گنجور » مولانا » مثنوی معنوی » دفتر پنجم » بخش ۳۷

مولانا » مثنوی معنوی » دفتر پنجم »

بخش ۳۷ - مناجات

ای مبدل کرده خاکی را به زر

خاک دیگر را بکرده بوالبشر

کار تو تبدیل اعیان و عطا

کار من سهوست و نسیان و خطا

سهو و نسیان را مبدل کن به علم

من همه خلمم مرا کن صبر و حلم

ای که خاک شوره را تو نان کنی

وی که نان مرده را تو جان کنی

ای که جان خیره را رهبر کنی

وی که بی‌ره را تو پیغمبر کنی

می‌کنی جزو زمین را آسمان

می‌فزایی در زمین از اختران

هر که سازد زین جهان آب حیات

زوترش از دیگران آید ممات

دیدهٔ دل کو به گردون بنگریست

دید که اینجا هر دمی میناگریست

قلب اعیانست و اکسیری محیط

ایتلاف خرقهٔ تن بی‌مخیط

تو از آن روزی که در هست آمدی

آتشی یا بادی یا خاکی بدی

گر بر آن حالت ترا بودی بقا

کی رسیدی مر ترا این ارتقا

از مبدل هستی اول نماند

هستی بهتر به جای آن نشاند

هم‌چنین تا صد هزاران هستها

بعد یکدیگر دوم به ز ابتدا

از مبدل بین وسایط را بمان

کز وسایط دور گردی ز اصل آن

واسطه هر جا فزون شد وصل جست

واسطه کم ذوق وصل افزونترست

از سبب‌دانی شود کم حیرتت

حیرت تو ره دهد در حضرتت

این بقاها از فناها یافتی

از فنااش رو چرا برتافتی

زان فناها چه زیان بودت که تا

بر بقا چفسیده‌ای ای نافقا

چون دوم از اولینت بهترست

پس فنا جو و مبدل را پرست

صد هزاران حشر دیدی ای عنود

تاکنون هر لحظه از بدو وجود

از جماد بی‌خبر سوی نما

وز نما سوی حیات و ابتلا

باز سوی عقل و تمییزات خوش

باز سوی خارج این پنج و شش

تا لب بحر این نشان پایهاست

پس نشان پا درون بحر لاست

زانک منزلهای خشکی ز احتیاط

هست دهها و وطنها و رباط

باز منزلهای دریا در وقوف

وقت موج و حبس بی‌عرصه و سقوف

نیست پیدا آن مراحل را سنام

نه نشانست آن منازل را نه نام

هست صد چندان میان منزلین

آن طرف که از نما تا روح عین

در فناها این بقاها دیده‌ای

بر بقای جسم چون چفسیده‌ای

هین بده ای زاغ این جان باز باش

پیش تبدیل خدا جانباز باش

تازه می‌گیر و کهن را می‌سپار

که هر امسالت فزونست از سه پار

گر نباشی نخل‌وار ایثار کن

کهنه بر کهنه نه و انبار کن

کهنه و گندیده و پوسیده را

تحفه می‌بر بهر هر نادیده را

آنک نو دید او خریدار تو نیست

صید حقست او گرفتار تو نیست

هر کجا باشند جوق مرغ کور

بر تو جمع آیند ای سیلاب شور

تا فزاید کوری از شورابها

زانک آب شور افزاید عمی

اهل دنیا زان سبب اعمی‌دل‌اند

شارب شورابهٔ آب و گل‌اند

شور می‌ده کور می‌خر در جهان

چون نداری آب حیوان در نهان

با چنین حالت بقا خواهی و یاد

هم‌چو زنگی در سیه‌رویی تو شاد

در سیاهی زنگی زان آسوده است

کو ز زاد و اصل زنگی بوده است

آنک روزی شاهد و خوش‌رو بود

گر سیه‌گردد تدارک‌جو بود

مرغ پرنده چو ماند در زمین

باشد اندر غصه و درد و حنین

مرغ خانه بر زمین خوش می‌رود

دانه‌چین و شاد و شاطر می‌دود

زآنک او از اصل بی‌پرواز بود

وآن دگر پرنده و پرواز بود

گنجدان — صندوقچهٔ شعر کهن روی آیفون و اندروید و وب

حاشیه‌ها

با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

وزن:	فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
قالب شعری:	مثنوی
منبع اولیه:	ویکی‌درج
تعداد ابیات:	۴۳

رونوشت متن رونوشت نشانی نمای مشابه کتابهای چاپی (فقط رایانه)

خلاصه

هوش مصنوعی: شعر مناجات مولانا به دعا و نیایش پرداخته و از خداوند می‌خواهد که عیوب انسانی مانند سهو و نسیان را به علم و دانایی تبدیل کند. او به ویژگی‌های آفرینش و تغییر در عالم هستی اشاره می‌کند و از قدرت بیکران خداوند در تبدیل خاک به زر و جان به نان سخن می‌گوید. مولانا بر این باور است که وجود انسان مملو از تغییرات و مبدل‌هاست و باید به بقا و معنویات توجه کند. او همچنین برلزوم رها کردن وابستگی‌های دنیوی و گذران زندگی به سمت حقیقت و معرفت تأکید می‌کند. به بیان مولانا، انسان باید از فنا به بقا بپردازد و در این راه با دیده‌ای عمیق‌نگر، به حقیقت وجود پی ببرد.

اخطار: خلاصه‌های تولید شده توسط هوش مصنوعی در بسیاری از موارد نادرستند. اگر این متن به نظرتان نادرست است می‌توانید آن را ویرایش کنید.

