بخش ۱۸ - استدعاء امیر ترک مخمور مطرب را به وقت صبوح و تفسیر این حدیث کی ان لله تعالی شرابا اعده لاولیائه اذا شربوا سکروا و اذا سکروا طابوا الی آخر الحدیث. می در خم اسرار بدان می‌جوشد؛ تا هر که مجردست از آن می‌نوشد قال الله تعالی ان الابرار یشربون این می که تو می‌خوری حرامست ما می نخوریم جز حلالی «جهد کن تا ز نیست هست شوی وز شراب خدای مست شوی»
اعجمی ترکی سحر آگاه شد
وز خمار خمر مطرب‌خواه شد
مطرب جان مونس مستان بود
نقل و قوت و قوت مست آن بود
مطرب ایشان را سوی مستی کشید
باز مستی از دم مطرب چشید
آن شراب حق بدان مطرب برد
وین شراب تن ازین مطرب چرد
هر دو گر یک نام دارد در سخن
لیک شتان این حسن تا آن حسن
اشتباهی هست لفظی در بیان
لیک خود کو آسمان تا ریسمان
اشتراک لفظ دایم ره‌زنست
اشتراک گبر و مؤمن در تنست
جسم‌ها چون کوزه‌های بسته‌سر
تا که در هر کوزه چه بود آن نگر
کوزهٔ آن تن پر از آب حیات
کوزهٔ این تن پر از زهر ممات
گر به مظروفش نظر داری شهی
ور به ظرفش بنگری تو گم‌رهی
لفظ را مانندهٔ این جسم دان
معنیش را در درون مانند جان
دیدهٔ تن دایما تن‌بین بود
دیدهٔ جان جان پر فن بین بود
پس ز نقش لفظ‌های مثنوی
صورتی ضال است و هادی معنوی
در نبی فرمود کاین قرآن ز دل
هادی بعضی و بعضی را مضل
الله الله چونک عارف گفت می
پیش عارف کی بود معدوم شی
فهم تو چون بادهٔ شیطان بود
کی ترا وهم می رحمان بود
این دو انبازند مطرب با شراب
این بدان و آن بدین آرد شتاب
پر خماران از دم مطرب چرند
مطربانشان سوی میخانه برند
آن سر میدان و این پایان اوست
دل شده چون گوی در چوگان اوست
در سر آنچه هست گوش آنجا رود
در سر ار صفراست آن سودا شود
بعد از آن این دو به بیهوشی روند
والد و مولود آنجا یک شوند
چونک کردند آشتی شادی و درد
مطربان را ترک ما بیدار کرد
مطرب آغازید بیتی خوابناک
که انلنی الکاس یا من لا اراک
انت وجهی لا عجب ان لا اراه
غایة القرب حجاب الاشتباه
انت عقلی لا عجب ان لم ارک
من وفور الالتباس المشتبک
جئت اقرب انت من حبل الورید
کم اقل یا یا نداء للبعید
بل اغالطهم انادی فی القفار
کی اکتم من معی ممن اغار
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به مسئلهٔ ارتباط بین شراب مادی و معنوی می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه می‌توان از می‌گساری مادی به مستی روحانی رسید. امیر ترک از مطرب می‌طلبد که او را به مستی الهی رهنمون شود و در این مسیر، اشاره به حدیثی از خداوند می‌شود که در آن وعده داده شده است که بندگان صالح شراب الهی می‌نوشند. مطرب به جمع مستان می‌پیوندد و آنان را به سمت مستی حقیقی هدایت می‌کند. در نهایت، این شعر به تمایز بین ظرف و مظروف می‌پردازد و می‌گوید که درک عمیق معانی تنها با توجه به روح و حقیقت کلمات امکان‌پذیر است. عارفان با رهایی از حجاب‌های مادی به شناخت واقعی می‌رسند.
هوش مصنوعی: مردی غیر فارسی زبان از جاذبه‌های موسیقی آگاه شد و به خاطر مستی ناشی از شراب، خواهان شنیدن آواز مطرب شد.
هوش مصنوعی: مطرب، جان و همراه مستان است و نغمهٔ او غذای روح و قوتی برای مستی آنها به شمار می‌آید.
هوش مصنوعی: مطرب (خواننده یا نوازنده) این مستان را به سمت حالت مستی برد و مستی واقعی از نفس او و نغمه‌هایش به آنها رسید.
هوش مصنوعی: شراب حقی که مطرب به آن دعوت می‌کند، شراب روحانی و معنوی است، در حالی که شراب جسمانی که از مطرب دیگر می‌چشد، همان شراب مادی و ظاهری است.
هوش مصنوعی: هر دو شراب (شراب حقیقی و شراب دنیایی) از نظر نام مشابه‌اند، اما در واقعیت، زیبایی و ارزششان با یکدیگر متفاوت است.
هوش مصنوعی: در سخن، ممکن است بعضی از واژه‌ها مشابه هم باشند، اما این به معنای شباهت واقعی آنها نیست. به‌جای تمرکز بر این اشتباهات زبانی، باید به حقیقت‌ها و عمق معانی توجه کرد.
