چند روز است که شطرنج عجب میبازی
دانه بوالعجب و دام عجب میسازی
کی برد جان ز تو گر ز آنک تو دل سخت کنی
کی برد سر ز تو گر ز آنک بدین پردازی
صفت حکم تو در خون شهیدان رقصد
مرگ موش است ولیکن بر گربه بازی
بدگمان باشد عاشق تو از اینها دوری
همه لطفی و ز سر لطف دگر آغازی
همچو نایم ز لبت میچشم و مینالم
کم زنم تا نکند کس طمع انبازی
نای اگر ناله کند لیک از او بوی لبت
برسد سوی دماغ و بکند غمازی
تو که می ناله کنی گر نه پی طراری است
از گزافه تو چنین خوش دم و خوش آوازی
نه هر آواز گواه است خبر میآرد
این خبر فهم کن ار همنفس آن رازی
ای دل از خویش و از اندیشه تهی شو زیرا
نی تهی گشت از آن یافت ز وی دمسازی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به بازی عمیق شطرنج و هماهنگی آن با عشق و زندگی اشاره میکند. او از دانهها و دامهایی صحبت میکند که نشاندهنده پیچیدگیهای عشق و روابط انسانی است. با تأکید بر اینکه در عشق اگر دل سخت شود، هیچ چیز برنده نخواهد شد، تصریح میکند که عشق واقعی از لطافت و شفافیت نشأت میگیرد. در ادامه، شاعر توجهی به نالههای عاشقانه دارد و میگوید این نالهها باید به درستی درک شوند و تنها به آواز تبدیل نشوند. در نهایت، او به دل و اندیشه خود نصیحت میکند که از خودخواهی و دغدغهها دور شود تا بتواند به درک و همنشینی با معشوق نائل آید.
هوش مصنوعی: مدت زیادی است که در بازی شطرنج با شگفتی میکوشی و حرکات عجیبی انجام میدهی، با مهرهها و ترفندهای حیرتانگیز.
هوش مصنوعی: کسی نمیتواند جان تو را بگیرد، اگر تو دلت را سخت کنی و به کارهای فریبنده و فریبآمیز مشغول باشی؛ همچنین کسی نمیتواند سر تو را جدا کند، اگر به همین نحو عمل کنی و در پی نیرنگها بروی.
هوش مصنوعی: حکم و ارادهٔ تو بر سرنوشت شهیدان چنان است که در خون آنها شادی به راه میاندازد، در حالی که مرگ موش به گربهای که با آن بازی میکند، بیتوجهی و بیاهمیتی نشان میدهد.
هوش مصنوعی: عاشق تو به خاطر این دوری ممکن است بدگمان شود، در حالی که تمام این دوریها از روی لطف است و خود لطفی دیگر آغاز میشود.
هوش مصنوعی: من مانند نای هستم که از لبان تو شیرینی و زیبایی میچشد و نالههای عاشقانه سر میدهد، اما کم میزنم تا کسی به رابطهام با تو طمع نکند و به ما نزدیک نشود.
هوش مصنوعی: گرچه نای (بادیهای که در موسیقی نواخته میشود) ناله میکند، اما اگر بوی لب تو به مشام برسد، آن ناله هم به نوعی دلالت بر عشق و دلتنگی خواهد داشت.
هوش مصنوعی: اگر تو ناله کنی، نشانهاش این نیست که فقط به دلیلی بیمورد ناراحت هستی؛ بلکه صدایت خوش و زیباست و نشان میدهد که درونت چیزهای ارزشمند و عمیقتری وجود دارد.
هوش مصنوعی: هر صدایی نمیتواند نشاندهندهٔ حقیقت یا خبری معین باشد؛ برای درک واقعیات این خبر، باید با همفکری و همدلی با کسی که به رازها آگاه است، مواجه شویم.
هوش مصنوعی: ای دل، از خودت و افکارت جدا شو، زیرا نی (نیبان) به خاطر رهایی از خود، صدای زیبا و همآوایی پیدا کرده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
کیست کاین فتنه نشاند که تو میآغازی
کیست بر روی زمین کش تو نمیاندازی
نیست در جمله جهان مثل تو صاحب حسنی
چشم را گوی که زو دیدهام این غمازی
پیش از آن کز غم تو خانه بپردازد دل
[...]
گر چه مشغولی و با بنده نمی پردازی
هم توانی ز سر لطف که کاری سازی
از سر پای اگرت هیچ بود دست رسی
چاره ای ساز که بر من نظر اندازی
آرزومندم و زین بیش ندارم طاقت
[...]
ای که امروز به زیبایی او می نازی
جای آن است که بر ماه کنی طنازی
بوسه ای چند بخواهم ز لبت
چشم تو گر نکند پیش لبت غمازی
تا که در سینه کنون تخم وفایت کارد
[...]
رفتی از دست من ای یار و نه آن شهبازی
که بدست آورمت، باز به بازی بازی
بر تو چون آب من ای سرو روان میباشم
چه شود سایه اگر بر سر من اندازی
همه آنی همه حسنی همه لطفی همه ناز
[...]
وقت آنست که بر ما نظری اندازی
بیش از اینم به سر بوته ی غم نگدازی
تو چو خورشید جهانی و منم ذرّه صفت
چه شود گر نظر مهر به ما اندازی
تو کریمی و رحیمی و من از خاکم و خشت
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.