برگردان به زبان ساده

# ای مبدل کرده خاکی را به زر

خاک دیگر را بکرده بوالبشر

هوش مصنوعی: ای خدایی که توانسته‌ای آدم را از خاک بی‌آفریده و او را به انسانی با ارزش و مقام تبدیل کنی، تو خاک دیگری را به انسانی بزرگ و محترم ساخته‌ای.

اخطار: برگردان‌های تولید شده توسط هوش مصنوعی در بسیاری از موارد نادرستند. اگر این متن به نظرتان نادرست است می‌توانید آن را ویرایش کنید.

# کار تو تبدیل اعیان و عطا

کار من سهوست و نسیان و خطا

هوش مصنوعی: تو می‌توانی هر چیزی را تغییر دهی و به من عطا کنی، اما کار من فقط اشتباهات، فراموشی‌ها و خطاست.

# سهو و نسیان را مبدل کن به علم

من همه خلمم مرا کن صبر و حلم

هوش مصنوعی: ای خدا، خطاها و فراموشی‌های من را به دانش تبدیل کن، چون من در جهل و نادانی هستم، پس تو مرا دارای صبر و حلم (بردباری و دانایی) کن.

# ای که خاک شوره را تو نان کنی

وی که نان مرده را تو جان کنی

هوش مصنوعی: ای کسی که می‌توانی از خاکه‌ای بی‌خاصیت خوراک تولید کنی و همچنین کسی که می‌توانی از نان بدون زندگی، جان و حیات ببخشی.

# ای که جان خیره را رهبر کنی

وی که بی‌ره را تو پیغمبر کنی

هوش مصنوعی: تو کسی هستی که جان سرگردان را هدایت می‌کنی و کسی که بدون راهنما هست را به راه راست می‌کشانی.

# می‌کنی جزو زمین را آسمان

می‌فزایی در زمین از اختران

هوش مصنوعی: تو زمین را به مراتب بالا می‌بری و آن را به آسمان تبدیل می‌کنی، و در زمین به ستاره‌ها و خصلت‌های آسمانی می‌افزایی.

# هر که سازد زین جهان آب حیات

زوترش از دیگران آید ممات

هوش مصنوعی: هر کسی که در این دنیا به ترقی و کمال برسد و به آب حیات (زندگی واقعی و معنوی) دست یابد، مرگش زودتر از دیگران خواهد آمد، یعنی با موتش از این دنیا رها می‌شود و به حقیقت می‌پیوندد.

# دیدهٔ دل کو به گردون بنگریست

دید که اینجا هر دمی میناگریست

هوش مصنوعی: دل کسی که به آسمان نگاه کرد و با دید خود اسرار آن را مشاهده کرد، فهمید که در این دنیا هر لحظه حالتی مانند میناگری (سر مستی و شادابی) وجود دارد.

# قلب اعیانست و اکسیری محیط

ایتلاف خرقهٔ تن بی‌مخیط

هوش مصنوعی: قلب انسان وجودی ارزنده و گرانبهاست که در آن همهٔ حقایق و روحیات جمع شده‌اند و این در حالی است که جسم و ظاهر او فقط پوششی موقتی و بی‌اهمیت محسوب می‌شود.

# تو از آن روزی که در هست آمدی

آتشی یا بادی یا خاکی بدی

هوش مصنوعی: تو از زمانی که به وجود آمدی، یا به مانند آتش، یا به مانند باد، یا به مانند خاک بودی.

# گر بر آن حالت ترا بودی بقا

کی رسیدی مر ترا این ارتقا

هوش مصنوعی: اگر آن حالت اولیه که از آن آمده‌ای، برای تو پایدار بود، هرگز به این مرتبه و مقام نائل نمی‌شدی.

# از مبدل هستی اول نماند

هستی بهتر به جای آن نشاند

هوش مصنوعی: از آغاز هستی، به‌جز تغییر و دگرگونی، هیچ‌چیز باقی نمانده است و به‌جای آن، وجودهایی بهتر و بالاتر به‌وجود آمده‌اند.

# هم‌چنین تا صد هزاران هستها

بعد یکدیگر دوم به ز ابتدا

هوش مصنوعی: این بیت می‌گوید همچنان که از یک هستی به هستی‌های دیگر بعد از آن می‌رسیم، تا صد هزاران نوع هستی وجود دارد که همه آنها نسبت به هستی ابتدایی، بهتر هستند.

# از مبدل بین وسایط را بمان

کز وسایط دور گردی ز اصل آن

هوش مصنوعی: از میان واسطه‌ها دور بمان، زیرا دوری از آنها تو را به اصل و حقیقت نزدیک‌تر می‌کند.

# واسطه هر جا فزون شد وصل جست

واسطه کم ذوق وصل افزونترست

هوش مصنوعی: هر جا واسطه‌ها و وسایل زیادتر شوند، افراد به حقیقت و وصل کمتری دست می‌یابند. برعکس، هرچه واسطه‌ها کمتر باشند، شوق و ذوق به وصل و ارتباط با حقیقت بیشتر خواهد بود.

# از سبب‌دانی شود کم حیرتت

حیرت تو ره دهد در حضرتت

هوش مصنوعی: وقتی که به علم و دانش و علت‌ها توجه می‌کنی، از حیرتت کاسته می‌شود و این فهم و آگاهی، راهی به سوی نزدیکی به حضرت حق به تو می‌دهد.

