عشق جز دولت و عنایت نیست
جز گشاد دل و هدایت نیست
عشق را بوحنیفه درس نکرد
شافعی را در او روایت نیست
لایجوز و یجوز تا اجل‌ست
علم عشاق را نهایت نیست
عاشقان غرقه‌اند در شکراب
از شکر مصر را شکایت نیست
جان مخمور چون نگوید شکر
باده‌ای را که حد و غایت نیست
هر که را پرغم و ترش دیدی
نیست عاشق وزان ولایت نیست
گر نه هر غنچه پرده باغی‌ست
غیرت و رشک را سرایت نیست
مبتدی باشد اندر این ره عشق
آنکه او واقف از بدایت نیست
نیست شو نیست از خودی زیرا
بتر از هستیت جنایت نیست
هیچ راعی مشو رعیت شو
راعیی جز سد رعایت نیست
بس بدی بنده را کفی بالله
لیکش این دانش و کفایت نیست
گوید این مشکل و کنایاتست
این صریح است این کنایت نیست
پای کوری به کوزه‌ای برزد
گفت فراش را وقایت نیست
کوزه و کاسه چیست بر سر ره
راه را زین خزف نقایت نیست
کوزه‌ها را ز راه برگیرید
یا که فراش در سعایت نیست
گفت ای کور کوزه بر ره نیست
لیک بر ره تو را درایت نیست
ره رها کرده‌ای سوی کوزه
می‌روی آن به جز غوایت نیست
خواجه جز مستی تو در ره دین
آیتی ز ابتدا و غایت نیست
آیتی تو و طالب آیت
به ز آیت طلب خود آیت نیست
بی رهی ور نه در ره کوشش
هیچ کوشنده بی‌جرایت نیست
چونک مثقال ذرة یره است
ذره زله بی‌نکایت نیست
ذره خیر بی‌گشادی نیست
چشم بگشا اگر عمایت نیست
هر نباتی نشانی آب است
چیست کان را از او جبایت نیست
بس کن این آب را نشانی‌هاست
تشنه را حاجت وصایت نیست
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به تبیین مفهوم عشق می‌پردازد و می‌گوید که عشق تنها از دولت و عنایت الهی ناشی می‌شود و فراتر از هر علم و معرفت بشری است. او به این نکته اشاره می‌کند که عاشقان در شور و شکر غرقه‌اند و هر که غمگین و ترش‌رو باشد، در واقع عاشق نیست. مولانا تأکید می‌کند که عشق بی‌حد و مرز است و دانش روحانی و بصیرتی که در عشق وجود دارد، از درک انسان‌ها فراتر است. او به تشبیهاتی می‌پردازد که نشان‌دهنده‌ی راستی عشق و راه و رسم آن است و هر گونه حجاب و محدودیتی را محکوم می‌کند. در نهایت، شاعر تأکید می‌کند که راه عشق نیازمند آگاهی و بصیرت است و تلاش بی‌هدف نمی‌تواند به مقصد برسد.
هوش مصنوعی: عشق چیزی غیر از نعمت و لطف الهی نیست و جز گشاده‌دلی و راهنمایی معنای دیگری ندارد.
هوش مصنوعی: عشق درسی نیست که با علم و کتاب به دست آید؛ هرچند بوحنیفه و شافعی از بزرگ‌ترین فتاوی و علما هستند، اما هیچ‌یک قادر به بیان حقیقت عشق نیستند.
هوش مصنوعی: عشق هیچ حد و مرزی ندارد و این موضوع تا زمانی که عمر آدمی ادامه دارد، علم عاشقان به طور نامحدود برقرار است و انتهایی برای آن وجود ندارد.
هوش مصنوعی: عاشقان از خوشی و شیرینی عشق درغرقابند و هیچ احساسی از رنج و سختی ندارند و حتی در مورد سختی‌های موجود در عشق نیز شکایتی نمی‌کنند.
هوش مصنوعی: جان خسته و مدهوش چگونه می‌تواند از شکر و شیرینی باده‌ای بگوید که هیچگونه اندازه و پایانی برای آن نیست؟
هوش مصنوعی: هر کسی که غمگین و عبوس به نظر می‌رسد، عاشق نیست و به این مقام و ولایت (عشق) تعلقی ندارد.
هوش مصنوعی: اگر هر غنچه‌ای به باغ تعلق ندارد، پس غیرت و حسادت نمی‌تواند به آنجا راه پیدا کند. در واقع، فقط چیزهایی که به باغ تعلق دارند، می‌توانند دچار غیرت و حسادت شوند.
