اخلائی! اخلائی! صفونی عند مولایی
و قولوا ان ادوایی قد استولت لافنایی
اخلایی اخلایی، مرا جانیست سودایی
چو طوفان بر سرم بارد، غم و سودا ز بالایی
و قولوا: « ایها المولی، الا یا نظرةالدنیا
فجدلی نظرة احیا، اذا ما شئت ابقایی
اخلایی اخلایی،بشویید از دل من دست
کزین اندیشه دادم دل به دست موج دریایی
یقول العشق لی یا هو فصیحا فاتحا فاه
فمالم تأت لقیاه متی تفرح بلقایی؟!
اخلایی اخلایی، خبر آن کارفرما را
که سخت از کار رفتم من، مرا کاری بفرمایی
فجد بالروح یا ساقی، و روی منه اشواقی
ولا تبق لنا باقی، سوی تصویر مولایی
اخلایی اخلایی، امانت دست من گیرید
که مستم، ره نمیدانم، بدان معشوق زیبایی
فجد بالراح لی سکرا، ولا تبق لنا فکرا
فها ان لم تکن صرفا، فما زجه ببلوایی
اخلایی اخلایی، به کوی او سپاریدم
بران خاکم بخسبانید که آن سرمهست و بینایی
الا یا ساقی الواهب، ادر من خمرة الراهب
فلا ندری منالذاهب، ولا ندری منالجایی
اخلایی اخلایی خبر جان را که میدانم
که تو بر راه اندیشه حریفان را همی پایی
مغانی الروح! غنوا لی، وبالاوتار طنوا لی
و بالالحان حنوا لی غناکم صفو مغنایی
اخلایی اخلایی، که هر روزی یکی شوری
به کوی لولیان افتد، ازآن لولی سرنایی
و تبریزا صفوالیها، و شمسالدین تالیها
فهو مولی موالیها، و مولا کل علیایی
اخلایی اخلایی، زبان پارسی میگو
که نبود شرط در حلقه، شکر خوردن به تنهایی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این غزل، شاعر پس از ابراز اندوه و اشتیاق به محبوب، به توصیف حالاتی میپردازد که عشق و غم بر او استیلا یافتهاند. او از درد فراق مینالد و میخواهد که معشوق به او نظر کند و نجاتش دهد. شاعر از ساقی درخواست میکند که به او شراب دهد تا از غم و اندیشههای آزارنده رها شود و فقط به تصویر محبوبش بیاندیشد. همچنین به موسیقی و شادی در کوی معشوق اشاره میکند و تأکید میکند که هر روزی شور و شوقی جدید در دل او بهوجود میآید. در اینجا به زبان پارسی نیز اشاره میشود که نمیتوان به تنهایی از شیرینی عشق لذت برد.
هوش مصنوعی: ای کسی که من را رها کردهای! من دچار محبت تو هستم. در پیش مولایم بگوید که دردها و غمهای من بر وجودم چیره شده است.
هوش مصنوعی: ای خدای من! ای خدای من! من حالا هیچ آرزو و خواستهای ندارم. مانند طوفانی که بر سر من میبارد، غم و اندوه بر من مسلط شده و از بالا بر من حملهور شده است.
هوش مصنوعی: این بیت به خواسته و درخواست از خداوند اشاره دارد که ای پروردگار، اگر به دنیا نگاه کنی، به من بنگر که در حال احیا و زندگی دوبارهام؛ زیرا هر زمان که بخواهی، میتوانی مرا زنده نگهداری.
هوش مصنوعی: ای خدا، مرا رها کن، زیرا باید از دل من این اندیشه را بشویی که به خاطر آن، دل را به دست موجهای دریا سپردهام.
هوش مصنوعی: عشق به من میگوید که چرا به زبان میآوری و بامدادان در برابر من نمیآیی تا از دیدارت خوشحال شوم؟
هوش مصنوعی: ای دوست، خبر آن کارفرما را به من بگو که به خاطر او سخت در کار هستم، لطفاً برای من کاری انجام بده.
