وصف آن مخدوم میکن گرچه میرنجد حسود
کاین حسودی کم نخواهد گشت از چرخ کبود
گرچه خود نیکو نیاید وصف می از هوشیار
چون پی مست از خمار غمزه مستش چه سود
مست آن می گر نهای می دو پی دستار و دل
چونک دستار و دلت را غمزههای او ربود
گر دو صد هستیت باشد در وجودش نیست شو
زانک شاید نیست گشتن از برای آن وجود
نیم شب برخاستم دل را ندیدم پیش او
گرد خانه جستم این دل را که او را خود چه بود
چون بجستم خانه خانه یافتم بیچاره را
در یکی کنجی به ناله کی خدا اندر سجود
گوش بنهادم که تا خود التماس وصل کیست
دیدمش کاندر پی زاری زبان را برگشود
کای نهان و آشکارا آشکارا پیش تو
این نهانم آتش است و آشکارم آه و دود
از برای آنک خوبان را نجویی در شکست
صد هزاران جویها در جوی خوبی درفزود
میشمرد از شه نشانها لیک نامش مینگفت
در درون ظلمت شب اندر آن گفت و شنود
آنگهان زیر زبان میگفت یارم نام او
مینگویم گرچه نامش هست خوش بوتر ز عود
زانک در وهم من آید دزدگوشی از بشر
کو در این شب گوش میدارد حدیثم ای ودود
سخت میآید مرا نام خوشش پیش کسی
کو به عزت نشنود آن نام او را از جحود
ور به عزت بشنود غیرت بسوزد مر مرا
اندر این عاجز شدست او بیطریق و بیورود
بانگ کردش هاتفی تو نام آن کس یاد کن
غم مخور از هیچ کس در ذکر نامش ای عنود
زانک نامش هست مفتاح مراد جان تو
زود نام او بگو تا در گشاید زود زود
دل نمییارست نامش گفتن و در بسته ماند
تا سحرگه روز شد خورشید ناگه رو نمود
با هزاران لابههاتف همین تبریز گفت
گشت بیهوش و فتاد این دل شکستن تار و پود
چون شدم بیهوش آنگه نقش شد بر روی او
نام آن مخدوم شمس الدین در آن دریای جود



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به وصف معشوقی میپردازد که در کشمکش حسادتها و نامهربانیها قرار دارد. او میگوید که عشق به این معشوق به انسان مستی میدهد و در عین حال دلبستگی به او میتواند دل را از دنیا ببرد. شاعر در جستجوی دل خود به خانه میرود و در آنجا به زاری و راز و نیاز میپردازد. او با صدای هاتفی متوجه میشود که باید نام محبوبش را بر زبان آورد تا دلش گشوده شود، اما در این میان دلهره و حسرت او مانع از بیان نام میشود. در نهایت، با اشاره به اسمی که در دلش جاری است، به یاد شمسالدین میافتد و به عشق او پی میبرد.
هوش مصنوعی: اگرچه حسودها از توصیف محبوب خوششان نمیآید و آزرده میشوند، اما تو باز هم باید از او و این نعمت صحبت کنی؛ زیرا حسادت آنها هرگز از بین نخواهد رفت، همچنان که چرخ زمان (دنیا) پابرجاست.
هوش مصنوعی: اگرچه ممکن است وصف آن شراب (می) از نظر فرد آگاه و هوشیار نیکو نباشد، اما در واقع چه سودی دارد که مست از نشئهٔ زیبایی او (غمزه) شود، چون خود مستی و حال او در این حالت مهمتر است.
هوش مصنوعی: اگر مست آن می شوی، دیگر نمیتوانی به می و دستار و دل توجه کنی، چون غمزههای او تو را به خود مشغول کرده و از همه چیز بیخبر کرده است.
هوش مصنوعی: اگر دوصد موجودیت در او وجود داشته باشد، در حقیقت هیچ چیز نیست؛ زیرا ممکن است آن وجود به خاطر او، یعنی عشق و معشوق، از بین برود.
هوش مصنوعی: نیمه شب از خواب بیدار شدم و دل خود را پیش او نیافتم. به دور خانه گشتم تا ببینم دل من پیش او چه حالتی دارد.
هوش مصنوعی: در جستوجو به خانههای مختلف، دل بیچاره را یافتم که در گوشهای نشسته و در حال ناله و شکایت است، در حالیکه خدا را در حال سجود میبیند.
