هشیار باش و خفته مرو تیز بر ستور
تا نوفتد ستور تو ناگه به جر و لور
موری تو و فلک به مثل زنده پیل مست
دارد هگرز طاقت با پیل مست، مور؟
شور است آب او ننشاندت تشنگی
گر نیستی ستور مخور آب تلخ و شور
بیدار شو زخواب، سوی مردمی گرای
یکبارگی مخسپ همه عمر بر ستور
زنهار تا چنان نکنی کان سفیه گفت
«چون قیر به سیاه گلیمی که گشت بور»
لختی عنان مرکب بدخوت بازکش
تا دستها فرو ننهد مرکبت به گور
گیتیت بر مثال یکی بدخو اژدهاست
پرهیزدار و با دم این اژدها مشور
شاهان دو صد هزار فرو خورد و خوار کرد
از تو فزون به ملک و به مال و به جاه و زور
از بیوفا وفا به غنیمت شمار ازانک
یک قطره آب نادره باشد زچشم کور
گر نیستت چو نوش خور و چون خزت گلیم
بنگر به یار خویش که او گرسنه است و عور
ای کرده خویشتن به جفا و ستم سمر
تا پوستین بودت یکی، بادبان سمور
وز بهر خز و بز و خورشهای چرب و نرم
گاهی به بحر رومی و گاهی به کوه غور
هردو یکی شود چو زحلقت فرو گذشت
حلوا و نان خشک در آن تافته تنور
آن کس که داشت آنچه نداری تو او کجاست؟
کار چو تار او همه آشفته گشت و تور
پای تو مرکب است و کف دست مشربه است
گر نیست اسپ تازی و نه مشربه بلور
اکنون نگر به کار که کارت به دست توست
برگ سفر بساز و بکن کارها به هور
بار درخت دهر توی جهد کن مگر
بی مغز نوفتی ز درختت چو گوز غور
غره مشو بدانکه تو را طاهر است نام
طاهر نباشد آنکه پلید است و بی طهور
فعل نکو ز نسبت بهتر، کز این قبل
به شد ز سیمجور براهیم سیمجور
بنگر به چشم بسته به پل بر همی روی
بسیار بر مجه به مثال گوزن و گور
این کالبد خنور تو بودهاست شست سال
بنمای تا چه حاصل کردی در این خنور



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این قصیده، شاعر به مخاطب هشدار میدهد که از خواب غفلت بیدار شود و به زندگی و موقعیت خود توجه کند. او میگوید که انسان باید از مسیری که در آن قرار دارد آگاه باشد و با احتیاط پیش برود، زیرا زندگی نه تنها گذرگاهی است برای ثروت و جاه، بلکه باید به دیگران و نیازمندیهای آنان نیز توجه کرد. شاعر به مفاهیمی چون فریبخوری و عدم وفاداری در دنیای مادی اشاره میکند و هشدار میدهد که نباید به ظواهر فریبنده دل خوش کرد. در نهایت، او از مخاطب میخواهد که در تلاش باشد تا نتیجهای صحیح و معنادار از زندگیاش بگیرد و به کارهای نیکو دست بزند.
هوش مصنوعی: هوشیار باش و خواب نرو؛ نپرسید از اسب، تا ناگهان به دوز و کلک نیفتی.
هوش مصنوعی: تو مانند یک مور هستی و فلک (آسمان) مثل یک فیل مست است؛ اگر چنین است، تو چطور میتوانی با قدرت و تواناییهای آن فیل مست مقابله کنی؟
هوش مصنوعی: این آب شور تو را سیراب نخواهد کرد و تشنگیات را رفع نخواهد نمود. اگر تو مانند ستور (حیوان بارکش) نباشی، پس چرا آب تلخ و شور را مینوشی؟
هوش مصنوعی: بیدار شو از خواب و به سمت انسانها برو، زیرا به یکباره نباید تمام عمرت را در خواب و بیتحرکی سپری کنی، مانند حیواناتی که فقط به خوردن و خوابیدن مشغولند.
هوش مصنوعی: مواظب باش که به اندازهای نادان نشوی که مانند احمقها بگویی «چون قیر روی گلیم سیاهشدهای که رنگش عوض شده است».
هوش مصنوعی: لحظهای reins اسب بدخوی خود را بکش تا اینکه دستهایت به گور نیفتد.
هوش مصنوعی: اینجا سخن از کسی است که همانند اژدهایی بدخوی و خطرناک است، و با وجود ظاهری فریبنده، باید از او دوری کرد. در واقع، این شخص به خاطر ویژگیهای منفیاش، شایستهی پرهیز و احتیاط است و نباید با او همصحبت شد.
هوش مصنوعی: شاهان بسیار زیادی به خاطر تو به زحمت افتاده و از مقام و ثروت و قدرت خوار گشتهاند.
