به گوش دل پنهانی بگفت رحمت کل
که هر چه خواهی میکن ولی ز ما مسکل
تو آن ما و من آن تو همچو دیده و روز
چرا روی ز بر من به هر غلیظ و عتل
بگفت دل که سکستن ز تو چگونه بود
چگونه بی ز دهلزن کند غریو دهل
همه جهان دهلند و توی دهلزن و بس
کجا روند ز تو چونک بسته است سبل
جواب داد که خود را دهل شناس و مباش
گهی دهلزن و گاهی دهل که آرد ذل
نجنبد این تن بیچاره تا نجنبد جان
که تا فرس بنجنبد بر او نجنبد جل
دل تو شیر خدایست و نفس تو فرس است
چنان که مرکب شیر خدای شد دلدل
چو درخور تک دلدل نبود عرصه عقل
ز تنگنای خرد تاخت سوی عرصه قل
تو را و عقل تو را عشق و خارخار چراست
که وقت شد که بروید ز خار تو آن گل
از این غم ار چه ترش روست مژدهها بشنو
که گر شبی سحر آمد وگر خماری مل
ز آه آه تو جوشید بحر فضل اله
مسافر امل تو رسید تا آمل
دمی رسید که هر شوق از او رسد به مشوق
شهی رسید کز او طوق می شود هر غل
حطام داد از این جیفه دایه تبدیل
در آفتاب فکندهست ظل حق غلغل
از این همه بگذر بیگه آمدست حبیب
شبم یقین شب قدرست قل للیلی طل
چو وحی سر کند از غیب گوش آن سر باش
از آنک اذن من الراس گفت صدر رسل
تو بلبل چمنی لیک می توانی شد
به فضل حق چمن و باغ با دو صد بلبل
خدای را بنگر در سیاست عالم
عقول را بنگر در صناعت انمل
چو مست باشد عاشق طمع مکن خمشی
چو نان رسد به گرسنه مگو که لاتأکل
ز حرف بگذر و چون آب نقشها مپذیر
که حرف و صوت ز دنیاست و هست دنیا پل



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: مولانا در این غزل، به گفتگو بین دل و رحمت الهی میپردازد و به انسان گوشزد میکند که باید با عشق و معرفت به حقیقت وجود خود پی ببرد. او به این نکته اشاره میکند که دل و جان بشر همچون یک ساز، در هماهنگی با یکدیگر عمل میکنند و دراینمیان، عقل و عشق باید در توازن باشند. در ادامه، شاعر به خواننده امید میبخشد که با شوق و اشتیاق به سوی حقیقت برود و از سختیها و غمها غافل نشود، زیرا حقیقت در پس پردهها و در لحظههای ناامیدی میدرخشد. نهایتاً، مولانا به طور ضمنی یادآور میشود که باید از ظواهر و کلام سطحی فراتر رفت و به عمق عشق و معنویت نگریست.
هوش مصنوعی: به دل پنهانی گفته شده است که رحمتی وجود دارد و هرچه آرزو داشته باشی میتوانی انجام دهی، اما از ما سوءاستفاده نکن.
هوش مصنوعی: تو و من یکدیگر هستیم، مانند دو چیز که به هم وابستهاند، مانند چشم و روز. پس چرا از من دوری میکنی و روی خود را از من میپوشانی، هرچند که در دل خود احساس نزدیکی و پیوند داریم؟
هوش مصنوعی: دل میگوید: اگر تو را ترک کنم و دیگر با تو نباشم، چطور میتوانم به صدای دهل (که تو نوازندهاش هستی) گوش بدهم و غرانگی آن را درک کنم؟
هوش مصنوعی: تمام جهان مانند دهلی هستند و تو همان دهلزن. پس کجا میخواهد برود، در حالی که راهها به تو ختم میشود؟
هوش مصنوعی: او پاسخ داد که خودت را به عنوان دهل شناس بشناس و نگذار که گاهی نوازندهٔ دهل باشی و گاهی خود دهل، چرا که این وضعیت باعث ذلت میشود.
هوش مصنوعی: این بدن ضعیف حرکت نخواهد کرد تا زمانی که جان (روح) حرکت نکند، زیرا اگر روح به حرکت درنیاید، هیچ حرکتی در بدن هم نخواهد بود.
هوش مصنوعی: دل تو مانند شیر خداست و نفس تو مانند اسب. همانطور که مرکب شیر خدا (شجاعت و قدرت او) است، نفس هم باید به این قوت و بزرگی تبدیل شود.