هوش مصنوعی: نزدیک شدم تا ببینم که درخواست وصال از چه کسی است، او را دیدم که در حال زاری و ناله، زبانش به صحبت باز شده است.
هوش مصنوعی: ای کسی که در پنهان و آشکارا حضور داری، در حالی که در نزد تو پنهانم و نهان است، درونم آتش است و ظاهر من فقط آه و دود است.
هوش مصنوعی: برای اینکه بتوانید خوبان را در حالتی طبیعی و بدون زحمت پیدا کنید، باید از میان هزاران جوی و راههای مختلف عبور کنید تا به جوی خوبی که شما را به آنها نزدیک میکند برسید.
هوش مصنوعی: او نشانههای محبوبش را میشمرد و توصیف میکرد، اما در دل شب و در فضای ظلمانی، نامش را نمیگفت و از ذکر آن خودداری میکرد.
هوش مصنوعی: در آن لحظه که با یارم صحبت میکردم، نام او را نمیگویم، هرچند که نامش از عود (قلم به معنی چوب خوشبو) هم خوشبوتر است.
هوش مصنوعی: در خیال من، شخصی به نام «ودود» که همهچیز را میشنود، در این شب به سخنان مخفی من گوش میسپارد.
هوش مصنوعی: نام نیک و خوش او برای کسی که با عزت و احترام صدا نمیزند، سخت و دشوار است، زیرا او از نادانی و طغیانی که دارد، آن نام را نمیشنود.
هوش مصنوعی: اگر کسی نام او را با عزت بشنود، غیرت و شرف من در آتش میسوزد؛ چرا که من در این حالتی که دارم، به بیراهه و بیهویت شدهام.
هوش مصنوعی: هاتف (صدای غیبی) به تو هشدار میدهد که نام آن شخص (خدا یا محبوب) را به یاد بیاور. نگران هیچکس نباش، زیرا در یاد کردن نام او (محبوب واقعی) تسلی پیدا خواهی کرد، ای کسی که سرسختی میکنی.
هوش مصنوعی: زیرا نام او کلید رسیدن به خواستههای جان تو است. هرچه سریعتر نام او را ببر، تا درها بهزودی برایت باز شوند.
هوش مصنوعی: دل تاکنون نتوانسته نام او را بیان کند و به همین دلیل درهای دل بسته مانده بود تا صبح شد و خورشید ناگهان ظاهر گردید.
هوش مصنوعی: هزاران خواهش و درخواست برای بیان محبت و مظلومیت خود از تبریز، به مریدی به نام هاتف میگوید که همچنان بیهوش مانده و دلش از غم و درد در حال شکستن است.
هوش مصنوعی: وقتی که بیهوش شدم، تصویر او بر قلبم نقش بست و نام آن آقایی که با کرم و سخاوتش شناخته میشود، یعنی شمسالدین، در آن دریای بخشندگیاش ظاهر شد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
بوالخلیل آنکو بگیتی زو شده موجود جود
جعفر آن کش چوب گشت از طالع مسعود عود
ای که چون جان رفته ای از پیش ما، باز آی زود
کز فراقت سوختم بر آتش دل همچو عود
پیش روی خود مرا بنشان بر آتش چون سپند
تا بسوزم خویشتن را کوری چشم حسود
ای که بردی آبروی من ز آه دل بترس
[...]
باد پیمایی که جم را خاک ره پنداشتی
بر من از دیوانگی هر دم کمینی میگشود
گفتم آخر چند ازین گرمی برو سردی مکن
میفروزی آتش و خود کور میگردی به دود
چون نداری زهرهای زهرت نمیباید فشاند
[...]
با سرود و آه و ناله میرود اشکم چو رود
در پیش مستان محبت این بود رود و سرود
عاشقان را در محافل ناله سازد سر بلند
مطربان را در مجالت آبرو باشد ز رود
با سرشکم دجله و جیحون دو بار آشناست
[...]
دلبر از شوخی و عیاری دل از دستم ربود
در فراق خود مرا بنشاند بر آتش چو عود
همچو چنگم می زند لیکن نوازش کمترست
می دهد هر دم به هجران گوشمالم همچو عود
نی صفت می نالم از دست جفای هر خسی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.