# این بقاها از فناها یافتی

از فنااش رو چرا برتافتی

هوش مصنوعی: به خاطر فناها، تو به بقا دست یافته‌ای، پس چرا از فنا می‌گریزی و آن را تحمل نمی‌کنی؟

# زان فناها چه زیان بودت که تا

بر بقا چفسیده‌ای ای نافقا

هوش مصنوعی: تو که از فناها هیچ زیانی ندیده‌ای، چرا به بقا چسبیده‌ای و به آن وابسته‌ای، ای کسی که به عودت و رجعت مشهور هستی؟

# چون دوم از اولینت بهترست

پس فنا جو و مبدل را پرست

هوش مصنوعی: چون دومی که از اولی بهتری، پس به دنبال فنا باش و چیزهای متغیر را بپرست.

# صد هزاران حشر دیدی ای عنود

تاکنون هر لحظه از بدو وجود

هوش مصنوعی: ای انسان مقاوم، تو تا به حال صدها هزار نوع رستاخیز و تجدید حیات را دیده‌ای، ولی هنوز در هر لحظه از آغاز وجود خود بی‌خبر و غافل هستی.

# از جماد بی‌خبر سوی نما

وز نما سوی حیات و ابتلا

هوش مصنوعی: از موجودات بی‌جان (جماد) غافل شو و به عالم صورت و زیبایی (نما) توجه کن، و از آنجا به سراغ زندگی و آزمایش‌ها (حیات و ابتلا) برو.

# باز سوی عقل و تمییزات خوش

باز سوی خارج این پنج و شش

هوش مصنوعی: برو به سوی عقل و توانایی‌های خوب خود، و از این پنج و شش حس بیرونی فاصله بگیر.

# تا لب بحر این نشان پایهاست

پس نشان پا درون بحر لاست

هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که تا کنارهٔ دریا (بهرهٔ عقل و درک) نشانهٔ پاها دیده می‌شود، اما وقتی به درون دریا (عالم غیب و معنوی) برویم، دیگر هیچ نشانی از پاها و مسیرها وجود ندارد. بنابراین، در فضای معنوی، دیگر نشانه‌ای از خطوط مشخص نیست.

# زانک منزلهای خشکی ز احتیاط

هست دهها و وطنها و رباط

هوش مصنوعی: چون منزلگاه‌های خشکی به دلیل احتیاط وجود دارند، پس در اینجا مکان‌های زیادی برای سکونت و پناهگاه‌های مناسب وجود دارد.

# باز منزلهای دریا در وقوف

وقت موج و حبس بی‌عرصه و سقوف

هوش مصنوعی: منزل‌های دریا، در زمان طوفان و بی‌خطر بودن، در حال انتظار و آرامش هستند و هیچ سرپناه یا پوششی برای حفاظت از آن‌ها وجود ندارد.

# نیست پیدا آن مراحل را سنام

نه نشانست آن منازل را نه نام

هوش مصنوعی: این ابیات به این موضوع اشاره دارند که در مسیرهای معنوی و مراحلی که انسان باید طی کند، نه نشانه‌ای وجود دارد و نه اسمی از آن منازل هست. به عبارت دیگر، در این مسیر، چیزهایی که قابل شناسایی یا قابل نامگذاری باشند، در دسترس نیستند.

# هست صد چندان میان منزلین

آن طرف که از نما تا روح عین

هوش مصنوعی: میان دو منزل، که یکی ظاهری و دیگری باطنی است، فاصله‌ای بسیار زیاد وجود دارد. آن طرف، یعنی سوی روح، به گونه‌ای است که از نمای ظاهری تا حقیقت روحی، عمق و غنای بیشتری را نشان می‌دهد.

# در فناها این بقاها دیده‌ای

بر بقای جسم چون چفسیده‌ای

هوش مصنوعی: تو در وجود فناهای مختلف، بقاهایی را مشاهده کرده‌ای، اما به بقای جسمی چسبیده‌ای و به آن معلق مانده‌ای.

# هین بده ای زاغ این جان باز باش

پیش تبدیل خدا جانباز باش

هوش مصنوعی: ای زاغ (مراجعه به افرادی که در زندگی مادی غرق شده‌اند)، توجه کن و جان خود را به خدا بسپار و در برابر تغییرات خداوند و نشانه‌های او، شجاع و مقاوم باش.

# تازه می‌گیر و کهن را می‌سپار

که هر امسالت فزونست از سه پار

هوش مصنوعی: می‌گوید که باید از نو شروع کنی و بر زندگیت تازگی ببخشی، در حالی که چیزهای قدیمی و کهنه را کنار می‌گذاری، زیرا هر سالی که می‌گذرد، بر استقبال از زندگی جدید و بهتر افزوده می‌شود.

# گر نباشی نخل‌وار ایثار کن

کهنه بر کهنه نه و انبار کن

هوش مصنوعی: اگر همچون درخت خرما ایثار و بخشندگی نداشته باشی، پس نسبت به کهنه و قدیمی‌ها، ایثار و فداکاری نکن و خود را گرفتار آن‌ها نکن.

# کهنه و گندیده و پوسیده را

تحفه می‌بر بهر هر نادیده را

هوش مصنوعی: هرفرد نادانی که از حقیقت یا ارزش‌های مهم آگاه نیست، ممکن است چیزهای کهنه و بی‌ارزش را به عنوان هدیه به دیگران بیاورد.

# آنک نو دید او خریدار تو نیست

صید حقست او گرفتار تو نیست

هوش مصنوعی: کسی که تازه‌وارد است (حق) نمی‌تواند خریدار تو (پندارهای نادرست یا دنیایی) باشد، زیرا او گرفتار تو نیست و از دام تو رهایی یافته است.