هوش مصنوعی: علاقه‌ی به اشتراک معنایی واژه‌ها می‌تواند موجب گمراهی شود؛ همان‌طور که کافر و مؤمن در ظاهر بدن یکسان هستند، اما در حقیقت از یکدیگر بسیار متفاوتند.
هوش مصنوعی: جسم‌ها مانند کوزه‌های دارای دهانهٔ بسته‌اند و باید دید که در هر کوزه چه چیزی وجود دارد؛ یعنی ارزش و کیفیت انسان‌ها را بر اساس محتوا و درون‌شان بسنجیم، نه فقط ظاهر آنها.
هوش مصنوعی: این بدن یا جسم، مانند کوزه‌ای است که پر از آب حیات و زندگی است، در حالی که آن بدن دیگر، مانند کوزه‌ای است که پر از زهر و مرگ است. در اینجا به تفاوت میان جسمی که زنده‌کننده و سالم است و جسمی که مرگ و نابودی را به همراه دارد اشاره می‌شود.
هوش مصنوعی: اگر به محتوای واقعی و باطن عمیق چیزی توجه کنی، حقیقت آن چیز را می‌بینی (شهی)، اما اگر فقط به ظاهر آن بپردازی و به شکل و ظرف آن نگاه کنی، در اشتباه خواهی بود و گمراه می‌مانی.
هوش مصنوعی: معنی این بیت این است که واژه‌ها و الفاظ مانند جسم هستند و معنای آنها، مانند جان، در درون آنها نهفته است. به عبارت دیگر، مفهوم و معنا در پشت واژه‌ها وجود دارد و باید به عمق آنها توجه کرد.
هوش مصنوعی: چشم جسمی دائماً به دنبال چیزهای ظاهری و مادی است، اما چشم جان به چیزهای عمیق‌تر و روحانی توجه دارد و به ویژگی‌های درونی و معنوی نگاه می‌کند.
هوش مصنوعی: لفظ‌های مثنوی تنها نقش ظاهری دارند و معانی واقعی را به شکل واضح بیان نمی‌کنند؛ بنابراین، این الفاظ شاید به ظاهر گمراه‌کننده باشند، اما در واقع هدایتگر معانی عمیق و معنوی هستند.
هوش مصنوعی: در نبی (پیامبر) گفته شده که قرآن برخی را به هدایت می‌برد و برخی دیگر را گمراه می‌کند.
هوش مصنوعی: خداوند را سپاس می‌گویم، زیرا عارف گفته است که در می (شراب) پیشرفت و آگاهی وجود دارد. عارف کیست که در حقیقت وجودی ندارد و به نیستی رسیده است؟
هوش مصنوعی: فهم تو همانند می (شراب) شیطانی است که تو را به گمراهی می‌کشاند، در حالی که درک واقعی و درست از خداوند (رحمان) باید تو را به حقایق برساند.
هوش مصنوعی: این دو (مطب و شراب) همدیگر را همراهی می‌کنند و یکی از دیگری یاری می‌طلبد؛ مطرب (خواننده) به شراب اشاره دارد و شراب نیز به مطرب واکنش نشان می‌دهد و به هم سرعت می‌دهند.
هوش مصنوعی: عاشقان و مست‌های سکرآور به صدای مطرب، خود را به میخانه می‌بردند و به نشئگی و مستی دچار می‌شوند.
هوش مصنوعی: معنی این بیت این است که آنجا که میدان مسابقه و ستیز است، اینجا نیز پایان آن مسابقه است؛ دل انسان مانند گوی در بازی چوگان است و در حیطهٔ قدرت و کنترل او قرار دارد، به عبارتی، دل آن کسی است که در این میدان درگیر است و تحت تأثیر اوست.
هوش مصنوعی: در ابتدا، هرچه در دل و ذهن وجود دارد و فکر می‌کند، در مکان درست و مناسب خود قرار می‌گیرد. وقتی که در دل انسان، درد یا بیماری وجود دارد (که به زردی صفرا اشاره دارد)، آن احساس و وضعیتی ناخوشایند (سودا) به سراغ او می‌آید.
هوش مصنوعی: پس از آن، والد و فرزند به حالت غش می‌رسند و در آنجا یکی می‌شوند.
هوش مصنوعی: وقتی که شادی و درد با هم آشتی کردند، مطربان ما را بیدار کردند و از خواب غفلت نجات دادند.
هوش مصنوعی: مطرب شروع به خواندن شعری خواب‌آور می‌کند و از کسی می‌خواهد که او را ببیند به سخن بیاساید و بگوید «ای کسی که در دستت جام است، من تو را نمی‌بینم.
هوش مصنوعی: تو چهره و حقیقت منی و تعجب ندارد که نتوانم تو را ببینم، زیرا در نزدیکی بسیار، حجاب و ابهام وجود دارد.
هوش مصنوعی: تو عقل منی و جای تعجب نیست که تو را نمی‌بینم، زیرا به خاطر وفور آشفتگی و درهم‌ریختگی، تو از نظرها پنهان شده‌ای.
هوش مصنوعی: تو به من نزدیک‌تر از رگ گردن هستی، پس چرا به تو ندا می‌زنم، ای دور؟
هوش مصنوعی: من در بیابان‌ها آنها را فریب می‌زنم و ندا می‌زنم تا از وجود کسی که به من آسیب می‌زند، پنهان بمانم.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.