هوش مصنوعی: ای ساقی، جانم را فدای تو میکنم و به روی من اشتیاق تو چیره است. اما تو چیزی از ما برجا نگذار، جز تصویر محبوبی که در دل دارم.
هوش مصنوعی: ای ساقی، مرا تنها بگذارید. لطفاً امانت مرا بگیرید زیرا من در حال مستی هستم و نمیدانم به کجا بروم، اما تو زیبایی معشوق را میدانی.
هوش مصنوعی: پس از مستی، بگذارید از وصال لذت ببریم و برایمان اندیشهای باقی نگذارید؛ زیرا اگر این عشق خالص نیست، پس دیگری چه کاربردی دارد در بیقراری ما؟
هوش مصنوعی: من خود را به کوی او سپردم و در آنجا آرمیدم، زیرا که آن خاک، سرمهای است که بینایی میآورد.
هوش مصنوعی: ای ساقی بخشنده، شراب را برای ما بریز، زیرا نمیدانیم ما به کجا میرویم و حالا از کجا آمدهایم.
هوش مصنوعی: ای خالیگان عالم! خبر روح را بگویید؛ زیرا من میدانم که تو (خمر و شراب) بر راه تفکر (و اندیشه) حریفان خود در حال حرکت هستی.
هوش مصنوعی: ای روحهای خوش! برای من بخوانید و با نغمههایتان مرا مشغول کنید و با آوازهای دلنشینتان مرا مسرور کنید، زیرا آواز شما همچون نغمهای پاک و بینقص است.
هوش مصنوعی: منظور از «اخلایی» دعوت به دور هم جمع شدن و به شادی پرداخته شدن است. هر روز در کوی لولیان، که به آنها آدمهای شاد و خوشنشین گفته میشود، یک جشن و شور و شوقی برپا میشود و در این جشن، از صدای سرنا، ساز لولیان استفاده میشود.
هوش مصنوعی: و تبریز و صفا، و شمسالدین (شمس تبریزی) که دنبالهرو اوست، او مولای دوستانش است و برای همه افراد با فضیلت، مولا و سرور است.
هوش مصنوعی: منظور از این بیت این است که در عالم مادی، به خصوص در روابط اجتماعی و انسانی، شرطی برای دوست داشتن و شیرینی زندگی وجود ندارد و انسان نمیتواند به تنهایی از خوشیها و لذتها بهرهمند شود، بلکه این خوشیها در کنار یکدیگر و با دیگران معنا پیدا میکند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
بهار آمد من و هر روز نو باغی و نو جایی
به گشتن هر زمان عزمی به بودن هر زمان رایی
قدح پر باده رنگین به دست باده پیمایی
چو مرغ از گل به گل هر ساعتی دیگر تماشایی
نگاری با من و رویی نه رویی بلکه دیبایی
[...]
شبی تاری چو بیساحل دمان پر قیر دریائی
فلک چون پر ز نسرین برگ نیل اندوده صحرائی
نشیب و توده و بالا همه خاموش و بیجنبش
چو قومی هر یکی مدهوش و درمانده به سودائی
زمانه رخ به قطران شسته وز رفتن برآسوده
[...]
ایا بی حد و مانندی که بی مثلی و همتایی
تو آن بی مثل و بی شبهی که دور از دانش مایی
ز وهمی کز خرد خیزد تو زان وهم و خرد در وی
ز رایی کز هوا خیزد تو دور از چشم آن رایی
پشیمانست دل زیرا که تو اسرارها دانی
[...]
خرد را دوش میگفتم که ای اکسیر دانایی
همت بیمغز هشیاری همت بیدیده بینایی
چه گویی در وجود آن کیست کو شایستگی دارد
که تو با آب روی خویش خاک پای او شایی
کسی کاندر جهان بیهیچ استکمال از غیری
[...]
زهی اخلاق تو محمود همچون عقل و دانائی
زهی ایام تو مشکور همچون عهد برنائی
امام شرق رکن الدینکه سوی حضرتت دایم
خطاب انجم و چرخست مولانا و مولائی
اضافت با کف رادت ز گیتی گنج پردازی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.