اگر دل از غم دنیا جدا توانی کرد
نشاط و عیش به باغ بقا توانی کرد
اگر به آب ریاضت برآوری غسلی
همه کدورت دل را صفا توانی کرد
ز منزل هوسات ار دو گام پیش نهی
نزول در حرم کبریا توانی کرد
درون بحر معانی لا نه آن گهری
که قدر و قیمت خود را بها توانی کرد
به همت ار نشوی در مقام خاک مقیم
مقام خویش بر اوج علا توانی کرد
اگر به جیب تفکر فروبری سر خویش
گذشتههای قضا را ادا توانی کرد
ولیکن این صفت ره روان چالاکست
تو نازنین جهانی کجا توانی کرد
نه دست و پای اجل را فرو توانی بست
نه رنگ و بوی جهان را رها توانی کرد
تو رستم دل و جانی و سرور مردان
اگر به نفس لئیمت غزا توانی کرد
مگر که درد غم عشق سر زند در تو
به درد او غم دل را دوا توانی کرد
ز خار چون و چرا این زمان چو درگذری
به باغ جنت وصلش چرا توانی کرد
اگر تو جنس همایی و جنس زاغ نهای
ز جان تو میل به سوی هما توانی کرد
همای سایه دولت چو شمس تبریزیست
نگر که در دل آن شاه جا توانی کرد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به اهمیت رهایی از غمهای دنیوی و توجه به مسایل معنوی اشاره میکند. او تأکید میکند که اگر دل را از دنیا جدا کنیم، میتوانیم به شادی و آرامش واقعی دست یابیم. با انجام عبادت و ریاضت، کدورتها از دل زدوده میشود و امکان اتصال به مقام کبریا فراهم میگردد. شاعر نسبت به ارزش و عظمت وجود انسانی اشاره دارد و میگوید که با تلاش و همت میتوان به اوج کمال رسید. او همچنین به این نکته میپردازد که عشق واقعی میتواند دردهای دل را تسکین دهد و انسان را به سوی کمال بکشاند. در نهایت، شاعر با اشاره به همای تابناک، نشان میدهد که با تلاش در مسیر عشق و معنویت، میتوان به جایگاه والای خود رسید.
هوش مصنوعی: اگر بتوانی دل را از غمهای دنیوی رها کنی، میتوانی شادی و خوشی را در باغ جاودانگی بیابی.
هوش مصنوعی: اگر با ریاضت و سختی خود را پاکسازی کنی، میتوانی کدورتهای دل را زدوده و آن را صاف و پاک سازی کنی.
هوش مصنوعی: اگر از خواستههای دنیا دور شوی و چند گام به جلو بروی، میتوانی به مقام والایی و نزدیکی به خدا دست یابی.
هوش مصنوعی: در درون دریایی از معانی، نمیتوان آن جملهٔ با ارزش و گرانبها را پیدا کرد که بتوانی ارزش و بهای خود را دریابی و بشناسی.
هوش مصنوعی: اگر با تلاش و اراده خود به مقام و مرتبه بالایی نرسی، فقط در سطح خاک و زمین باقی خواهی ماند؛ اما اگر همت کنی، میتوانی به منزلت و جایگاه عالی دست یابی.
هوش مصنوعی: اگر در اندیشهات عمیق شوی و به بررسی خود بپردازی، میتوانی اشتباهات و گذشتههای تلخ سرنوشت را جبران کنی.
هوش مصنوعی: اما این ویژگی (سرعت و چالاکی) در رهروان خاصی است. ای نازنین و عزیز، تو نمیتوانی به مانند آنها در جهان چالاکی کنی.
هوش مصنوعی: نه میتوانی دست و پای مرگ را متوقف کنی و نه میتوانی رنگ و بوی دنیا را کنار بگذاری.
هوش مصنوعی: تو در دل و جان مانند رستم (شجاعمرد ایرانی) و سرور مردان هستی، اما اگر نتوانی بر نفس پست و زشت خود غلبه کنی، به هیچ چیز نخواهی رسید.
هوش مصنوعی: اگر درد عشق در وجود تو بیدار شود، میتوانی با آن درد، غم دل خود را درمان کنی.
هوش مصنوعی: اگر به خار و سؤالات زندگی دقت کنی و از آنها عبور کنی، وقتی به باغ بهشتی وصال معشوق برسی، چگونه میتوانی از آن لذت ببری؟
هوش مصنوعی: اگر تو از نوع پرندههای خوشبخت و شگفتانگیز هستی و به نوعی دیگر، مانند زاغ، تعلق نداری، پس روح تو میتواند به سوی آن پرندهی خوشبخت (همای) میل و گرایش پیدا کند.
هوش مصنوعی: همای (پرندهای افسانهای و نماد خوشبختی) سایهٔ حکومت و ولایت شمس تبریزی (دوست نزدیک مولانا) است. توجه کن که در دل آن شاه، یعنی شمس، میتوانی جا و مقام ویژهای پیدا کنی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
همین شعر » بیت ۷
ولیکن این صفت ره روان چالاکست
تو نازنین جهانی کجا توانی کرد
جواب آن غزل است این که گفت عارف روم
تو نازنین جهانی کجا توانی کرد؟
اگر وطن به مقام رضا توانی کرد
غبار حادثه را توتیا توانی کرد
جهان ناخوش اگر صد کدورت آرد پیش
ز وقت خوش همه را باصفا توانی کرد
ز سایه تو زمین آفتاب پوش شود
[...]
درون لاله گذر چون صبا توانی کرد
بیک نفس گره غنچه وا توانی کرد
حیات چیست جهان را اسیر جان کردن
تو خود اسیر جهانی کجا توانی کرد
مقدر است که مسجود مهر و مه باشی
[...]
اگر به شرط مروت وفا توانی کرد
گذر به صفۀ اهل صفا توانی کرد
به همت ار بروی برتر از نشیمن خاک
به زیر سایه هزاران هما توانی کرد
به جد و جهد چه عنقا برو به قلۀ قاف
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.