امیر دل همیگوید تو را گر تو دلی داری
که عاشق باش تا گیری ز نان و جامه بیزاری
تو را گر قحط نان باشد کند عشق تو خبازی
وگر گم گشت دستارت کند عشق تو دستاری
ببین بینان و بیجامه خوش و طیار و خودکامه
ملایک را و جانها را بر این ایوان زنگاری
چو زین لوت و از این فرنی شود آزاد و مستغنی
پی ملکی دگر افتد تو را اندیشه و زاری
وگر دربند نان مانی بیاید یار روحانی
تو را گوید که یاری کن نیاری کردنش یاری
عصای عشق از خارا کند چشمه روان ما را
تو زین جوع البقر یارا مکن زین بیش بقاری
فروریزد سخن در دل مرا هر یک کند لابه
که اول من برون آیم خمش مانم ز بسیاری
الا یا صاحب الدار رایت الحسن فی جاری
فاوقد بیننا نارا یطفی نوره ناری
چو من تازی همیگویم به گوشم پارسی گوید
مگر بدخدمتی کردم که رو این سو نمیآری
نکردی جرم ای مه رو ولی انعام عام او
به هر باغی گلی سازد که تا نبود کسی عاری
غلامان دارد او رومی غلامان دارد او زنگی
به نوبت روی بنماید به هندو و به ترکاری
غلام رومیش شادی غلام زنگیش انده
دمی این را دمی آن را دهد فرمان و سالاری
همه روی زمین نبود حریف آفتاب و مه
به شب پشت زمین روشن شود روی زمین تاری
شب این روز آن باشد فراق آن وصال این
قدح در دور میگردد ز صحتها و بیماری
گرت نبود شبی نوبت مبر گندم از این طاحون
که بسیار آسیا بینی که نبود جوی او جاری
چو من قشر سخن گفتم بگو ای نغز مغزش را
که تا دریا بیاموزد درافشانی و درباری



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به بیان عشق و تعلق خاطر میپردازد و تأکید میکند که عشق بالاتر از نیازهای مادی است. او اشاره میکند که اگر کسی دلی پرعشق داشته باشد، در مشکلات و کمبودها نیز خوش و راضی خواهد بود. عشق میتواند نان و لباس را به معانی دیگر تبدیل کند و انسان را از قید مادیات آزاد کند. در این مسیر، وجود یار روحانی و حقیقت عشق احساس میشود که توانایی عبور از سختیها و فقر را به انسان میدهد. در نهایت، شاعر به تضادهای زندگی و ناپایداریهای دنیا اشاره میکند و بر اهمیت عشق و ارتباط معنوی تأکید میورزد.
هوش مصنوعی: اگر دل تو عاشق باشد، امیر دل میگوید که باید از نان و لباس بینیاز باشی و از این چیزها دلزده شوی.
هوش مصنوعی: اگر تو در کمبود نان باشی، عشق تو همچون نانپز تو را سیر میکند و اگر دستارت (دستمال یا پوشش سر) گم شود، عشق تو آن دستار را به تو میدهد.
هوش مصنوعی: ببین کسانی را که بدون نان و لباس، با شادی و آزادگی و اختیار میرقصند و ملائک و روحها را در این مکان کثیف میبینند.
هوش مصنوعی: وقتی از این فقر و کمبود نجات پیدا کنی و خود را بینیاز ببینی، به یک فکر و دغدغهٔ جدید دیگر میافتی و این باعث میشود که غم و اندوه فراقت را بیشتر حس کنی.
هوش مصنوعی: اگر به دنبال نان و روزی در دنیا باشی، یار روحانی به تو خواهد گفت که باید به دیگران کمک کنی، زیرا واقعا کمک نکردن به دیگران، خود نوعی کمکی است.
هوش مصنوعی: عشق مانند عصایی است که از سنگ سخت ساخته شده و ما را زنده و روان میکند. تو ای یار، در این وضعیتی که دچار نیاز و گرسنگی هستیم، به ما کمکی نکن که وضعیتمان بدتر خواهد شد.