# هر کجا باشند جوق مرغ کور

بر تو جمع آیند ای سیلاب شور

هوش مصنوعی: در هر جایی که گروهی از مرغ‌های کور باشند، به سوی تو می‌آیند، ای سیلاب شور.

# تا فزاید کوری از شورابها

زانک آب شور افزاید عمی

هوش مصنوعی: این بیت بیان می‌کند که کوری دل و فهم مردم به سبب نوشیدن آب شور و گل‌آلود بیشتر می‌شود، چرا که آب شور خود به کوری و نادانی دامن می‌زند.

# اهل دنیا زان سبب اعمی‌دل‌اند

شارب شورابهٔ آب و گل‌اند

هوش مصنوعی: اهل دنیا به همین دلیل که بی‌خبر و غافل هستند، دل‌هایشان کور است و مانند کسی هستند که از آب شور و گل می‌نوشند.

# شور می‌ده کور می‌خر در جهان

چون نداری آب حیوان در نهان

هوش مصنوعی: زخمی که دردش را حس نمی‌کنی، از آن برایت لذت نباید باشد؛ چون که اگر در دنیا به حالتی نابینا زندگی کنی، آن هم به دور از آب حیات (دانایی و معنویت)، تنها در غفلت خواهی زیست.

# با چنین حالت بقا خواهی و یاد

هم‌چو زنگی در سیه‌رویی تو شاد

هوش مصنوعی: در این بیت می‌گوید در چنین حالتی که غم و اندوه در دل داری، چگونه می‌توانی به دنبال بقا و یاد خدا باشی، در حالی که مانند زنگی (شخصی با پوست تیره) در سیاهی و اندوه مجذوب خوشحالی هستی.

# در سیاهی زنگی زان آسوده است

کو ز زاد و اصل زنگی بوده است

هوش مصنوعی: زنگی در زندگی‌اش به خاطر اینکه از نسل زنگیان است، از سیاهی و ننگی که دارد آسوده خاطر است.

# آنک روزی شاهد و خوش‌رو بود

گر سیه‌گردد تدارک‌جو بود

هوش مصنوعی: اگر روزی کسی زیبا و خوش‌رو باشد، وقتی که روزگارش تیره و سیاه شود، باید به اصلاح و جبران آن بپردازد.

# مرغ پرنده چو ماند در زمین

باشد اندر غصه و درد و حنین

هوش مصنوعی: اگر پرنده‌ای مانند مرغ در زمین بماند، دچار غم و درد خواهد شد و ناله می‌کند.

# مرغ خانه بر زمین خوش می‌رود

دانه‌چین و شاد و شاطر می‌دود

هوش مصنوعی: مرغی که در خانه است، به آرامی و خوشحالی در زمین می‌گردد و دانه می‌چیند و با نشاط و چابکی حرکت می‌کند.

# زآنک او از اصل بی‌پرواز بود

وآن دگر پرنده و پرواز بود

هوش مصنوعی: چون او از اصل و اساس بی‌پرواز و آرامش است، در حالی که دیگری پرنده‌ای است که در حال پرواز و فعالیت می‌باشد.

پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی

راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور

پیشنهاد مشق شعر

معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است

مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین

تا به حال ۳۹ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...

روفیا در ‫۱۰ سال و ۲ ماه قبل، یکشنبه ۷ شهریور ۱۳۹۵، ساعت ۱۱:۰۲ نوشته:

قلب اعیانست و اکسیر محیط
ایتلاف خرقه تن بی مخیط
مخیط یعنی محل دوخت، درز خیاطی،
یعنی طوری خرقه تن را دوخته است که گویی یکپارچه است، یک جای درز و سوزن دوزی باقی نگذاشته، معادل انگلیسی ایتلاف integration است، یا همان یکپارچگی،
آیا تا کنون آدمی را دیده اید که روح و جسم و دست و زبان و خم ابرو و نگاه و پا و شکمش همه یکپارچه شده باشد و حتی یک درز این اجزا را از هم جدا و مستقل نکرده باشد،
هر چه زبانش بگوید چشمش همان گوید و دلش روی بدان سو داشته باشد و پایش بدان جانب رود و دستش همان کند و شکمش همان خواهد؟

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

روفیا در ‫۱۰ سال و ۲ ماه قبل، یکشنبه ۷ شهریور ۱۳۹۵، ساعت ۱۳:۳۱ نوشته:

