اگر الطاف شمس الدین بدیده برفتادستی
سوی افلاک روحانی دو دیده برگشادستی
گشادستی دو دیده پر،قدم را نیز از مستی
ولی پر سعادت او در آن عالم نهاده ستی
چو بنهادی قدم آن جا برفتی جسم از یادش
که پنداری ز مادر او در آن عالم نزادستی
میان خوبرویان جان شده چون ذرهها رقصان
گهی مست جمالستی گهی سرمست باده ستی
رخ خوبان روحانی که هر شاهی که دید آن را
ز فرزین بند سوداها ز اسب خود پیادستی
چو از مخدوم شمس الدین زدی لطفی به روی دل
از اینها جمله روی دل شدی بی رنگ و ساده ستی
بدیدی جمله شاهان را و خوبان را و ماهان را
کمربسته به پیش او نشسته بر وسادستی
اگر نه غیرت حضرت گرفتی دامن جاهش
سزای جمله کردستی و داد حسن داده ستی
نه نفسی رهزنی کردی نه آوازه فنا بودی
دل ذرات خاک از جان و جان از شاه شادستی
اگر در آب میدیدی خیال روی چون آتش
همه اجزای جرم خاک رقصان همچو بادستی
ایا تبریز اگر سرت شدی محسوس هر حسی
غلام خاک تو سنجر اسیرت کیقبادستی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این غزل، مولانا به توصیف الطاف و آثار معنوی شمسالدین میپردازد و به حالتی عرفانی از عشق و شیدایی اشاره میکند. او بیان میکند که اگر انسان بتواند به جمال شمس بنگرد، به عالم روحانی نائل میشود و از دنیای مادی رهایی مییابد. مولانا به وضعیت خلسه و مستی در این عشق اشاره میکند و همچنین به زیبایی و مقام بلند لقاء شمسالدین. او به تشبیه میان روح و جسم پرداخته و بیان میکند که در این عالم، زیبایی و نورانیّت به همراه عشق، انسان را به تعالی و سعادت میرساند. غزل در نهایت به واماندگی عاشق در برابر عظمت و زیبایی معشوق میپردازد و هویت مادی را در سایه عشق، محو میسازد.
هوش مصنوعی: اگر لطف و رحمت شمسالدین بر تو نازل شود، چشمانت به سوی آسمانهای روحانی باز میشود.
هوش مصنوعی: چشمهای تو را از شگفتی گشودهای و در حالت مستی قدمهایت را هم برداشتهای، اما او در آن عالم خوشبختانه قرار دارد و به معنای واقعی وجود دارد.
هوش مصنوعی: وقتی قدم خود را در آن جا گذاشتی، جسمت را فراموش کردی و گویی از مادرش به آن عالم نیامدهای.
هوش مصنوعی: در میان معشوقان زیبا، جان من مانند ذرههایی رقصان است؛ گاهی از زیبایی آنها مست میشوم و گاهی از بادهی عشق سرمست.
هوش مصنوعی: رخسار زیبای عارفان، چنان است که هر پادشاهی که آن را ببیند، از شادی و عشق به حالتی میافتد که انگار از اسبش پیاده شده و در عشق سرگشته است.
هوش مصنوعی: وقتی که از آقای شمسالدین، لطفی به دلِ من میرسد، از آن رنگها و زیورهای دنیوی بینیاز میشوم و قلبم به سادگی و خلوص در میآید.
هوش مصنوعی: همهٔ پادشاهان و زیبایان و ماهروها را دیدی که با تکیهگاه مطمئنی در برابر او نشستهاند و آمادهٔ خدمت به او هستند.
هوش مصنوعی: اگر غیرت و حیا از مقام خداوند را کنار بگذاری، سزاوار است که به جایگاه او بیاحترامی کنی و زیبایی را تنها به خود منسوب کنی.
هوش مصنوعی: نه تو به کسی آسیب زدی و نه در گمنامی زندگی کردی، بلکه دل موجودات خاکی از وجودت شاد بود و تو از مقام پادشاهی خوشحال بودی.
هوش مصنوعی: اگر در آب، تصور چهرهات را میدیدی، مثل آتش شعلهور میشد، و همه اجزای وجود تو همچون خاک، در حال رقص و جنبش بودند، مانند باد.
هوش مصنوعی: اگر تبریز به تو دست یابد و تو را احساس کند، هر حسی برای این خاک تو به منزلهٔ غلامی خواهد بود و سنجر (شخصیتی تاریخی) در برابر تو، مانند کیقباد (پادشاهی افسانهای) اسیر خواهد بود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
اگر امروز دلدارم کند چون دوش بدمستی
درافتد در جهان غوغا درافتد شور در هستی
الا ای عقل شوریده بد و نیک جهان دیده
که امروز است دست خون اگر چه دوش از او رستی
درآمد ترک در خرگه چه جای ترک قرص مه
[...]
نگارا یاد میداری که با ما عهد پیوستی
چرا پیوند ببریدی چرا سوگند بشکستی
چو ما را ملک دل کردی و ملک جان زدی بر هم
قبای عهد بگشادی کمر برخون ما بستی
چنان یکباره ببریدی و ترک دوستی کردی
[...]
دلم از چشم مستش زار و پردم چشمش از مستی
چه جای پنجه کردن بود ما را با چنان دستی؟
به جان در غیرتم از دل، که پیش اوست پیوسته
گرین غیرت بدیدی او بغیر ما نپیوستی
ز زخم چشم مستش گر بنالیدم روا باشد
[...]
مرا افگنده بر خاک مذلت پله هستی
بلندی های بیجا کشکشان آورد در پستی
به گرد خویشتن می گردم و می گویم از مستی
دو عالم آرزو در سینه دارم از تهیدستی
منم اندر خرابات مغان آن رند سرمستی
که نشناسم سر از پایی نه بالادانم از پستی
به دریای فناکن غرقه خود را زانکه زین دریا
اگر رستی هلاکی ور در آن غرق آمدی رستی
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.