غنچه ام آخر چو گل کام به عریانی بود
لب گزیدن های من از بی گریبانی بود
چشم و گوشم قاصد جاسوس حیرانی بود
همچو گل اعضایم اسباب پریشانی بود
دل چو گردد ساده او را حل مشکل ها کنند
پرده این قفل را مفتاح نادانی بود
نامه اعمال گردد در بر نیکان قبا
پرده پوش صبح محشر پاکدامانی بود
دل شکستن کفر را ترجیح با دین کرده است
کعبه را بتخانه کردن خانه ویرانی بود
در نظرها خوش نما باشد کمان نقشدار
جوهر شمشیر ابرو چین پیشانی بود
آن پری رو را به خاموشی مسخر ساختم
لب فرو بستن مرا مهر سلیمانی بود
دانه را صیاد ریزد پیش مرغان بر زمین
کار زاهد در نظرها سبحه گردانی بود
غنچه دل واز انگشت ندامت می شود
ناخن این عقده در دشت پشیمانی بود
خانه بر دوشی لباس عافیت باشد مرا
پاسبان سفره درویش بی نانی بود
اسم اعظم خوان شود ایمن ز آفتاب پری
چون دچار او شوم کارم دعاخوانی بود
فصل گل باز است دست باغبان گلفروش
خوان هر کس پهن در ایام ارزانی بود
می شود آخر سر بی مغز پامال هوا
این صدا در گوش من از طبل سلطانی بود
تا نسازم سینه را صد چاک خندان کی شوم
همچو گل دل جمعی من در پریشانی بود
خواب آسایش نبیند دیده دنیاپرست
باغبان را روز تا شب کار دربانی بود
بست طاق خانه آئینه را ابروی او
این کمان پیوسته در بازوی حیرانی بود
می توان در پشت بام خود علمها ساختن
گر فش و مسواک اسباب مسلمانی بود
آن پسر هنگام خط از خانه می آید برون
یوسف من تا به روز حشر زندانی بود
رزق طوطی سیدا باشد مهیا از شکر
روزیی دلخواه در خوان سخندانی بود



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل در ستایش برهنگی و بیتعلقی و پریشانیِ عاشقانه است و آن را مایهٔ آسودگی و شکفتگی دل میداند. شاعر از سوی دیگر زاهدِ ریاکار را که تسبیح را دامِ فریب کرده و ظاهرِ دینداری را به رخ میکشد نکوهش میکند و دلشکستن را بدتر از کفر میشمارد. در میانه از خاموشی در برابر معشوقِ پریرو و حیرت در برابر ابروی او سخن میگوید و در پایان سخندانی را سفرهٔ روزیِ دلخواهِ خود میخواند.
هوش مصنوعی: من مانند غنچه بودم و سرانجامِ کارم چون گل به برهنگی و بیتعلقی رسید؛ لبگزیدنهای من (مثل غنچهای که لب بسته است) از آن بود که گریبانی نداشتم تا آن را چاک کنم.
هوش مصنوعی: چشم و گوش من پیک و جاسوسِ حیرت بودند و هرچه دیدند و شنیدند مرا حیرانتر کرد؛ اعضای من نیز مانند گلبرگهای گل مایهٔ پراکندگی و پریشانیام شدند.
هوش مصنوعی: وقتی دل ساده و بیآلایش شود، دشواریهایش را برایش میگشایند؛ کلیدِ قفلِ این راز، نادانی و بیادعایی است.
هوش مصنوعی: در قیامت نامهٔ اعمالِ نیکوکاران برایشان مانند جامهای میشود؛ در صبح محشر، پاکدامنی پوشانندهٔ عیبها است.
هوش مصنوعی: دلشکستن کفر را بر دین برتری داده است؛ زیرا دل کعبه است و شکستن آن مانند بتخانه کردنِ کعبه و ویران کردنِ خانه است.
هوش مصنوعی: کمانِ نقشدار در چشم مردم زیبا مینماید؛ همچنین گوهر و جلای شمشیرِ ابرو، چینِ پیشانی و خشمِ معشوق است.
هوش مصنوعی: آن پریروی را با خاموشی رام خود کردم؛ بستنِ لب برای من حکم انگشتر سلیمان را داشت که پریان را مسخر میکرد.
