فزود آتش من آب را خبر ببرید
اسیر میبردم غم ز کافرم بخرید
خدای داد شما را یکی نظر که مپرس
اگر چه زان نظر این دم به سکر بیخبرید
طراز خلعت آن خوش نظر چو دیده شود
هزار جامه ز درد و دریغ و غم بدرید
ز دیده موی برست از دقیقه بینیها
چرا به موی و به روی خوشش نمینگرید
ز حرص خواجگی از بندگی چه محرومید
چو غوره ها همه پختید یا که کور و کرید
در آشنا عجمی وار منگرید چنین
فرشتهاید به معنی اگر به تن بشرید
هزار حاجب و جاندار منتظر دارید
برای خدمتتان لیک در ره و سفرید
همیپرد به سوی آسمان روان شما
اگر چه زیر لحافید و هیچ مینپرید
همیچرد همه اجزای جان به روض صفات
از آن ریاض که رستید چون از آن نچرید
درخت مایه از آن یافت سبز و تر زان شد
زبون مایه چرایید چونک شیر نرید
هزار گونه کجا خستتان به زیر سجود
کجا نظر که بدانید تیغ یا سپرید
هزار حرف به بیگار گفتم و مقصود
به هر دمی ز شما خفیه تر چه بیهنرید
هنر چو بیهنری آمد اندر این درگاه
هنروران ز شادیت چون نه زین نفرید
همه حیات در اینست کاذبحوا بقره
چو عاشقان حیاتید چون پس بقرید
هزار شیر تو را بندهاند چه بود گاو
هزار تاج زر آمد چه در غم کمرید
چو شب خطیب تو ماهست بر چنین منبر
اگر نه فهم تباهست از چه در سمرید
کجا بلاغت ماه و کجا خیال سپاه
به مقنعه بمنازید چون کلاه ورید
بیافت کوزه زرین و آب بیحد خورد
خموش باش که تا ز آب هم شکم ندرید



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: مولانا در این غزل مخاطبان را سرزنش میکند که با وجود بینش و گوهر فرشتهوار و جانی که به آسمان پرواز میکند، در بند حرص خواجگی، غفلت و مایهٔ دنیا ماندهاند. او با اشاره به داستان ذبح گاو در قرآن، کشتن نفس را مایهٔ زندگی حقیقی میداند و میگوید شیران و تاجهای زرین در انتظار آنان است. در پایان خود را به خاموشی فرامیخواند تا از سرشاری این آب معنا آسیبی نرسد.
هوش مصنوعی: آتش عشق من آب را افزون کرد (یا: آتش من فزونی گرفت)؛ به آب خبر برسانید. غم مرا مانند اسیری با خود میبرد؛ مرا از این کافر بازخرید و آزاد کنید.
هوش مصنوعی: خداوند به شما نگاه و بینشی بخشیده که وصفشدنی نیست، هرچند اکنون از مستی آن نگاه از خود بیخبرید.
هوش مصنوعی: هرگاه نقش و نگار خلعتی که آن نیکنظر میبخشد دیده شود، از درد و حسرت و غم هزار جامه را بدرید.
هوش مصنوعی: از بس در جزئیات باریکبینی کردید، گویی از چشمتان مو رویید؛ پس چرا به موی و روی زیبای او نگاه نمیکنید؟
هوش مصنوعی: چرا از حرص سروری و خواجگی از لذت بندگی محروم ماندهاید؟ آیا همهٔ غورههایتان پخته شده است، یا کور و کرید؟
هوش مصنوعی: به آشنای حقیقی مانند بیگانهای که زبان نمیفهمد نگاه نکنید؛ شما اگرچه در تن آدمی هستید، در حقیقت فرشتهاید.
هوش مصنوعی: هزاران دربان و نگهبان برای خدمت به شما چشمبهراهاند، ولی شما هنوز در راه و در سفرید و به آن منزل نرسیدهاید.
هوش مصنوعی: جان شما پیوسته به سوی آسمان پرواز میکند، هرچند تن شما زیر لحاف خفته است و گویی هیچ پروازی نمیکنید.
هوش مصنوعی: همهٔ اجزای جان در باغهای صفات الهی میچرند؛ شما که از آن باغها روییدهاید، چرا از آن بهره نمیبرید؟
هوش مصنوعی: درخت از آن سرچشمه مایه گرفت و سبز و شاداب شد؛ شما که شیر نرید، چرا اسیر و زبون مایهٔ دنیا شدهاید؟
هوش مصنوعی: آن یار در سجده شما را به هزار گونه زخمی کرد؛ کو آن بینش که بفهمید شما شمشیرید یا سپر؟
هوش مصنوعی: هزار سخن بیمزد و بهاجبار گفتم و مقصودم این بود که بدانید شما در هر دم چه پنهانتر و چه بیهنر ماندهاید.
هوش مصنوعی: در این درگاه، هنر حقیقی همان بیهنری و فروتنی است؛ ای هنرمندان، چرا از شادی این خبر از این گروه نیستید؟
هوش مصنوعی: همهٔ زندگی در این فرمان قرآنی است که «گاوی را سر ببرید»، یعنی نفس را بکشید؛ شما که عاشق زندگی هستید، چرا خود گاو ماندهاید؟
هوش مصنوعی: هزاران شیر بندهٔ تو هستند، گاو نفس چه ارزشی دارد؟ هزار تاج زرین به سوی تو آمده، پس چرا در غم کمربند ناچیز هستید؟
هوش مصنوعی: وقتی در شب ماه بر منبر آسمان خطیب توست، اگر فهمتان تباه نشده، چرا به افسانه و قصهگویی شبانه مشغولید؟
هوش مصنوعی: بلاغت ماه کجا و خیال لشکر کجا؛ شما که کلاهدار و مردید، به مقنعه و زیور زنانه ننازید.
هوش مصنوعی: کوزهٔ زرین یافت و از آب بیاندازه نوشید؛ خاموش باش تا از زیادی آب شکمتان پاره نشود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
بکربلا شد و کرب و بلا بجان بخرید
گشود بال و ازین تیره خاکدان بپرید
به روی دوست که رویش بچشم من نگرید
به خاک پاش که آن ره بروی من سپرید
با گذشتن از آن مو نشان بی چشمیست
چو چشم نیست شما را به چشم من نگرید
حرام باد شما را چه می خورید غمش
[...]
سپاه دوست کزین سو سوار می گذرید
ز روی لطف به سوی فتادگان نگرید
سوی شکار شد آن ماه و من به ره ماندم
خدای را غم حال من شکسته خورید
به خواریم مگذارید بر ره افتاده
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.