هوش مصنوعی: سخنها در دل من به شدت میریزد و هر یک از آنها به گونهای ناله میکند که میخواهد بگوید، من باید از این حال بیرون بیایم، اما از شدت آنها در درونم خاموش میمانم.
هوش مصنوعی: ای صاحبِ خانه، زیبایی را در وجود من دیدی، پس بین ما آتش شعلهور شده است که نور او آتش دیگری را خاموش میکند.
هوش مصنوعی: من مانند یک غلام تازی (غلام عربی) میگویم و هیچکس به من پاسخ نمیدهد، مگر اینکه به من خیانت کردهام که تو دیگر به این طرف نمیرسی.
هوش مصنوعی: ای مهرو، تو گناهی نکردهای، اما او (خدا) به همه خوشیها نعمتی میدهد و در هر باغی گلی میپرورد که هیچکس از آن بینصیب نمیماند.
هوش مصنوعی: او (مستحب) غلامانی دارد که یکی رومی و دیگری زنگی است و هر کدام در نوبت خود به کسی خوشرویی میکند؛ به هندو (بومی از هند) و به ترکاری (بزرگانی از نظر مقام و فخر).
هوش مصنوعی: غلام رومی او (خدا) باعث شادمانی است، در حالی که غلام زنگی او (شیطان) را غمگین میکند. او هر لحظه یکی از این دو حالت را به بندگانش مینمایاند و بر آنها حکومت میکند.
هوش مصنوعی: هیچکس بر روی زمین وجود ندارد که در برابر تابش خورشید و روشنایی ماه قرار گیرد؛ در شب، پشت زمین نورانی میشود، در حالی که روی زمین هنوز تاریک است.
هوش مصنوعی: شب به معنای درد فراق، روز به معنای وصال است. این جام شراب، در حال گردش است و از حالتهای سلامتی و بیماری میگذرد.
هوش مصنوعی: اگر شبی برای تو وجود ندارد، نگذار گندم را از این آسیاب بردارند، زیرا آسیابهای زیادی را میبینی که هیچ جویآبی در آنها جاری نیست.
هوش مصنوعی: اگر من سینهام را پر از سخن کردهام، تو هم بگو، ای زیبا، سخنان با معنا را تا او دریا را یاد بگیرد و به اظهار و بیان بپردازد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
امیرا! تو به هر خوبی و نیکویی سزاواری
ازیرا خوب کرداری چنان چون خوب دیداری
توان گفتن ترا کاندر جهان فردی و بی یاری
به دانایی و بینایی و بیداری و هشیاری
حدیث ملک و کار عالم و شغل جهانداری
[...]
ز بوی باد آزاری ز نقش ابر نیسانی
نه پندارم که با بستان بهشت عدن یاد آری
شده کافور مینائی براغ از صنع یزدانی
شده دینار مرجانی بباغ از فعل داداری
گل و شمشاد دیداری ترنج و نار پنهانی
[...]
زهی کلک تو اندر چشم دولت کحل بیداری
به عونش کرده مدتها جهانداران جهانداری
مجیر دولت و دنیا و اندر دیدهٔ دولت
ز رای تست بینایی ز بخت تست بیداری
جهان مهر و کینت وجه ساز نعمت و محنت
[...]
جهان از برف پر کافور قیصوریست پنداری
بیاور باده روشن که شد روی هوا تاری
نه به زین موسمی باشد ز بهر عیش و میخواری
نه سلطان ارسلان دارد نظیری در جهانداری
تو را تا سر بود برجا کجا داری کله داری
که شمع از بی سری یابد کلاه از نور جباری
سر یک موی سر مفراز و سر در باز و سر بر نه
اگر پیش سر اندازان سزای تن، سری داری
چو بار آمد سر یحیی سرش بر تیرگی ماند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.