هوش مصنوعی: کسی که در راه عشق تازه‌کار و مبتدی است، نمی‌تواند به او اعتماد کرد، چرا که او هنوز از آغاز و جزئیات این راه آگاهی ندارد.
هوش مصنوعی: خود را از هرگونه وجودی خالی کن، چون بدتر از گناهی که از هستی‌ات ناشی می‌شود، وجود ندارد.
هوش مصنوعی: هیچکس نباید به جایگاه رهبری و ریاست فکر کند، بلکه باید به‌عنوان خدمتگزار مردم عمل کند، زیرا تنها چیزی که در این مسیر مهم است، رعایت اصول و اخلاق است.
هوش مصنوعی: بدی‌های من آنقدر زیاد است که تنها به خدا پناه می‌برم، اما این دانش و کفایت من برای جبران حالتم کافی نیست.
هوش مصنوعی: این گفته بیان می‌کند که این موضوع (مشکل و کنایات) واضح و روشن است و نیازی به تفسیر و تأویل ندارد.
هوش مصنوعی: پای یک فرد نابینا به کوزه‌ای برخورد کرد و گفت که این ممکن است برای فراش (نگهبان) مشکلی ایجاد نکند و او نیازی به مراقبت و احتیاط ندارد.
هوش مصنوعی: کوزه و کاسه در اینجا نماد وسایل ناپایداری هستند که در مسیر زندگی وجود دارند و از مواد بی‌ارزشی ساخته شده‌اند. بنابراین نباید به این چیزهای ناپایدار توجه کرد و از آنها حراسی نداریم، زیرا در برابر حقایق بزرگ زندگی اهمیتی ندارند.
هوش مصنوعی: کوزه‌ها را از مسیر کنار بزنید، زیرا فرشته‌ای در اینجا نیست که به شما کمک کند یا از شما محافظت کند.
هوش مصنوعی: شخصی به کسی که نابینا است می‌گوید که کوزه‌ای در مسیر وجود ندارد، اما در حقیقت تو بینا نیستی و نمی‌توانی راه را ببینی.
هوش مصنوعی: تو راه حقیقت را ترک کرده‌ای و به سمت کوزه (اشاره به کارهای بی‌فایده یا چیزهای ظاهری) می‌روی و هیچ چیز جز بیهودگی در این مسیر برای تو وجود ندارد.
هوش مصنوعی: خواجه (شخصی محترم) جز حالت مستی تو (عشق و شوق به خدا) در مسیر دین، نشانه‌ای از ابتدا تا انتهای آن ندارد.
هوش مصنوعی: تو خود نشانی از حقیقت هستی و فردی که دنبال نشانه‌ها می‌گردد، بیشتر از آنچه که در طلب است، خود نشانه‌ای از حقیقت نیست.
هوش مصنوعی: بدون وجود راه و مسیر، هیچ کوشنده‌ای نمی‌تواند با تلاش خود به نتیجه‌ای برسد.
هوش مصنوعی: چون مقدار کمّی از ذره، در حالتی خاص، وجود دارد، بدون تردید ذره‌ای که در مسیر نیست، بی‌فایده و بی‌نکته خواهد بود.
هوش مصنوعی: خیر و خوبی در ذره‌ای که گشاده و باز نیست وجود ندارد، پس اگر بینا هستی، چشمت را باز کن و ببین که نادانی در کار نیست.
هوش مصنوعی: هر گیاهی نشانه‌ای از آب است، چه اینکه آن گیاه به خودی خود نشانه‌ای ندارد و فقط به خاطر وجود آب رشد کرده است.
هوش مصنوعی: این آب تنها نشانه‌هایی دارد و برای تشنه حقیقی، داشتن وصال و نزدیکی اهمیت دارد نه فقط نشانه‌ها.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
هیچ کس را غم ولایت نیست
کار اسلام را رعایت نیست
نیست یک تن درین همه اطراف
که درو وهن را سرایت نیست
کارهای فساد را امروز
[...]
عشقْ بازیچه و حکایت نیست
در ره عاشقی شکایت نیست
حُسن معشوق را چو نیست کران
درد عشاق را نهایت نیست
مبر این ظن که عشق را به جهان
[...]
اول از او بد این حکایت عشق
بس مگو عشق را بدایت نیست
عشق چون آتشیست روحانی
روح کس را ازو شکایت نیست
عشق چون بر لطیفهغیبیست
[...]
محرم عشق را حکایت نیست
همره راز تو روایت نیست
گرچه آهنگ خون من داری
آه را زهره شکایت نیست
نوک مژگانت ناوکی آهینحت
[...]
معجزات مرا نهایت نیست
گفتم از نقل و از روایت نیست
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.