این طرفه آتشی که دمی برقرار نیست
گر نزد یار باشد وگر نزد یار نیست
صورت چه پای دارد کو را ثبات نیست
معنی چه دست گیرد چون آشکار نیست
عالم شکارگاه و خلایق همه شکار
غیر نشانهای ز امیر شکار نیست
هر سوی کار و بار که ما میر و مهتریم
وان سو که بارگاه امیرست بار نیست
ای روح دست برکن و بنمای رنگ خوش
کاینها همه به جز کف و نقش و نگار نیست
هر جا غبار خیزد آن جای لشکرست
کآتش همیشه بیتف و دود و بخار نیست
تو مرد را ز گرد ندانی چه مردیست
در گرد مرد جوی که با گرد کار نیست
ای نیکبخت اگر تو نجویی بجویدت
جویندهای که رحمت وی را شمار نیست
سیلت چو دررباید دانی که در رهش
هست اختیار خلق ولیک اختیار نیست
در فقر عهد کردم تا حرف کم کنم
اما گلی که دید که پهلویش خار نیست
ما خار این گلیم برادر گواه باش
این جنس خار بودن فخرست عار نیست


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به موضوعاتی چون بیثباتی دنیا و ناپایداری مادیات میپردازد. مولانا به تضاد میان ظاهر و باطن اشاره میکند و میگوید که در عالم، همگی شکار مادیات هستند و تنها نشانهای از حقیقت باقیمانده است. او به اهمیت روح و معنویات اشاره میکند و میگوید که در میان غبار و هیاهو، شخصیت واقعی انسانها مشخص نمیشود. در نهایت، شاعر بر این نکته تأکید میکند که فقر و مشکلات زندگی نه تنها عیب نیست، بلکه در واقع فخر محسوب میشود.
هوش مصنوعی: این عشق عجیبی است که لحظهای ماندگاری ندارد، چه اینکه در کنار محبوب باشد یا نباشد.
هوش مصنوعی: هر صورتی که پای (استقامت) دارد، وجودی واقعی دارد، وگرنه اگر ثبات نداشته باشد، عاری از حقیقت است. و اگر معنایی هم وجود داشته باشد، چون به روشنی قابل درک نیست، به سختی میتوان به آن دست یافت.
هوش مصنوعی: دنیا مانند یک شکارگاه است و مردم در آن مانند شکارهایی هستند که هیچ نشانهای از وجود حاکم (امیر) در آنها دیده نمیشود. به بیان دیگر، زندگی مردم در این دنیا بدون هدایت و نشانهای از قدرت یا نفوذ حاکم میگذرد.
هوش مصنوعی: هر طرفی که کار و زندگی ما پیش میرود، خودمان را مانند فرمانده یا بزرگی میدانیم، اما در آن طرفی که بارگاه امیر وجود دارد، آنجا چیزی برای ما نیست و فایدهای ندارد.
هوش مصنوعی: ای روح، از این کارها دست بردار و جلوهی زیبا و اصلی را نشان بده، چون اینهمه چیزی جز ظواهر و نقش و نگار نیست.
هوش مصنوعی: هر جایی که غبار بر میخیزد، نشان حضور لشکری است؛ چراکه آتش همیشه بدون دودی و بخاری نمیسوزد.
هوش مصنوعی: شما نمیتوانید بهدرستی هویت و توانمندی یک مرد را از دور بهواسطهٔ غبار و آشفتگیهایی که بهوجود آمده است، تشخیص دهید. در حقیقت، برای شناخت یک مرد واقعی باید به او نزدیک شوید و با مقام و کیفیتش آشنا شوید، نه فقط از ظواهر او قضاوت کنید.
هوش مصنوعی: اگر تو انسان خوشبختی هستی و به دنبال راهی میگردی، باید این را بدانید که در جستجوی تو، کسی وجود دارد که رحمت و نعمتش بیپایان است و هیچ عددی نمیتواند آن را شمارش کند.
هوش مصنوعی: اگر سیل در دریا بیفتد (یا طغیانی کند) و همه چیز را ببلعد، میدانی که در مسیر آن، قدرت انتخاب انسانها وجود دارد، اما در حقیقت انتخابی وجود ندارد.
هوش مصنوعی: من در فقر و ناداری تصمیم گرفتم که از سخن گفتن کم کنم، اما وقتی گلی را دیدم که در کنار خود خار ندارد، متوجه شدم که این کمگویی هنوز هم به اندازهٔ آن زیبایی و خلوص نیست.
هوش مصنوعی: ما مانند خاری در فرش برادر هستیم که گواهی میدهد. این نوع خار بودن افتخار است و ننگ نیست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
ای آنکه چون تو زیر فلک شهریار نیست
آمد بهار خرم و کس شاد خوار نیست
اندر بهی شدنت بیابد بها بهار
تا تو بهی نیابی کس را بهار نیست
تا تو بهار یافتی از درد خستگی
[...]
کس را بر اختیار خدای اختیار نیست
بر دهر و خلق جز او کامگار نیست
قسمت چنان که باید کردست در ازل
و اندیشه را بر آنچه نهادست کار نیست
بر یک درخت هست دو شاخ بزرگ و این
[...]
سروی بهراستی چو تو در جویبار نیست
نقشی به نیکویی چو تو در قندهار نیست
جفت مهی اگرچه به خوبیت جفت نیست
یار شهی اگر چه به خوبیت یار نیست
زلف تو مشک بارد و بر مه زره شود
[...]
آن طبع را که علم و سخاوت شعار نیست
از عالمیش فخر و ز زفتیش عار نیست
جز چشم زخم امت و تعویذ بخل نیست
جز رد چرخ و آب کش روزگار نیست
آن دست و آن زبان که درو نیست نفع خلق
[...]
ساکن شو و تو طاعت ایزد کن اختیار
کز مرد بختیار جزین اختیار نیست
پرهیزگار باش و چه سودست پند من
که امروز روز مردم پرهیزگار نیست
مرد خدای شو که خدای است دستگیر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.