نیست را بنمود هست و محتشم
هست را بنمود بر شکل عدم
بحر را پوشید و کف کرد آشکار
باد را پوشید و بنمودت غبار
چون منارهٔ خاک پیچان در هوا
خاک از خود چون برآید بر علا
خاک را بینی به بالا ای علیل
باد را نی جز به تعریف دلیل
کف همی‌بینی روانه هر طرف
کف بی‌دریا ندارد منصرف
کف به حس بینی و دریا از دلیل
فکر پنهان آشکارا قال و قیل
نفی را اثبات می‌پنداشتیم
دیدهٔ معدوم‌بینی داشتیم
دیده‌ای که اندر نعاسی شد پدید
کی تواند جز خیال و نیست دید
لاجرم سرگشته گشتیم از ضلال
چون حقیقت شد نهان پیدا خیال
این عدم را چون نشاند اندر نظر
چون نهان کرد آن حقیقت از بصر
آفرین ای اوستاد سحرباف
که نمودی معرضان را درد صاف
ساحران مهتاب پیمایند زود
پیش بازرگان و زر گیرند سود
سیم بربایند زین گون پیچ پیچ
سیم از کف رفته و کرباس هیچ
این جهان جادوست ما آن تاجریم
که ازو مهتاب پیموده خریم
گز کند کرباس پانصد گز شتاب
ساحرانه او ز نور ماهتاب
چون ستد او سیم عمرت ای رهی
سیم شد کرباس نی کیسه تهی
قل اعوذت خواند باید کای احد
هین ز نفاثات افغان وز عقد
می‌دمند اندر گره آن ساحرات
الغیاث المستغاث از برد و مات
لیک بر خوان از زبان فعل نیز
که زبان قول سستست ای عزیز
در زمانه مر ترا سه همره‌اند
آن یکی وافی و این دو غدرمند
آن یکی یاران و دیگر رخت و مال
وآن سوم وافیست و آن حسن الفعال
مال ناید با تو بیرون از قصور
یار آید لیک آید تا به گور
چون ترا روز اجل آید به پیش
یار گوید از زبان حال خویش
تا بدینجا بیش همره نیستم
بر سر گورت زمانی بیستم
فعل تو وافیست زو کن ملتحد
که در آید با تو در قعر لحد
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به بررسی مفهوم غیبت حقیقت و جلوه‌های ظاهری آن می‌پردازد. مولانا در این بخش به تشابه عالم و خیال اشاره می‌کند و توضیح میدهد که چگونه ما هستی را به خاطر پدیده‌های بیرونی می‌بینیم اما حقیقت در پس پرده است. او بر این نکته تأکید می‌کند که دیدن ظواهر، ما را از درک عمق واقعیات دور می‌کند و ما را به اشتباه می‌اندازد. در نهایت، مولانا به ارزش واقعی اعمال و اعمال انسان اشاره می‌کند که تنها در روز و در شرایط خاص شناخته می‌شوند و از دوستی‌ها و اموال دنیایی به عنوان همراهان حقیقی در زندگی یاد می‌کند.
هوش مصنوعی: عدم را به صورت وجود و زیبایی نشان میدهد، و وجود را به شکل عدم و زشتی نمایان می‌سازد.
هوش مصنوعی: دریا را پنهان کرد و به‌طور واضح کف آن را نشان داد، باد را هم پنهان کرد و گرد و غبار آن را نمایان ساخت.
هوش مصنوعی: چون مناره‌ای از خاک که در هوا می‌چرخد، خاک از خود چیزی ندارد و تنها به بروز و ظهور میرسد.
هوش مصنوعی: اگر خاکی را به سمت بالا میبینی، ای کسی که بیمار هستی، بدان که باد تنها از روی تعریف و نشانه‌ای می‌تواند وجود داشته باشد و دلیل بر آن نیست.
هوش مصنوعی: تو فقط کف را میبینی که به هر سو روان است، اما بدان که این کف بدون دریا هیچ معنی و اصالت ندارد و خود به خود وجودی ندارد.
هوش مصنوعی: تو فقط با حواست کف دریا را میبینی، اما دریا (ذات و حقیقت) در دل دلیل و تفکر پنهان است و فقط در گفت‌وگو (قال و قیل) معلوم می‌شود.
