میان باغ، گل سرخ، های و هو دارد
که «بو کنید دهان مرا چه بو دارد!»
پیالهای به من آورد لاله که «بخوری؟»
خورم؛ چرا نخورم؟ بنده هم گلو دارد
گلو چه حاجت مینوش بیگلو و دهان
رحیق غیب که طعم سقا همو دارد
چو سال سال نشاطست و روز روز طرب
خنک مرا و کسی را که عیش خو دارد
چرا مقیم نباشد چو ما به مجلس گل
کسی که ساقی باقی ماه رو دارد
به آفتاب جلالت که ذره ذره عشق
نهان به زیر قبا ساغر و کدو دارد
سؤال کردم از گل که بر که میخندی
جواب داد بدان زشت کو دو شو دارد
غلام کور که او را دو خواجه میباید
چو سگ همیشه مقام او میان کو دارد
سؤال کردم از خار کاین سلاح تو چیست
جواب داد که گلزار صد عدو دارد
هزار بار چمن را بسوخت و بازآراست
چه عشق دارد با ما چه جست و جو دارد
ز شمس مفخر تبریز پرس کاین از چیست
وگرچه دفع دهد دم مخور که او دارد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: غزل با صحنهٔ بهاری آغاز میشود که در آن گل سرخ و لاله چون بادهنوشانِ مستاند و شاعر را به نوشیدن میخوانند، اما شاعر بیدرنگ این باده را شراب غیبی و الهی میداند که بیگلو و دهان نوشیده میشود. سپس در گفتوگو با گل و خار، دودلی و پرستیدن دو ارباب را نکوهش میکند و خار را پاسبان گلزار در برابر دشمنان میشمارد. در پایان، سوختن و آراستن مکرر باغ را نشانهٔ عشق و جستوجوی معشوق ازلی میداند و راز آن را به شمس تبریزی حواله میدهد.
هوش مصنوعی: گل سرخ در میان باغ هیاهو به پا کرده و میگوید: دهانم را بو کنید، ببینید چه بویی میدهد! یعنی گل مانند مستی است که از بادهٔ بهار سرمست شده و آن را به رخ میکشد.
هوش مصنوعی: لاله جامی برایم آورد و پرسید: مینوشی؟ گفتم: مینوشم، چرا ننوشم؟ من هم گلو دارم.
هوش مصنوعی: شاعر سخن خود را اصلاح میکند: برای این باده به گلو نیازی نیست؛ بیگلو و دهان بنوش، زیرا این شراب ناب عالم غیب است و طعم همان شرابی را دارد که در آیهٔ «سَقاهُم ربُّهم» آمده، یعنی بادهٔ پاکی که خداوند مینوشاند.
هوش مصنوعی: چون همهٔ سال روزگار شادی است و همهٔ روزها روز طرب، خوشا به حال من و هر کسی که به عیش و شادمانی خو گرفته است.
هوش مصنوعی: کسی که ساقیای جاودانه و ماهروی دارد، چرا مانند ما در بزم گل ماندگار نشود؟
هوش مصنوعی: به خورشید شکوه و جلال تو سوگند که هر ذرهای از عشق، زیر قبای خود پنهانی جام و کدوی شراب دارد؛ یعنی همهٔ ذرات عالم از بادهٔ عشق سرمستاند.
هوش مصنوعی: از گل پرسیدم: به چه کسی میخندی؟ پاسخ داد: به آن زشتی که دو شوهر دارد؛ یعنی کسی که دلش میان دو معشوق یا دو مقصود تقسیم شده و یکدل نیست.
هوش مصنوعی: آن بندهٔ کوردل که به دو ارباب نیاز دارد، مانند سگ همیشه جایش در کوچه است و آواره و بیپناه میماند.
هوش مصنوعی: از خار پرسیدم: این سلاح تو برای چیست؟ پاسخ داد: گلستان صد دشمن دارد و من نگهبان آنم.
هوش مصنوعی: هزار بار باغ را (با خزان) سوزاند و دوباره آراست؛ عجب عشقی و چه جستوجویی با ما دارد! یعنی معشوق ازلی پیوسته ما را میسوزاند و از نو میسازد.
هوش مصنوعی: از شمس، مایهٔ افتخار تبریز، بپرس که این همه از کجاست؛ و اگر هم تو را از سر باز کرد و پاسخ نداد، فریب مخور، زیرا راز این کار نزد اوست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
میان باغ گل سرخهای و هو دارد
که بو کنید دهان مرا چه بو دارد
به باغ خود همه مستند لیک نی چون گل
که هر یکی به قدح خورد و او سبو دارد
چو سال سال نشاطست و روز روز طرب
[...]
کسی که سلسلهٔ زلف مشکبو دارد
کجا به حلقهٔ عشّاق سر فرو دارد
گدای میکده را حاصلی ز هستی نیست
به غیر دست که در گردن سبو دارد
دلا مراد دل خود ز غیر دوست مجو
[...]
به بی تکلفی آن عارفی که خو دارد
نظر به بندد از آن گل که رنگ و بو دارد
ببین بجذبه نسبت که خامه دو زبان
همیشه الفت با صفحه دورو دارد
کسیکه بنده عشقست بی نشان نبود
[...]
خوشم به باده گلگون که رنگ او دارد
رگی ز تلخی آن یار تندخو دارد
سر بریده شبنم به آفتاب رسید
همان امید مرا گرم جستجو دارد
چگونه جلوه کند آفتاب یکرنگی؟
[...]
سرم ز مستی عشق تو های و هو دارد
دل از خیال تو با خویش گفتوگو دارد
شراب از آن ید بیضا حلال و شیرینست
طهور باد که طعم سقا همو دارد
چه سان طرب بکند دل که ساقیش لب تست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.