بیا ای عارف مطرب چه باشد گر ز خوش خویی
چو شعری نور افشانی و زان اشعار برگویی
به جان جمله مردان به درد جمله بادردان
که برگو تا چه میخواهی و زین حیران چه میجویی
از آن روی چو ماه او ز عشق حسن خواه او
بیاموزید ای خوبان رخ افروزی و مه رویی
از آن چشم سیاه او وزان زلف سه تاه او
الا ای اهل هندستان بیاموزید هندویی
ز غمزه تیراندازش کرشمه ساحری سازش
هلا هاروت و ماروتم بیاموزید جادویی
ایا اصحاب و خلوتیان شده دل را چنان جویان
ز لعل جان فزای او بیاموزید دلجویی
ز خرمنگاه شش گوشه نخواهی یافتن خوشه
روان شو سوی بیسویان رها کن رسم شش سویی
همه عالم ز تو نالان تو باری از چه مینالی
چو از تو کم نشد یک مو نمیدانم چه میمویی
فدایم آن کبوتر را که بر بام تو میپرد
کجایی ای سگ مقبل که اهل آن چنان کویی
چو آن عمر عزیز آمد چرا عشرت نمیسازی
چو آن استاد جان آمد چرا تخته نمیشویی
در این دام است آن آهو تو در صحرا چه میگردی
گهر در خانه گم کردی به هر ویران چه میپویی
به هر روزی در این خانه یکی حجره نوی یابی
تو یک تو نیستی ای جان تفحص کن که صدتویی
اگر کفری و گر دینی اگر مهری و گر کینی
همو را بین همو را دان یقین میدان که با اویی
بماند آن نادره دستان ولیکن ساقی مستان
گرفت این دم گلوی من که بفشارم گر افزویی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این غزل، مولانا به عارفان و اهل معرفت دعوت میکند تا از زیباییها و لطافتهای عشق و آگاهی بیاموزند. او به عشق و صفات خوبان اشاره میکند و میخواهد که دیگران از این جمال و جوانمردی درس بگیرند. شاعر به یادآوری نکاتی اخلاقی و عرفانی میپردازد و نسبت به بیقراری و جستجوی وجود درون هشدار میدهد. همچنین، او تأکید میکند که انسانها باید به عمق وجود خود بنگرند و در پی شناخت خویشتن برآیند. در انتها، مولانا از لذت و شادکامی در زندگی و از نیایش با معشوق میگوید و دعوت به رهایی از بندهای ظاهری میکند.
هوش مصنوعی: ای عارف با خودت بیا، چه اشکالی دارد اگر از خوشی و نیکی خود بگویی، مانند شعری که نور میافشاند و از آن شعرها چیزی را بگویی.
هوش مصنوعی: به جان تمام مردان و به درد تمام دردآوران بگو که چه چیزی میخواهی و از این حیرت چه هدفی را دنبال میکنی.
هوش مصنوعی: به خاطر روی زیبا و همچون ماه او و عشق او به زیبایی، ای خوبان، از زیبایی و جلوههای خود بیاموزید.
هوش مصنوعی: از آن چشمهای سیاه و از آن زلفهای پیچیده او، ای اهل هندستان (که نماد زیبایی و عشق هستند)، بیاموزید چگونه عشق و زیبایی را درک کنید.
هوش مصنوعی: از نگاه و اشارههای معشوق، همچون تیرهایی که به دل میزنند، و از ناز و فریبایی او، بیاموزید مثل سحر و جادو که هاروت و ماروت (دو فرشته آزمون) هم از آن آموختند.
هوش مصنوعی: ای کسانی که در خلوت و دور از دیگران هستید، دل خود را به جستجوی زیباییهای دلفریب او، که جان را تازه میکند، مشغول کنید و از او شیوهٔ دلجویی را بیاموزید.
هوش مصنوعی: برای یافتن خوشه (میوه) از خرمنگاه شش گوشه (که نماد محدودیت و مکانگرایی است) به جایی نخواهی رسید. پس به سوی بیسویان (مکانهایی که دلیلی برای جزئینگری نیست) برو و عادت و رسمهای محدود کننده را رها کن.
هوش مصنوعی: همهٔ موجودات به خاطر تو غمگین هستند، حالا تو چرا گلهمند هستی؟ چون از تو هیچ چیز کم نشده، نمیدانم چرا اینقدر ناراحت هستی و شکایت میکنی.
هوش مصنوعی: من به خاطر آن کبوتر فدای تو میشوم که بر پشت بام تو در پرواز است. ای سگ خوشنحو، کجایی که اهل آنگونه محلهای هستی؟
هوش مصنوعی: ای عمر گرانبهایی که آمدی، چرا خوشی و لذت را در زندگی خود فراهم نمیکنی؟ و زمانی که جانسوز تو به سراغت آمده، چرا خود را از کثیفی و آلودگی پاک نمیکنی؟
هوش مصنوعی: در این دنیا، مثل آهو در دام افتادهای و در حال گشت و گذار در صحرا هستی، در حالی که گوهری که باید در خانهات باشد را گم کردهای. در هر ویرانی که سراغ میزنی چه چیزی را میخواهی پیدا کنی؟
هوش مصنوعی: هر روز در این دل، یکی از رازهای جدیدی را پیدا میکنی. تو فقط یک چهره نداری، ای جان، تلاش کن که بفهمی هزاران جنبه از وجودت هست.
هوش مصنوعی: چه با کفر و چه با ایمان، چه با مهر و چه با کینه، هر چه هستی، آن فقط خود اوست که باید او را بشناسی و بدانی که تو همواره در ارتباط با اویی.
هوش مصنوعی: ساقی شرابخواران (مستان) به ناگاه گلوی من را گرفته و میفشارد تا من بیشتر بنوشم، با اینکه آن دستان نادر (کسی که دستانش خاص و زیباست) همچنان در ذهنم باقی مانده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
گر از زلف پریشانت صبا بر هم زند مویی
برآید زان پریشانی هزار افغان ز هر سویی
به بوی زلف تو هر دم حیات تازه مییابم
وگرنه بیتو از عیشم نه رنگی مانْد و نه بویی
به یاد سرو بالایت روان در پای تو ریزم
[...]
کجا شد عهد و پیمانی که میکردی نمیگویی
کسی را کو به جان و دل تو را جوید نمیجویی
دل افکاری که روی خود به خون دیده میشوید
چرا از وی نمیداری دو دست خود نمیشویی
مثال تیر مژگانت شدم من راست یک سانت
[...]
هزارت دیده میبینم که میبینند هر سویی
دریغ آید مرا باری به هر چشمی چنان رویی
چو کار افتاد با بختم نهفتی روی و موی از من
به بختِ من ز مستوری فرو نگذاشتی مویی
نمیارزد بدان خونم که ساعد را بیازاری
[...]
دلا چون در خم چوگان عشق دوست چون گوئی
اگر ضربت زند شاید که از خدمت سخن گوئی
اگر کشتن بود کامش ترا باید شدن رامش
نخواهی جستن از دامش که او شیر و تو آهوئی
ز جام عشق اگر مستی بشو دست از غم هستی
[...]
ندارم یاد خود را فارغ از عشق بلاجویی
چو داغ لاله دایم در نظر دارم پریرویی
به برگ سبز چون خضر از ریاض جان شدی قانع
به خون رنگین چو شاخ گل نگردی دست و بازویی
ازان در جیب گل بسیار بیدردانه می ریزی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.