آینهیْ چینی تو را با زنگی اعشیٰ چه کار؟
کرّ مادرزاد را با نالهٔ سرنا چه کار؟
هر مخنث از کجا و ناز معشوق از کجا؟
طفلک نوزاد را با بادهٔ حمرا چه کار؟
دست زهره در حنا، او کی سلحشوری کند؟
مرغ خاکی را به موج و غرهٔ دریا چه کار؟
بر سر چرخی که عیسی از بلندی بو نبرد
مر خرش را ای مسلمانان بر آن بالا چه کار؟
قوم رندانیم در کنج خرابات فنا
خواجه! ما را با جهاز و مخزن و کالا چه کار؟
صد هزاران ساله از دیوانگی بگذشتهایم
چون تو افلاطون عقلی، رو، تو را با ما چه کار؟
با چنین عقل و دل آیی سوی قطّاعان راه
تاجر ترسنده را اندر چنین غوغا چه کار؟
زخم شمشیرست اینجا زخم زوبین هر طرف
جمع خاتونانِ نازکساقِ رعنا را چه کار؟
رُستمان امروز اندر خون خود غلطان شدند
زالکان پیر را با قامت دوتا چه کار؟
عاشقان را منبلان دان زخمخوار و زخمدوست
عاشقانِ عافیت را با چنین سودا چه کار؟
عاشقان بوالعجب تا کشتهتر خود زندهتر
در جهان عشق باقی مرگ را حاشا چه کار؟
وانگهی این مست عشق اندر هوای شمس دین
رفته تبریز و شنیده، رو، تو را آنجا چه کار؟
از ورای هر دو عالم بانگ آید روح را
پس تو را با شمس دین باقی اعلا چه کار؟



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به بررسی تضادها و کنشهای بیمعنا در زندگی میپردازد و با طرح پرسشهایی از نوع «چه کار» به نقد و تحلیل وضعیتهای مختلف اجتماعی میپردازد. او با اشاره به نیروی عشق و دیوانگی، تلاش میکند تا جایگاه عقل و تفکر را در مسائل مهمتری مانند عشق و فنا به چالش بکشد. مولانا به تصویر کشیدن عشق به عنوان نیرویی برتر و متعالی میپردازد و در نهایت، تأکید میکند که در عالم عشق و در سایه شمس، همه چیز معنای دیگری پیدا میکند. در نهایت، او به دنبال معنا و حقیقتی فرای عقل و درک عامیانه است.
زنگیِ اعشی (اَ شا) یعنی آدم سیاه و نابینا، آینه چینی یعنی آینه مرغوب (در قدیم کاسههای چینی و آینه چینی به مرغوبی معروف بودهاند)
هوش مصنوعی: هر شخصی که به نوعی ناز و دلربایی دارد از کجا آمده است و عشق و زیبایی معشوق از کجا سرچشمه میگیرد؟ چه ارتباطی به آن طفل نوزاد دارد که هنوز هیچ تجربهای از دنیا ندارد و نمیتواند با بادهٔ سرخ و شیرین کاری داشته باشد؟
هوش مصنوعی: زهره (اینجا اشاره به زهره، سیارهٔ عشق و زیبایی دارد) با آراستگی و زیباییاش در حنا، چگونه میتواند سلحشوری و جنگاوری کند؟ پرندهای از خاک (یعنی موجودی محدود و خاکی) دریا و عظمت آن را نادیده گرفته و به آنچه فراتر از توانش است، چه کاری میتواند داشته باشد؟
هوش مصنوعی: عیسی (پیامبر) از بلندی به چیزهای دنیا (مثل مال و مقام) اهمیتی نمیداد و از آنها نمیهراسانید. بنابراین، ای مسلمانان، شما چرا به کارهای دنیوی و ظاهری اینقدر اهمیت میدهید و خود را به این بلندیها (معاصی یا دنیا) مشغول کردهاید؟
هوش مصنوعی: ما گروهی رند و فاسد هستیم که در خرابههای فنا زندگی میکنیم، ای خواجه! ما را به دستگاههای ریاست، ثروت و کالا چه کار؟
هوش مصنوعی: ما سالهاست که از دیوانگی عبور کردهایم و دیگر به حالت عقلانی رسیدهایم، پس ای افلاطون (نماد عقل) تو که با عقل و دانش خود به ما نگاه میکنی، ارتباطت با ما چیست؟
هوش مصنوعی: تو با این عقل و دل به جمع دلالان و تاجران آمدهای. در چنین شور و غوغایی، ترسندگان و افرادی که میترسند چه جایگاهی دارند؟
هوش مصنوعی: زخم شمشیر و زوبین (نیزه) در اینجا به معنای خشونت و جنگ است. در این غوغا و درگیری، چه نیازی به زیبایی و نازکساقی دختران زیبا وجود دارد؟
زالک: مصغّر زال است.
منبل یعنی زخمی
هوش مصنوعی: عاشقانی که عجیب و غریب هستند، هرچه بیشتر در عشق کشته میشوند، بیشتر زنده به نظر میرسند. بنابراین در جهانی که عشق هست، مرگ را بیمعنا میدانند و آن را رد میکنند.
هوش مصنوعی: عاشق مستی که به عشق شمسالدین (نام دیگر مولانا) دل سپرده، به تبریز رفته و او را آنجا چه کار است؟
هوش مصنوعی: از هر دو جهان صدایی میآید که روح را به خود فرا میخواند، پس تو در کنار شمسالدین تبریزی چه وظیفهای داری؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
زحمت ما میدهی، زاهد تو را با ما چه کار
عقل و دین و زهد را با عاشق شیدا چه کار؟
میخورد صوفی غم فردا و ما می میخوریم
مرد امروزیم، ما را با غم فردا چه کار؟
جای عیاران سرباز است کوی عاشقی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲۹ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.