مخسب شب که شبی صد هزار جان ارزد
که شب ببخشد آن بدر بدره بیحد
به آسمان جهان هر شبی فرود آید
برای هر متظلم سپاه فضل احد
خدای گفت قم اللیل و از گزاف نگفت
ز شبرویست فرو قد زهره و فرقد
ز دود شب پزی ای خام ز آتش موسی
مداد شب دهد آن خامه را ز علم مدد
بگیر لیلی شب را کنار ای مجنون
شبست خلوت توحید و روز شرک و عدد
شبست لیلی و روزست در پیش مجنون
که نور عقل سحر را به جعد خویش کشد
بدانک آب حیات اندرون تاریکیست
چه ماهیی که ره آب بستهای بر خود
به دیبه سیه این کعبه را لباسی ساخت
که اوست پشت مطیعان و اوستشان مسند
درون کعبه شب یک نماز صد باشد
ز بهر خواب ندارد کسی چنین معبد
شکست جمله بتان را شب و بماند خدا
که نیست در کرم او را قرین و کفو احد
خمش که شعر کسادست و جهل از آن اکسد
چه زاهدی تو در این علم و در تو علم ازهد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به ارزش و اهمیت شب و ویژگیهای آن میپردازد و آن را مکانی برای انس و خلوت با خداوند میداند. او تأکید میکند که شب محلی است برای عبادت و دریافت فضل الهی، جایی که انسانها میتوانند از نور عقل و علم بهرهمند شوند و به حقیقت نزدیکتر شوند. همچنین به تضاد بین روز و شب و اجرای نماز در خلوت شب اشاره میکند و بر این نکته تأکید دارد که شب میتواند انسان را از شرک و عددسازی دور کند و او را به توحید نزدیک سازد. در نهایت، زهد و علم صرف بدون شناخت واقعی مورد نکوهش قرار میگیرد.
هوش مصنوعی: شب را نادیده نگیر، زیرا هر شب به اندازهٔ صد هزار جان ارزش دارد، چون شب میتواند آن ماه صدق و کمال را که بیپایان است، عطا کند.
هوش مصنوعی: هر شب، فضل الهی مانند سپاهی به آسمان میآید تا به دعاها و درخواستهای بندگان پاسخ دهد و به آنها کمک کند.
هوش مصنوعی: خداوند به پیامبر (یا بنده خود) فرمود در شب برخیز و بیدلیل نگفت، زیرا شب به خاطر درخشش ستارههایی مانند زهره و فرقد (ستارههای درخشان) است.
هوش مصنوعی: از دود شب پازنده و خاموش بمان، چون آتش موسی به تو نور میدهد. شب به تو کمک میکند تا از علم بهرهمند شوی.
هوش مصنوعی: ای مجنون، لیلی شب را بگیر و در آغوش بکش، چرا که شب، زمان خلوت و نزدیکی به خداوند (توحید) است، در حالی که روز، زمان شرک و عددهاست (یعنی در روز، توجه به دنیا و عددگرایی بیشتر است).
هوش مصنوعی: شب لیلی است و روز در پیش مجنون، زیرا نور عقل صبح را به ویژگیهای پیچیده و پر رمز و راز خود میکشد. یعنی در این حالت، عقل بر اثر جذابیتهای شب و لیلی غوطهور میشود و تحت تأثیر آن قرار میگیرد.
هوش مصنوعی: آب حیات، که به معنای زندگی و زندهکننده است، در حقیقت در عمق تاریکی وجود دارد و تشبیه شده به ماهی که به خاطر بسته بودن مسیر آب، نمیتواند به آن دسترسی پیدا کند. این بیت به ما میگوید که گاهی حقیقت یا نعمتهای زندگی در جاهایی پنهان است که شاید به راحتی قابل مشاهده نباشند.
هوش مصنوعی: خداوند(او) برای کعبه، لباسی از ابزار و امکانات زیبا و شیک (دیبه سیاه) فراهم کرده است که در واقع، او پشت کسانی است که مطیع و فرمانبردار او هستند و این افراد بر جایگاه و مقام خود استوارند.
هوش مصنوعی: در درون کعبه، در شب، نمازِ یک صد رکعتی هم به اندازهٔ خواب نیست، و هیچکس نمیتواند چنین مکانی را برای خواب انتخاب کند.
هوش مصنوعی: شبی که بتها شکستند و دیگر وجود ندارند، خداوند باقی ماند و او را همتایی و شریکی نیست، چرا که کرم و لطف او بینظیر است و هیچکس به پای او نمیرسد.
هوش مصنوعی: سکوت کن، زیرا شعر بیکیفیت و نادانی ناشی از آن است. تو که زاهدی، در این علم چه جایگاهی داری، و دانش تو در زهد هم قابل توجه نیست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
ایا بلایه، اگر کارت تو پنهان بود
کنون توانی، باری، خشوک پنهان کرد
به فال نیک و به روز مبارک شنبد
نبیذگیر و مده روزگار نیک به بد
به دین موسی امروز خوشترست نبیذ
بخور موافقتش را نبیذ نو شنبد
اگر توانی یکشنبد از صبوحی کن
[...]
جهان چو چشم نگاران خرگهی گردد
که از خمار شبانه نشاط خواب کنند
دو دسته کاغذ سعدی نواختم فرمود
به حسب خواجه مؤید شهاب دین احمد
اگر به مدح محمد همه سیه نکنم
هزار . . .یر خر اندر . . . س زن اسعد
و منه قیل للاسیر عان، و فی الحدیث: «انّما النساء عندکم عوان».
ملیک علی عرش السّماء مهیمن
و قال امیة بن ابی الصلت:
لعزّته تعنو الوجوه و تسجد.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.