هوش مصنوعی: چون عرصه عقل برای تحمل و پذیرش ویژگیهای دلدل (شیر خدا) مناسب نیست، از محدودیتهای خرد به سوی عرصهای وسیعتر و بالاتر حرکت میکند.
هوش مصنوعی: عقل تو به عشق و غم تبدیل شده، پس چرا این همه بیتابی و اضطراب وجود دارد؟ اکنون زمان آن رسیده که از وضعیت نامناسب خود رها شوی و احساسات مثبت و زیبایی مانند عشق را در خود بپروری و جنبهٔ مثبت وجودت را شکوفا کنی.
هوش مصنوعی: هرچند این درد و غم برای تو تلخ است، ولی خبرهای خوب را بشنو. زیرا ممکن است شبی صبح یا زمانی حالتی خوب به سراغت بیاید و حالت خوشحال و سرحال شود.
هوش مصنوعی: از ناله و گریهٔ تو، دریای فضل و نعمت خدا به جوش آمد و مسافر آرزوی تو به مقصدش، یعنی آمل، رسید.
هوش مصنوعی: زمانی فرامیرسد که هر شوق و نیازی از او برآورده میشود، چون پادشاهی میآید که باعث میشود هر چیزی تبدیل به خوبی و زیبایی شود.
هوش مصنوعی: آنچه که به ارزشهای دنیوی وابسته است، مانند زبالهای به تبادل میآید و دایه (غیرت و محافظت) از آن به وسیلهٔ نور الهی بهراحتی به سایهای از حقیقت تبدیل شده است.
هوش مصنوعی: این همه چیز را رها کن؛ زیرا محبوب به سراغم آمده و یقین دارم که امشب شب قدر است، بگو که این شب، شبی خاص و ارزشمند است.
هوش مصنوعی: چون وحی از غیب به سر میرسد، گوش خود را باز کن و به آن توجه کن، زیرا پیامبر (محمد) که بزرگترین فرستادهٔ خداست، گفت که باید از سر به او اذن بدهی.
هوش مصنوعی: تو شبیه بلبل هستی که در چمن میخواند، اما با فضل و رحمت خدا میتوانی به باغی تبدیل شوی که در آن صدها بلبل وجود دارد و زندگی زیباتر میشود.
هوش مصنوعی: خدا را در تدبیر و فرمانروایی جهان ببین، و دربارهٔ آفرینش و فنون حیوانات نیز عقول و عقلها را مطالعه کن.
هوش مصنوعی: عاشق وقتی مست و سرخوش است، نباید بر او طمع ورزید و از او توقعی داشت، درست مثل اینکه وقتی نان به یک گرسنه میرسد، نباید به او بگویی که نیاش، چرا که او به شدت نیازمند و مشتاق آن نان است.
هوش مصنوعی: از حرف و گفتوگو بگذر و مانند آب، که به راحتی تغییر شکل میدهد، به هیچکدام از اشکال و نشانهها وابسته نمان. زیرا حرف و صدا متعلق به دنیای مادی است و این دنیا همچون پلی گذر است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
واصْبَحْتُ یَوْمَ النَّفْرِ و العیسُ تَرْحَلُ
وَکانَ حُدَی الحادی بِنَا و هُوَ مُعْجِلُ
اُسائِلُ عَنْ سلمی فَهَلْ مِنْ مُخَبِّرٍ
بسانَّ له علماً بها أیْنَ تنزلُ
لَقَد اَفْسَدَتْ حجّی و نُسْکی و عُمرتی
[...]
طمع ندارم ازین پس زخلق جاه و محل
مگر به خالق و دادار خلق عز و جل
حرام را چو ندانستمی همی ز حلال
چو سرو قامت من در حریر بود و حلل
به طبع رفت به زیرم همی جهان جهان
[...]
ایا بجود و بآزادگی بدهر مثل
جهان بکلک تو و کف تو فکنده امل
چگونه رنجه نباشم برنج تو ؟ که مرا
ز نعمت تو بود مغز استخوان بمثل
اگر ز فکرت تو دوش خواب خوش کردم
[...]
ایا چراغ شهان جهان امیر اجل
بدست مایه پیروزی و بتیغ اجل
بابر و دریا ماند بنانت گاه سخا
ببرق و صاعقه ماند سنانت گاه جدل
بدانش ودهش و جود و داد و دولت و دین
[...]
خجسته بادا بر خواجه عمید اجل
خجسته عید رسول خدای عزوجل
عماد ملک و ملک بوالفرج مفرج غم
که هم عماد جلالست و هم عمید اجل
اساس نصرت نصربن رستم آن که به دوست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.