده و به عنوان خاندان پیامبر به من کمک کن.
هوش مصنوعی: من به دنبالهروی از متد بوم رسول تو نمیروم تا به خواستهام برسم و آن را با معیارهای خودم مقایسه کنم.
هوش مصنوعی: در عالم وجود، در روز و شب، به خاطر سپاسگزاری تو، من نفس میزنم و نفسهای خود را به یاد تو وقف میکنم.
هوش مصنوعی: قلم برای شکرگزاری و ستایش تو به کار میرود و بندگان در طول روز و شب بر روی کاغذ از تو سپاسگزاری میکنند.
هوش مصنوعی: نامهها به سوی تو میآیند، یکی از دل بیدار و هوشیار و دیگری از فرناس (مؤمن و الهی) که به نوعی از تأثیرات معنوی و الهی سخن میگوید.
هوش مصنوعی: کافر و کسی که خدا را میشناسد، هیچ یک نمیتوانند از تأثیر این دو نامه (یا به عبارت دیگر، از این مسأله) خارج شوند و کاری در این مورد انجام دهند.
هوش مصنوعی: در روز قیامت، آتش دوزخ قدرت این را دارد که انسانها را بشناسد، او میتواند اختلاف میان انسانهای خوب و بد را از برتری و پاکی روح آنها نسبت به افراد فاسد و ناپاک تشخیص دهد.
هوش مصنوعی: در روز قیامت، بهطور حتم، حق من از فرزند عباس (عباس بن عبدالمطلب) به من داده خواهد شد.
هوش مصنوعی: از گروهی که با پیامبر و کتاب آسمانی دچار فتنه و ناامنی شدند، هیچکس به اندازهٔ بنیهاشم (وابستگان به عباس) به مناقشه و درگیری نیفتاد.
هوش مصنوعی: این افراد مانند حیواناتی هستند که در گردنشان ریسمان جهل و زنجیر شک و تردید آویزان است.
هوش مصنوعی: من چه گناهی دارم اگر خداوند عالم، وحی را به افرادی نادان فرستاده است؟
هوش مصنوعی: با وجود نبوت او، چه ارزشی دارد اگر از زیر پارچهای (کرباس) خارج شده باشد و به رش (بیفایده) رفته باشد؟
هوش مصنوعی: از آنجا که او پیامبر است، پیروانش به برکت وجود او در زحمت و سختی افتادهاند و گامهای خود را به سوی گناه و فساد میگذارند.
هوش مصنوعی: دو مخالف (دشمنان) مانند دو صیاد، امت (مردم) را گرفتار کرده و به سمت داس (ابزار کشت و کار) میبرند.
هوش مصنوعی: این ضعفا، به طور کلی، به چنگال دو صیاد گرفتار شدند و به طور کامل تحت سلطهٔ آنها قرار گرفتند. هر یک از صیادان به سهم خود، این افراد ناتوان را شکار کردند.
هوش مصنوعی: هر یک از آنها به نوعی به عمل یا سرنوشتی دچار شد که مناسبتر از وضعیت خر نبود.
هوش مصنوعی: هر چه آن شخص (احتمالاً یک فقیه یا عالِم) گفت که چنین کاری مجاز نیست، طرف دیگر پاسخ داد که برای ما مانعی ندارد.
هوش مصنوعی: شراب (مسکر) حرام است، زیرا مانند خوک (که حرامگوشت است) است و کسی (نگویید) به او گفته است که بیا و خمر (شراب) را در لیوان پر کن.
هوش مصنوعی: دو طرف مخالف مانند رنگهای سیاه و سفید و پوششهای خز و پلاس (که از هم بسیار متفاوتند) به وجود آمدهاند.
هوش مصنوعی: هیچ یک از ما نتوانستهایم با این طناب به موفقیتی برسیم، مگر آنکه ابتدا خود را خوب بشناسیم و به ویژگیهای خود پی ببریم.
هوش مصنوعی: اما در دل مردم نادان، آسان است مثل اینکه مار در میان خس (علفهای خرمن) به خواب رفته باشد.
هوش مصنوعی: افراد نادان و بیعقل از روی نام و شهرت با یکدیگر مشابهت دارند، در حالیکه حقیقتهای عمیق و واقعی به آنها نمیرسد.
هوش مصنوعی: اما کسانی که عقل و هوش دارند، میتوانند از طریق دانش و خرد، تفاوتهای میان اشیاء و افراد را درک کنند و فربهی (چاقی یا بزرگی) را از ظاهری بیمحتوا مثل «اما» (معنایی مبهم و بیفایده) تشخیص دهند.
هوش مصنوعی: ای انسان خردمند، توجه کن که مردم بسیاری به دنبال به دست آوردن ثروت و مال هستند، ولی این تلاشهای آنان غالباً به ضررشان خواهد بود.
هوش مصنوعی: نقدها و ارزیابیها در دنیای مستان (شخصیتهای شاداب و سرحال) به شدت بد شده و از هیچکس نمیتوان انتظار خوبی داشت، مگر از کسی که به شدت در کار مکاس (اندازهگیری یا تطبیق) است.
هوش مصنوعی: از فرد ریاکار و دروغینی که با فریب، به دام کاغذ (نوشتن) گرفتار است و میخواهد تو را نیز فریب دهد، دوری کن.
هوش مصنوعی: جهل و نادانی به اندازهای در بین نادانان رونق گرفته که مانند الماس نایاب، ارزشش روز به روز بیشتر میشود و به طور فزایندهای گسترش پیدا کرده است.
هوش مصنوعی: امروزه دیگر از نوع انسانهای واقعی کسی نیست که به شناخت انواع و اقسام موجودات و اجناس آگاه باشد.
هوش مصنوعی: خرد و نادانی هرگز با یکدیگر برابر نخواهند بود. مانند این است که بز، آشنایی با قیمت و ارزش را نداشته باشد.
هوش مصنوعی: انسانها همچون سیل بهسوی پستیها و سرگرمیها میشتابند و در جستجوی لذت و لباسهای زیبا هستند.
هوش مصنوعی: من منحصراً چون دیگران نیستم؛ من مانند مردی که به خاطر افکاری چون رود در جمع و مهمانی و در کنار کاسه غذا حاضر میشود، نیستم.
هوش مصنوعی: تا وقتی که بدنم محکم و استوار برپا باشد، از مسیر و راه درست منحرف نخواهم شد.
هوش مصنوعی: من از دیوان دیو و لشکرش جلوگیری میکنم و به خاطر نعمتهای خدا بر بدنم، سپاسگزاری میکنم.
هوش مصنوعی: من ناسپاس نیستم از او که ستور (حیوان بارکش) به سوی فرزانه (فرد با معرفت) بهتر از ناسپاسی است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
دوستا جای بین و مرد شناس
شد نخواهم به آسیای تو آس
در تو ای گنبد امید و هراس
گردش آس هست و گونه آس
سبز و خرم چو آسی اندر چشم
باز بر فرق تیز کرد چو آس
نه غلط می کنم تو داری تو
[...]
برتر از وهم و عقل و حسّ و قیاس
چیست جز خاطر خدای شناس
فرق کن فرق کن ز روی قیاس
گوهر از سنگ و دیبه از کرباس
کیست از مردم ستارهشناس
که به گنجینه ره برد به قیاس
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.