هوش مصنوعی: اگر بیوفایی را تجربه کردی، سعی کن وفا را با ارزش بشماری، زیرا همانگونه که یک قطره آب در چشمی نابینا نادر است، وفا در دنیای بیوفایی نیز کمیاب و باارزش است.
هوش مصنوعی: اگر تو مانند نوشین و خوشخبر نیستی و مانند خز (پوشش گرانقیمت) گلیم (پوشش ساده) نداری، به دوست خود نگاه کن که او گرسنه و عریان است.
هوش مصنوعی: ای کسی که به خودت ستم کردهای و به دیگران آسیب میزنی، همانطور که سمور (نوعی جاندار آبی) پوستش برای تو بادبان میشود، فقط یک پوستین (پوشش) داری.
هوش مصنوعی: برای بهدست آوردن خز و پوست بز و خوراکهای لذیذ، گاهی به دریاهای رومی (یعنی دریای مدیترانه) سفر میکند و گاهی به کوههای غور (که ممکن است اشاره به مشکلات و سختیها باشد).
هوش مصنوعی: حالت دلخواه و مطلوب انسان زمانی به وجود میآید که همه چیز برابر و یکسان شود، مانند اینکه وقتی حلوا و نان خشک در تنور قرار میگیرند، به یک شکل و کیفیت تبدیل میشوند.
هوش مصنوعی: آن کسی که دارای نعمتها و داشتههایی است که تو از آنها بیبهرهای، او کجاست؟ این کار و زندگی او مانند توری به هم ریخته است و هرج و مرج در آن حاکم شده.
هوش مصنوعی: تو با پاهایت راه میروی و دستانت گنجی از نعمت و ثروت است; اگرچه اسب خوب و نوشیدنی گرانبها نداری، اما همین که خودت میتوانی حرکت کنی و از زندگی لذت ببری، کافی است.
هوش مصنوعی: اکنون به کار خود نگاه کن که انجام آن به دست خودت است؛ ساکن سفر و مسافرت شو و کارهای خود را با تلاش و جدیت انجام بده.
هوش مصنوعی: برای رسیدن به موفقیت و ثمرهٔ خوب در زندگی و گذر از مشکلات و دشواریها باید تلاش و جهاد کنی، وگرنه ممکن است بیمعنی و بیفایده به سرانجام برسی، مانند میوهای که بدون مغز روی درخت مانده باشد.
هوش مصنوعی: غره (گول) نشو به خاطر اینکه نامت طاهر است، زیرا کسی که پلید و ناپاک است، نمیتواند طاهر باشد، حتی اگر نامش طاهر باشد.
هوش مصنوعی: عمل نیکو به نسبتهای بهتر از آنچه به ابراهیم سیمجور نسبت داده شده است، برتری دارد. در واقع، نیککرداری خود شخص ارزشمندتر است تا اینکه بخواهد فقط به بهانهٔ نام یا نسب خود خوب دیده شود.
هوش مصنوعی: به چشمهای بستهات نگاه کن، بر روی پل، و ببین که چگونه بسیار شجاعانه روی زمین راه میروی، همانند گوزن و گور (نوعی جانور وحشی).
هوش مصنوعی: این بدن که تو در آن هستی، در طول شش سال زندگیات به تو بازیچهای میماند؛ پس نشان بده که در این مدت چه دستاوردی از زندگیات داشتی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
گویند شغل خویش بدشمن مده بزور
بورک لصاحبه نشنیدی ز لوح گور
خورشید رخت خویش بمغرب نه زان برد
کش زحمتی همیبود از مرغ روز کور
نزضعف زنده پیل ز پشه حذر کند
[...]
ای دل ز خوابِ جهل برآور سر غرور
تا بو که بگذری به سلامت ازین فتور
گر بایدت که حشرِ تو با صالحان بود
در موقفِ جزا که بود موعدِ نشور
این جا ز خود بمیر و به حق زنده باز شو
[...]
ای ساربان، که رنج کشیدی ز راه دور
آمد شتر به منزل لیلی، مکن عبور
اینست خارها که ازو چیدهایم گل
وین جای خیمها که درو دیدهایم حور
این لحظه آتشست به جایی که بود آب
[...]
بزمی که از نوای نوالش به بزم خلد
روحانیان نواله برند از برای حور
بزمی که مانده اند هم از یاد مجلسش
حوران بزم روضه فردوس در قصور
بود از فروغ باده و عکس صفای جام
[...]
بیچاره دل به درد تو تا کی بود صبور
جان را تو قوّتی و دلم را تویی سرور
تا چند صبر باشدم از روی مهوشت
تا کی بود شکیب بگو دیده را ز نور
آنچ از فراق تو به سر ما گذشت دوش
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.