آنچه موجبات این یکپارچگی را فراهم می آورد هدف مشترک است، وقتی همه اجزاء یک شیء یا پدیده در پی یک هدف مشترک باشند تا یک کار واحد و معینی صورت گیرد آن شیء integrated است،
یک در را در نظر بگیرید، متشکل از یک صفحه دو لولا و یک دستگیره است، همه اجزاء برای هدف معینی طراحی شده اند، جدا کردن دو فضا در هنگام لزوم و یکسره کردن آن دو فضا به هنگام نیاز، چون همه با هم همسو هستند و هدف واحدی را دنبال می کنند ما لفظ یک را بدان اطلاق می کنیم، می گوییم فلانی در را ببند، نمی گوییم آن صفحه و دستگیره و لولا را ببند، این اجزا با هم integrated شده اند چون با هم کار می کنند تا هدف معینی حاصل شود، گرچه ظاهرا درزهایی با هم دارند ولی هدف مشترک باعث میشود ما نام یک در را بر آن نهیم.
یک انسان integrated انسانی است که روح و جسم و اجزاء جسمش همگی هدف واحدی را دنبال می کند،
گرچه به بازار و بانک و سفر و حمام نیز می رود ولی در میانه هیاهوی عالم یک هدف قدرتمندی را دنبال می کند که موجب میشود همه هستی او یکپارچه و یگانه شود، نه اینکه یک روز دنبال یک حزب سیاسی روز دیگر پی شهوترانی و چند صباحی عاشق و عصر ها فارغ باشد،
همیشه شاغل است و یک شغل بیشتر ندارد و آن عاشقی است و همیشه آرام است چون عاشق واصل است، تنها هدف حقیقی را یافته و در هر لحظه وصال را با تمام وجود حس می کند. حاضر نیست آنرا با اباطیل معاوضه کند،
عشق کالای نقد جهان است
چرا؟
چون ما عشق را میدهیم،
ما در همان لحظه که عشق ورزیدیم کالا را در کف دست داریم، وابسته به دیگری نیست، همه و همه به خودمان بستگی دارد، از اینرو نقد است.
کسی که چنین یکپارچگی را در درون خود حس کرد اندک اندک با همه هستی احساس یکپارچگی میکند، مادر و برادر و همسایه و همشهری و همسیاره و هم کهکشان و هم جهان را جدای از خود نمی بیند، درد زخم بر پیکر درخت را می فهمد و غم دختر تن فروش را در لابلای خطوط چهره اش می بیند.
زمانی که توانست یک یگانه ای را در پس پرده این عالم ببیند، آن عروسک گردان را، زمانی که پشت این درزهای ظاهری و این مخیط ها که نقطه فصل کاینات است یکپارچگی آنها را حس کرد،
او را دیده است...

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

روفیا در ‫۱۰ سال و ۲ ماه قبل، یکشنبه ۷ شهریور ۱۳۹۵، ساعت ۱۳:۳۲ نوشته:

باز شیری با شکر آمیختند
عاشقان با همدگر آمیختند
روز و شب را از میان برداشتند
آفتابی با قمر آمیختند
رنگ معشوقان و رنگ عاشقان
جمله همچون سیم و زر آمیختند
چون بهار سرمدی حق رسید
شاخ خشک و شاخ تر آمیختند
رافضی انگشت در دندان گرفت
هم علی و هم عمر آمیختند

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

ساره در ‫۱۰ سال و ۲ ماه قبل، دوشنبه ۸ شهریور ۱۳۹۵، ساعت ۰۴:۴۴ نوشته:

خانوم روفیا، نمی شود شب و روز را با هم ستود. شب هست و باید باشد، اگر چه روسیاه است و ترسناک و وهم انگیز.
روز هم نشاط آور و روشن و پرنور.
عمر و علی حکایتشان همین است. ظلمت و نور با هم جمع نمی شوند. شما بهتر است یک مقدار بیشتر درباره ی این نقطه نظرهایتان اندیشه کنید.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

روفیا در ‫۱۰ سال و ۲ ماه قبل، سه‌شنبه ۹ شهریور ۱۳۹۵، ساعت ۰۰:۲۸ نوشته:

سپاسگزارم ساره جان
ولی این را از من داشته باش :
هر چیز هر آنچنانکه هست آن می باید
ابروی تو گر راست بدی کژ بودی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

nabavar در ‫۱۰ سال و ۲ ماه قبل، پنجشنبه ۱۱ شهریور ۱۳۹۵، ساعت ۱۳:۳۶ نوشته:

روفیا بانو
درود بر شما
نوشتید : آیا تا کنون آدمی را دیده اید که روح و جسم و دست و زبان و خم ابرو و نگاه و پا و شکمش همه یکپارچه شده باشد و حتی یک درز این اجزا را از هم جدا و مستقل نکرده باشد،
هر چه زبانش بگوید چشمش همان گوید و دلش روی بدان سو داشته باشد و پایش بدان جانب رود و دستش همان کند و شکمش همان خواهد؟.
روزگار درازیست که در پی آنم که چنین باشم
پایدار باشید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

روفیا در ‫۱۰ سال و ۲ ماه قبل، پنجشنبه ۱۱ شهریور ۱۳۹۵، ساعت ۱۸:۲۴ نوشته:

ساره جان
متاسفانه نتوانستم منظورم را بیان کنم!
البته که زهر و شکر در جهان هماره بوده و هست،
برای فهم این حقیقت نیاز نیست ادیب یا هوشمند باشیم، واژه می باید در " هر چیز هر آنچنانکه هست آن می باید " این نیست که "هست" بلکه باید باشد، جایگاهی در جهان دارد و ماموریتی به او داده اند، رنگ سیاه ماموریتی در جهان دارد، نقصی در نظام آفرینش نیست آنچنانکه موسی می پنداشت :
گفت موسی ای کریم کارساز
ای که یکدم ذکر تو عمر دراز
نقش کژمژ دیدم اندر آب و گل
چون ملایک اعتراضی کرد دل
چه بسیارند آدم هایی که نقش کژمژ در آب و گل می بینند و اعتراض می کنند،
چه بسا عشق دادم و ناسپاسی و نفرت گرفتم، البته که از موسای پیامبر برتر نبودم و نقش کژمژ دیدم!
می دانید نقش کژمژ دیدن یعنی چه؟ یعنی همان اعتراض ملایک، اعتراض موسی، حس تنفر در من پدید آمد، شروع به پرخاشگری کردم، اعتراض کردم، اندوهگین شدم، پریشان شدم، که آخر این چه کژیست؟
چرا جهان درست کار نمی کند؟؟
قالوا أَتَجْعَلُ فِیهَا مَن یُفْسِدُ فِیهَا وَیَسْفِکُ الدِّمَاء وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِکَ وَنُقَدِّسُ لَکَ؟؟
امروز می دانم همه آن رفتارها و هیجانات غلط بود، هیچ چیز کژمژ نبود، همه همانطور بودند که می توانستند باشند و باید باشند، فکر من و باور من کژمژ بود، فکر خودم را درست کردم همه چیز درست شد!
من یاد گرفتم درگیری و نزاع و ستیز و خشم و نفرت و اندوه کژ است و بار کژ به منزل نمی رسد، یاد گرفتم آن روز مادر بیگناه من ماموریت داشت عشق مرا با نفرت پاسخ دهد تا من چیزی یاد بگیرم، یاد بگیرم که بر من است که خودم را درست کنم، اگر هم بخواهم کژی ای را راست کنم و کسی یا چیزی را درست، راهش حتما اندوه و خشم و ستیز و جنگ نیست!
من به حذف نیروهای به ظاهر مخالف در جهان اعتقاد ندارم، چرا که به وجود برکت در آنها باور دارم، بر این باورم که نه تنها ما نباید تلاش برای حذف مخالفین کنیم بلکه ما اساسا قادر به حذف آنها نیستیم، کاری که باید بکنیم این است که باورهای نادرست خود را اصلاح کنیم.
من اگر نیک و اگر بد تو برو خود را باش
که گناه دگری بر تو نخواهند نبشت
این همه جنگ و خونریزی در طول تاریخ بشریت!
چه کژی ای راست شد؟
ابروی تو گر راست بدی کژ بودی
یعنی اگر ابروی تو راست بود و اگر همه چیز راست و درست بود که همه فعالیت های جهان میشد تحصیل حاصل و تحصیل حاصل محال است! ابروی تو کژ است و باید کژ باشد!
عشق ما را پی کاری به جهان آورده است
ادب این است که مشغول تماشا نشویم

