دلم همچون قلم آمد در انگشتان دلداری
که امشب مینویسد زی نویسد باز فردا ری
قلم را هم تراشد او رقاع و نسخ و غیر آن
قلم گوید که تسلیمم تو دانی من کیم باری
گهی رویش سیه دارد گهی در موی خود مالد
گه او را سرنگون دارد گهی سازد بدو کاری
به یک رقعه جهانی را قلم بکشد کند بیسر
به یک رقعه قرانی را رهاند از بلا آری
کر و فر قلم باشد به قدر حرمت کاتب
اگر در دست سلطانی اگر در کف سالاری
سرش را میشکافد او برای آنچ او داند
که جالینوس به داند صلاح حال بیماری
نیارد آن قلم گفتن به عقل خویش تحسینی
نداند آن قلم کردن به طبع خویش انکاری
اگر او را قلم خوانم و اگر او را علم خوانم
در او هوش است و بیهوشی زهی بیهوش هشیاری
نگنجد در خرد وصفش که او را جمع ضدین است
چه بیترکیب ترکیبی عجب مجبور مختاری



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به توصیف قلم و نقش آن در نوشتن میپردازد و آن را به دلی تشبیه میکند که در دست دلداری ست. قلم در خدمت خالقش است و لحظاتی از زیبایی و زشتی را در خود دارد. با قدرت و توانایی نوشتن، میتواند بر زندگی انسانها تاثیر گذارد و از بلاها برهاند. شاعر به رازهایی اشاره میکند که قلم میداند، رازهای زندگی و مرضها، و در نهایت به توصیف ماهیت وجودی قلم میپردازد که همزمان شامل عقل و بیخبری است و به ترکیب ضدین و تضادهای زندگی اشاره میکند.
هوش مصنوعی: دل من مانند قلمی است که در دستان معشوقهام قرار دارد و امشب به عشق او مینویسد، اما فردا دوباره از نو آغاز خواهد کرد.
هوش مصنوعی: آن دلداری که در شب مینویسد، قلم را هم به گونهای اصلاح و آماده میکند که برای نوشتن نامهها و نسخهها مناسب باشد. قلم میگوید که تسلیم خواستههای اوست و میپرسد تو خود میدانی من چه کسی هستم.
هوش مصنوعی: گاه چهرهاش سیاه میشود، گاه در موی خود دست میمالد (حرکت میکند)، گاهی او را به زمین میزند و گاه برای او کارهای خوب انجام میدهد.
هوش مصنوعی: با یک تکه کاغذ میتوان جهانی را به تصویر کشید و بیسر (به معنای بیدست و پا) به کسی که به دنبال روایت و هدایت است، کمک کرد تا از مصیبتها رهایی یابد.
هوش مصنوعی: قدرت قلم به اندازهٔ منزلت و ارزشی است که برای نویسنده (کاتب) قائل میشوند، خواه این قلم در دست یک پادشاه باشد یا یک سالار.
هوش مصنوعی: کسی که دانشی عمیق دارد، گاهی به خاطر آگاهیاش بر حقیقت و دانشش، سر خودش را به دردسر میاندازد تا آنچه را که جالینوس، پزشک معروف، دربارهٔ درمان بیماریها میداند، به درستی درک کند و به کار بگیرد.
هوش مصنوعی: قلم با عقل خود نمیتواند تحسینی بکند، زیرا تحسین برای آن قلم ممکن نیست. آن قلم به طور طبیعی نمیتواند انکار کند، برعکس، طبع آن پذیرای تحسین است.
هوش مصنوعی: اگر او را «قلم» بنامم یا «علم»، در وجودش هم هوش و هم بیهوشی وجود دارد. چقدر عجیب است که در این بیهوشی، هشیاری هم نهفته است.
هوش مصنوعی: وصف او در عقل نمیگنجد، زیرا او جمعcontradictory است؛ او در عین بیفردی، دارای ترکیبی عجیب است و به نوعی مجبور است و در عین حال مختار.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
امیرا! تو به هر خوبی و نیکویی سزاواری
ازیرا خوب کرداری چنان چون خوب دیداری
توان گفتن ترا کاندر جهان فردی و بی یاری
به دانایی و بینایی و بیداری و هشیاری
حدیث ملک و کار عالم و شغل جهانداری
[...]
ز بوی باد آزاری ز نقش ابر نیسانی
نه پندارم که با بستان بهشت عدن یاد آری
شده کافور مینائی براغ از صنع یزدانی
شده دینار مرجانی بباغ از فعل داداری
گل و شمشاد دیداری ترنج و نار پنهانی
[...]
زهی کلک تو اندر چشم دولت کحل بیداری
به عونش کرده مدتها جهانداران جهانداری
مجیر دولت و دنیا و اندر دیدهٔ دولت
ز رای تست بینایی ز بخت تست بیداری
جهان مهر و کینت وجه ساز نعمت و محنت
[...]
جهان از برف پر کافور قیصوریست پنداری
بیاور باده روشن که شد روی هوا تاری
نه به زین موسمی باشد ز بهر عیش و میخواری
نه سلطان ارسلان دارد نظیری در جهانداری
تو را تا سر بود برجا کجا داری کله داری
که شمع از بی سری یابد کلاه از نور جباری
سر یک موی سر مفراز و سر در باز و سر بر نه
اگر پیش سر اندازان سزای تن، سری داری
چو بار آمد سر یحیی سرش بر تیرگی ماند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.