هوش مصنوعی: صیاد برای فریب، دانه را پیش پرندگان بر زمین میریزد؛ تسبیحگرداندنِ زاهد در برابر چشم مردم نیز دامی برای فریب است.
هوش مصنوعی: غنچهٔ دل با انگشت پشیمانی (که به دندان گزیده میشود) باز میشود؛ ناخنی که این گره را میگشاید در صحرای پشیمانی است.
هوش مصنوعی: آوارگی و خانهبهدوشی برای من جامهٔ آسودگی است؛ چنانکه نگهبانِ سفرهٔ درویش همان بینانی است و چیزی برای ربودن ندارد.
هوش مصنوعی: کسی که اسم اعظم بخواند از آسیب پری در امان میماند؛ من نیز هرگاه با آن پریرو روبهرو شوم کارم دعا خواندن است.
هوش مصنوعی: فصل گل است و دست باغبانِ گلفروش باز و گشاده است؛ در روزگار ارزانی، سفرهٔ هرکس پهن و گسترده است.
هوش مصنوعی: سرانجام سرِ بیمغز و پوچ، پایمال هوا و هوس میشود؛ این را از بانگِ طبلِ شاهی (که میانتهی و پرصداست) شنیدهام.
هوش مصنوعی: تا سینهام را صدپاره نکنم شاد و خندان نمیشوم؛ مانند گل که با پراکندگی شکفته میشود، آرامش و جمعیت دل من در پریشانی است.
هوش مصنوعی: چشمِ دنیاپرست خوابِ آسایش نمیبیند؛ چنانکه باغبان از صبح تا شب ناچار است نگهبانیِ باغ کند.
هوش مصنوعی: ابروی یار طاقِ خانهٔ آیینه را ساخت و آیینه را در حیرت نگه داشت؛ این کمانِ ابرو همواره در بازوی حیرت بوده است.
هوش مصنوعی: اگر ریش و مسواک نشانهٔ مسلمانی بود، میشد بر بامِ خانهٔ خود از آنها پرچمها ساخت؛ یعنی ظاهرِ زهد دلیل دینداری نیست (به طعنه).
هوش مصنوعی: آن پسر هنگامی که خط و موی صورتش بدمد از خانه بیرون میآید؛ اما یوسفِ من تا روز قیامت در زندان خواهد ماند و دیدارش میسر نیست.
هوش مصنوعی: ای سیدا، روزیِ طوطی از شکر فراهم است؛ بر سفرهٔ سخندانی، روزیِ دلخواه آماده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای خوشا دل کاندر او از عشق تو جانی بود
شادمان جانی که او را چون تو جانانی بود
خرم آن خانه که باشد چون تو مهمانی در او
مقبل آن کشور که او را چون تو سلطانی بود
زنده چون باشد دلی کز عشق تو بویی نیافت؟
[...]
جان شیرین گر قبول چون تو جانانی بود
کی به جانی باز ماند، هر که را جانی بود؟
آب چشم و جان شیرین را کجا دارد دریغ
هر که او را چون خیال دوست مهمانی بود؟
از خیال غمزه غماز کافر کیش او
[...]
در ازل هر کو به فیضِ دولت ارزانی بُوَد
تا ابد جامِ مرادش همدمِ جانی بُوَد
من همان ساعت که از مِی خواستم شد توبه کار
گفتم این شاخ ار دهد باری، پشیمانی بُوَد
خود گرفتم کَافکَنَم سجاده چون سوسن به دوش
[...]
هر که را دل مبتلای چون تو جانانی بود
هم فدا سازد گرش هر مو بتن جانی بود
چون خیال آرم کشیدن آن تن نازک ببر
منکه هر سو کرده سر از سینه پیکانی بود
ای مسلمانان چه خوانیدم به مسجد چون به دیر
[...]
ایشه خوبان که ملک حسنت ارزانی بود
ناز پنهان تو با من خیر پنهانی بود
دل از آن سیب ذقن پر قطره خون چون انار
به که درج لعل پر یاقوت رمانی بود
من که روی از هر دو عالم در تو بت آورده ام
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.