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

روفیا در ‫۱۰ سال و ۲ ماه قبل، پنجشنبه ۱۱ شهریور ۱۳۹۵، ساعت ۱۸:۳۵ نوشته:

تهنیت مرا بپذیرید حسین 1 عزیز
مثنوی ما دکان وحدت است
غیر وحدت هر چه بینی آن بت است
در جهان هماره کسانی بوده اند که خطوط فصل موجودات را برجسته و bold می کردند و تمرکز بر تفاوتها داشتند،
کسانی نیز خطوط وصل را می دیدند و یگانگی کاینات را یاد آور می شدند!
یکی مانند مولوی هر چیز تفرقه افکن و وحدت شکنی را بت میداند، دیگری مثل داعش همه را کژ و تنها خود را راست می بیند!
هر دویشان هم ماموریتی دارند، ماموریت داعش نیز این است که به جهان نشان دهد خودبرتربینی چقدر خطرناک و منزجر کننده است!

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

مهناز ، س در ‫۱۰ سال و ۲ ماه قبل، پنجشنبه ۱۱ شهریور ۱۳۹۵، ساعت ۲۳:۵۲ نوشته:

روفیای عزیز
و این همان تضاد لازم درین هستی ست تا روزگار هم داعش داشته باشد و هم ،،،،،،
سپید و سیاه
یین ، یانگ
ضدو نقیض
شب و روز
نور و تاریکی
و بالاخره مفهومی از یگانگی و یکپارچگی متضادها در جهان هستی
با پوزش از جسارتم
مانا باشی
با

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

nabavar در ‫۱۰ سال و ۲ ماه قبل، جمعه ۱۲ شهریور ۱۳۹۵، ساعت ۰۰:۴۸ نوشته:

ای وای که یکپارچگی ، کُشت مرا
،،
آرزویم همه این است که یکرنگی را
چون زلال ته ِٰ آن چشمه ی آب
که سرازیر شود از کمر صخره و کوه
چون همان قطره ی اشک ، که ز چشمان یتیمی به کف خاک چکید
یا که چون دانه ی برف ، که هنوز از غم سرما سرد است
در سراپرده ی جانم ، به امانت گیرم
خانم روفیا ، مهناز خانم
پایدار باشید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

روفیا در ‫۱۰ سال و ۲ ماه قبل، جمعه ۱۲ شهریور ۱۳۹۵، ساعت ۱۰:۴۵ نوشته:

مهناز جان حسین 1 جان ساره جان
سپاس که می خوانید و می اندیشید و باور مرا به چالش می کشید!
حسین جان یکپارچگی کشت شما را؟
باز بهتر است از اینکه مفتعلن مفتعلن بکشد شما را!

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

متین در ‫۹ سال و ۸ ماه قبل، جمعه ۶ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۰۹:۲۲ نوشته:

با درود،
فکر میکنم در بحث انگور و عنب هستیم. روفیا گرامی بسیار زیبا یکپارچگی را به قلم کشید و ساره و مهناز محترم به تفاوتها که باید باشند اشاره دارند. هر دو یکیست. یکپارچگی به معنای همانندی اجزا نیست، بلکه هماهنگی آنان است. یکپارچگی مرتبتی است والاتر از والاترین. آنجا که خود را در هستی حل شده بینیم و هستی را در خود. آنجا که خود آگاهیم و خدا آگاه و خدا را در خود بینیم و خود را در خدا. آنجا که متوجه باشیم ما جزوی از این ابر مجموعه هستیم و گرچه ما را اشرف خواندند ولی جدا نساختند. در برابر این هستی ما و برگ درخت و ماسه ساحلی یکی هستیم و هر یک نقش خود را بازی میکنیم. آنجا که زیبائی را نه در تناسب که در تناقض ببینیم و ارزش روز را بر شب نه تنها که بیش نبینیم بلکه به قیاس نکشیم. این کمال است که برخی در جستجوی آن عمری سپری میکنند و شاید معدودی در طول تاریخ به آن دست یافته اند. این کمال معنای واقعی زندگی است و از قیود قومیت و ملیت و مذهب هم مبرا است. مرتبت آسایش و آرامش درونی و صلح و تسلیم برونی. آنجا که به کژی کژ و مژ نیدیشیم و در تفکر چرای آن به کشف دلائل تکاپو پردازیم و هر دم از بزرگی این جهان هستی لذت ببریم.
با پوزش از بزرگان این مجمع.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

