اگر در خانه آئینه آن روح روان آید
به استقبال او در صورت دیوار جان آید
گلوی خود به آب تیغ او صیدی که تر سازد
مبارک باد گویانش حیات جاودان آید
به گلشن گر کند آن سبز خط کاکل ربا سیری
به دامنگیریش چون سایه سنبل موکشان آید
دکان خود اگر از شهر بیرون برده بگشایم
به سودایش ز ملک مصر چندین کاروان آید
یکی را می کشد کلکم یکی را زنده می سازد
نمی آید ز شمشیر آنچه از تیغ زبان آید
کند همچون هما پرواز مرغ روحم از شادی
اگر تیر تو را پیکان به مغز استخوان آید
دل از صحبت ناراست طبعان روزگاری شد
گریزان است چون تیری که بیرون از کمان آید
رباط دهر جای خواب آسایش نمی باشد
به گوشم هر دم آواز درای کاروان آید
به کلکم سیدا بیعت نمی سازند گمراهان
اگر هر روز بر من جبرئیل از آسمان آید



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با ستایش جانبخشی معشوق آغاز میشود؛ حضور او نقش دیوار را زنده میکند و کشتهشدن به تیغش حیات جاودان میآورد. سپس شاعر به ارزش سخن و قلم خود میبالد که هم میکشد و هم زنده میکند. در پایان از کجطبعان میگریزد، دنیا را کاروانسرایی ناپایدار میخواند و گله میکند که گمراهان حتی با نشانهای آسمانی هم سخنش را نمیپذیرند.
هوش مصنوعی: اگر آن معشوق که چون جان روان است به آینهخانه درآید، حتی نقشهای بیجانِ دیوار جان میگیرند و به پیشواز او میآیند.
هوش مصنوعی: هر شکاری که گلوی خود را با آبِ تیغ معشوق تر کند، یعنی به دست او کشته شود، زندگی جاودان مبارکبادگویان به سراغش میآید. کشتهشدن به دست معشوق مایهٔ حیات ابدی است.
هوش مصنوعی: اگر آن معشوقِ تازهخط که دلها را با کاکل خود میرباید به گلستان برود، سنبل مانند سایه، گیسوکشان و خوار، به دنبالش میآید تا دامنش را بگیرد.
هوش مصنوعی: اگر دکان خود را بیرون از شهر هم ببرم و بگشایم، از سرزمین مصر کاروانهای بسیار برای خریدن کالایم میآیند. یعنی متاع من (شعر یا سخنم) چنان گرانبهاست که بازارش همهجا گرم است؛ با اشاره به بازار یوسف در مصر.
هوش مصنوعی: قلم من یکی را میکشد و دیگری را زنده میکند؛ کاری که از تیغ زبان و سخن برمیآید از شمشیر برنمیآید.
هوش مصنوعی: اگر پیکان تیر تو تا مغز استخوانم فرو رود، مرغ جانم از شادی مانند هما به پرواز درمیآید؛ چنانکه هما از استخوان خوشنود است.
هوش مصنوعی: دیرزمانی است که دلم از همنشینی با کجطبعان گریزان است، همچون تیرِ راست که از کمانِ کج جدا میشود و دور میگریزد.
هوش مصنوعی: کاروانسرای دنیا جای خواب و آسودگی نیست؛ هر لحظه بانگ زنگ کاروانِ رفتن به گوشم میرسد.
هوش مصنوعی: ای سیدا، گمراهان به قلم و سخن من ایمان نمیآورند و با آن بیعت نمیکنند، حتی اگر جبرئیل هر روز از آسمان بر من فرود آید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
نه چندان آرزومندم که وصفش در بیان آید
و گر صد نامه بنویسم حکایت بیش از آن آید
مرا تو جان شیرینی به تلخی رفته از اعضا
الا ای جان به تن بازآ و گر نه تن به جان آید
ملامتها که بر من رفت و سختیها که پیش آمد
[...]
سحرگاهان که باد از سوی گل عنبرفشان آید
چو گل جامه درم کانم ز گل بوی نشان آید
نگارا، دیده در ره مانده ام وین آرزو در دل
که یارب، نازنین یاری چو تو بر من چسبان آید
حذر کن از دم سرد گرفتاران، مباد آن دم
[...]
سحرگه سوی ما بویی اگر زآن دلستان آید
چو صحت سوی بیماران و سوی مرده جان آید
بسا عاشق که او خود را بسوزد همچو پروانه
گر آن سلطان مه رویان چو شمع اندر میان آید
از آن حسرت که بی رویش نباید دید گلها را
[...]
گر از پیراهنت بویی به طرف گلستان آید
زند گل جامه بر خود چاک و بلبل در فغان آید
بر آن اندام نازک چون پسندم بار پیراهن
که بر وی سایه گلبرگ هم دانم گران آید
به حلق تشنه آب زندگی دانی چه خوش باشد
[...]
لطیفست آن پری آن به که از مردم نهان آید
مبادا گر فتد نور نظر بروی گران آید
بسوز ای آتش دل استخوان سینه را یک یک
مبادا تیر آن ابرو کمان بر استخوان آید
رود صد آه من تا آسمان هر دم وزان هریک
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.