هوش مصنوعی: ما چیزهایی را که وجود نداشتند، به اشتباه وجودشان را تأیید می‌کردیم، چون دیدگاه‌مان بر پایهٔ عدم آگاهی بنا شده بود.
هوش مصنوعی: چشمی که در خواب و غفلت (نعاس) مشغول است، نمی‌تواند چیزی جز تصورات و خیالات را ببیند.
هوش مصنوعی: بنابراین، ما از سردرگمی و گمراهی رنج می‌بریم، زیرا وقتی حقیقت پوشیده و پنهان شد، خیال و تصورات نادرست برای ما روشن و آشکار گردید.
هوش مصنوعی: این عدم را وقتی در نظر انسان می‌آورند، چون حقیقت از دید پنهان می‌شود.
هوش مصنوعی: ای استاد سحرباف، تو که باعث شدی تا انسان‌ها در مقابل حقایق، به حقیقتی روشن و بدون آلودگی پی ببرند، سزاوار ستایش هستی.
هوش مصنوعی: ساحران که ماه را مانند ابزار خود می‌پندارند، به سرعت نزد بازرگانان می‌روند و از آنها خرید و فروش می‌کنند تا سودی به دست بیاورند.
هوش مصنوعی: سحرگران مانند جادوگران هستند که سیم را به‌طور مداوم می‌ربایند، اما در واقع سیمی که از دست رفته است، هیچ ارزش و اعتباری ندارد.
هوش مصنوعی: این دنیا مانند جادو است و ما تاجرانیم که از آن، چهرهٔ ماه را می‌شنویم و می‌فروشیم.
هوش مصنوعی: ساحر به طرز شگفت‌انگیزی کرباسی به طول پانصد گز می‌سازد که درخشندگی آن از نور ماهتاب ناشی می‌شود.
هوش مصنوعی: وقتی که او (ساحر) عمر تو را می‌گیرد، ای رهی، مانند کرباسی می‌شود که بی‌ارزش و تهی است، چون فقط یک کیسه (حالت سفید) از آن باقی نمانده است.
هوش مصنوعی: باید به خدای یگانه پناه برد و از شر نفث‌ها و جادوها که تهدیدکننده هستند، درخواست کمک کرد.
هوش مصنوعی: ساحران در اینجا در حال دمیدن و جادوگری‌اند و این عمل آنها باعث می‌شود که در زندگی انسان‌ها گره‌افکنی و مشکلات ایجاد شود. واژه «الغیاث» به معنای فریاد طلب کمک است و در اینجا به این معنا اشاره دارد که مردم از این مشکلات به فریاد آمده و استغاثه می‌کنند.
هوش مصنوعی: اما در اینجا به تأثیر زبان اشاره می‌کند که بیان کنایه‌دار و نامطمئن است و در حقیقت، بر تصمیمات عملی و واقعی تأثیر نمی‌گذارد. این تأکید بر آن است که حرف زدن گاهی نمی‌تواند به اندازهٔ عمل مؤثر باشد.
هوش مصنوعی: در این زمان، سه یار همراه تو هستند: یکی از آنها وفادار و درستکار است و دو نفر دیگر خیانتکار و ناپایدار.
هوش مصنوعی: در این بیت، مولانا به سه نوع همراه اشاره می‌کند: یکی دوستان واقعی و صمیمی (یاران)، دیگری مایملک و ثروت (رخت و مال) که در نهایت بی‌فایده‌اند و سومین مورد، خداوند یا حقیقتی است که همیشه وجود دارد و بخشنده و نیکوکار است (وافی و حسن الفعال).
هوش مصنوعی: مال با تو از این قصر (دنیا) خارج نمی‌شود و تنها یارت (دوستت یا هر کسی که به او وابسته‌ای) می‌آید، اما او فقط تا سر قبر همراه تو خواهد بود.
هوش مصنوعی: زمانی که روز مرگ تو فرا برسد، یار (دوست یا محبوب) خواهد گفت، به نمایندگی از حالت درونی‌ات.
هوش مصنوعی: من تا اینجا (به زندگی) همراه تو هستم، اما وقتی به سر قبر تو برسم، برای همیشه خواهم ماند.
هوش مصنوعی: کار تو به حد کمال است، بنابراین بر خود لازم است که کناره‌گیری کنی تا کسی که به راستی شایسته است، در عمق قبرت با تو بیاید.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.