مهناز ، س در ‫۹ سال و ۸ ماه قبل، جمعه ۶ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۱۳:۱۵ نوشته:

با گرامیان روفیا و حسین و متین کاملاً هم دلم
اما ساره جان سخن از هماهنگی ست و یکپارچگی
جبهه گیری ساخته ی ذهن ماست . دنیای ما آمیختگی تلخ و شیرین است ، و ما ، درین میان غرقیم ، آنچه این جهان در دل خود دارد
ما ، خدا و طبیعت را چون یکی دانستی به وحدت میرسی ، درین نمایش نقشی بهر هر چیز و کسی معین است. تو اگر نقش خود را خوب بازی کنی به مراد دل میرسی . چه خوش گفت حسین گرامی :
آرزویم همه این است که یکرنگی را
چون زلال ته ِٰ آن چشمه ی آب
که سرازیر شود از کمر صخره و کوه
چون همان قطره ی اشک ، که ز چشمان یتیمی به کف خاک چکید
یا که چون دانه ی برف ، که هنوز از غم سرما سرد است
در سراپرده ی جانم ، به امانت گیرم .
مانا بوید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

نادر.. در ‫۹ سال و ۸ ماه قبل، جمعه ۶ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۱۶:۱۹ نوشته:

درود ..
چقدر شیرین و دلپذیر است کلام دوستان گرانقدر!!
پرسشی بیان می کنم و امیدوار به پاسخ دوستان جان، که قند مکرر خواهد بود:
آگاهیم که فرصت رشد، شناخت و تعالی از بسیاری انسانها به شکل های گوناگون و بی آن که خود کوچکترین سهمی در آن داشته باشند گرفته می شود ..
دیدگاه شما دوست عزیزم - به ویژه با این فرض که شاید خود، یکی از این بسیار می بودید - چیست؟

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

مهناز ، س در ‫۹ سال و ۸ ماه قبل، جمعه ۶ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۱۹:۵۰ نوشته:

گرامی نادر ..
بحث مفصلی را بنیاد گزاردی {نهادی}
تا ” فرصت رشد، شناخت و تعالی “ را در چه ببینیم و به چه بگوییم ” تعالی“ . از اندیشه تا اندیشه درین میدان تفاوت هاست .
دیگر آنکه بلند پروازی انسان بی انتهاست ، گمان نمی کنم کسی به انچه دست یافته بسنده کند ، پس تعالی و رشد و شناخت را نیز انتهایی نیست .
خانواده و گرایش هایش ، انتخاب ها والویت هایش و حتا محله و محیط ومدرسه و طبیعت و،،،،، بسا دیگر تعیین کننده راه تعالی هستند
کوتاه می کنم در انتظار نظر دوستان
مانا باشید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

نادر.. در ‫۹ سال و ۸ ماه قبل، جمعه ۶ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۲۲:۳۹ نوشته:

سپاس از شما مهناز ، س عزیز
نظرتان بسیار زیبا و متین است
اگر در مورد آن بخش از پرسشم که گرفته شدن کمترین فرصت ها از بسیار کسان برای دست یابی به حداقل رشد عقلی - به طور مثال گذر از دوران کودکی - است نیز نظر خود را بفرمائید، ممنون خواهم بود..

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

مهناز ، س در ‫۹ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۷ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۰۰:۵۲ نوشته:

سپاسگزارم گرامی نادر..
در نگاه من رشد عقل نا مفهوم است ، همه کس کم یا بیش از موهبت عقل برخوردار است و این تجربه هاست که پر و بال عقل اند، دانش آموزانی دارم که از آنان می آموزم ، و استادانی در دانشگاه دیدم که احتیاج به راهنمایی کودکان دارند ، آیا گمان می کنید اگر مولوی تجربه نیندوخته بود به غمزه مسأله آموز صد مدرس می شد؟
آری آنانکه این پر و بال را می شِکنند ، فرصت گیرند ، چه خانواده ، چه محیط
بهره گیری از فرصت ها نیاز به تجربه دارد و آگاهی .
خوشا آن کز نسیم صبح عطری ، زموج سهمگین گوهر شکارد
بیت از ” مرسده بانو “
مانا باشید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

مهناز ، س در ‫۹ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۷ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۰۱:۱۲ نوشته:

گرامی نادر..
پاسخ شما در دست بازبینی ست ، به امید نشر
با احترام

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

متین در ‫۹ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۷ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۱۱:۵۸ نوشته:

نادر گرامی،
بی شک این پرسش بزرگی است و بدون وارد شدن در مبحث جبر و اختیار بسیار دشوار که به آن پاسخی در خور داد. بگویم که جبر و اختیار اقیانوسی است بسیار فراختر از آنچه سواد من توان فهم و بیان دارد، لذا به خود اجازه ورود به آن را نمیدهم.
اگر بخواهم از ساحل پنجه های خود را خیس نمایم، میتوان گفت که اگر ما به آن کمال و یکپارچگی باور آورده باشیم به این تقبل میرسیم که هر کس و چیز در هستی نقشی دارند و مکمل یکدیگر. اما این عقیده بنظر تلخ و ناعادلانه میاید و شاید هم که باشد. بی شک اشخاص مورد اشاره ما درگیر یک پارادکس دردناک هستند. از یک سو شاید درگیر جهل و فقر فرهنگی باشند و از جهتی دیگر مورد ملامت قشر آگاه ناآگاه.

چگونه میتوان به آن دختر بچه آفریقائی که در کودکی ربوده شده و بدون اختیار به ازدواج آدمربایش در آمده گفت که این نقش تو در هستی است و در بزرگیش او را ملامت کرد که رشد عقلانی ندارد و غیره. چگونه میتوان آنان را که در فقر و کمبود به دنیا قدم نهادند و یا در کودکی از برخورداری مربی و معلم با کفایت بی بهره بوده اند را با نقشی از پیش قلمداد شده کنار گذاشت. بدون شک این بی رحمی است و شاید ساده اندیشی.
برگردیم به سیاه و سپید و کژ مژ که باید باشند تا که درب بر پاشنه بچرخد. ابتدا باید به تقبل و صلح با این ابرسامانه برسیم و بفهمیم که بسیار است آنچه که از توان کنترل ما خارج است، و یا لااقل در راه این کمال گام برداریم. اگر چنین کنیم شاید متوجه شویم که ما هم در این کارزار نقشی داریم و نقش ما شاید کمک به آنان است که از آن که ما موهبت مینامیم درمانده هستند. شاید ما با تفکری بهینه و دیدی فراختر متوجه شویم که ممکن است نقش دردمندان تقبل درد نباشد، شاید نقش آنان آگاهی دیگران است و تدارک موقعیتی برای دیگران تا با تلاش بیشتر و تفکراتی نوین در راه کمک به آنان به خود کمک کنند تا به مراتبی والاتر دست یابند.
فرمودید که فرض بر آن نهیم که خود یکی از آنان هستیم. تصور دشواری است اما بنظر میرسد اگر کسی در چنین شرائطی درگیر باشد بزرگترین کمک برای او آگاهی است، راهنمائی بدون قضاوت کردنش. مورد قبول قرار گرفتن و مورد لطف بودن و نه مورد ترحم. چون آگاهی آید شخص قدم های بعدی را آسانتر خواهد برداشت، چه با همیاری و چه با خود.
با پوزش برای فقر تحریری و درازای کلام

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

روفیا در ‫۹ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۷ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۱۲:۰۳ نوشته:

درود دوستان جان
خیال کردم مهناز بانو از من دلگیر است،
خدای را سپاس اگر چنین نیست و اگر چنین است کژی مرا گوشزد نمایند تا راستش نمایم!
نادر جان
اگر درست فهمیده باشم پرسش شما به چالش کشیدن موضوع عدالت در نظام آفرینش است،
بنده نیز به این موضوع اندیشیده ام و پاسخ را در اصالت احساس و تقدم و برتری قوت آن بر بسیاری از پدیده ها یافته ام. احساس آدمی مقوله بسیار پیچیده ایست که تحت تاثیر مواد شیمیایی بدنش، فرهنگش، رویدادهای زندگیش، ضریب هوشی اش و بسیاری عوامل دیگر است. درباره آنچه که ما آن را رشد و تعالی می نامیم تعریف واحدی وجود ندارد. الزاما آنچه من آن را رشد می نامم از دیدگاه یک بومی جزایر گالاپاگوس رشد تلقی نمی شود. شاید بسیاری از آن چیزهایی که من آنها را موهبت می نامم و برای برخورداری از آن خدای را سپاس می گویم « مانند گنجینه ادبیات فارسی » از نظر یک چینی که از صبح تا شب مانند ماشین کار می کند توهم و خیالبافی به شمار آید. ولی احساس درونی تک تک ما آدمیان اصالتی انکار ناپذیر دارد و در همه دوران ها و مکان های جهان واجد اعتبار و اهمیت بوده و ترازوی جهان آفرینش همیشه آن را در موازنه قوای عالم منظور خواهد کرد.
چون تجربه حضرتعالی حتما متفاوت از تجربه بنده است مثال هایی می آورم تا منظورم را به تصویر بکشم. حتما فراوان دیده اید بچه پولدارهای فسرده و دلمرده با وجود فراهم بودن همه شرایط ظاهری برای رشد و تعالی، نگاه بی فروغ شان را دیده اید؟ آن سو تر گاهی کودکان دستفروش یا جنگ زده را می بینید که چشمان زیبایشان برق می زند. پر از شور زندگیست، علت چیست؟
کمی در درون خود غور کنید، جوانتر که بودم فکر می کردم سالها پرستاری از مادر بیمار و وحشت زده و کج خلق در حالی که سایر فرزندانش با به خیال خودشان زرنگ بازی از زیر این بار شانه خالی میکنند چقدر غیر عادلانه است!
بعد که گاهی زندگی فرصتی می داد، می دیدم زندگی عجب رنگی دارد!
پاییز بو دارد، مهربانی حقیقت دارد، برف صدا دارد، راست می گویم، من اگر صبح از خواب بیدار شوم از صدای اتمسفر پیرامونم می فهمم که برف آمده است، صدای سکوت و فرکانس اصوات بم در باز گشت از برخورد به توده برف را از اتاقم حس می کنم. بدون اینکه دیده باشم...
من در این ثانیه ها زندگی را به تمامه زندگی کرده ام.چه بسیار روزهای بهاری زیبا و عصر های پاییزی نمناک و دل انگیز از پشت پنجره بیمارستان به بیرون خیره شدم، دلم پر می کشید برای کوهنوردی، برای نوشیدن چای عصرانه با یک دوست، مادر ماه هاست که خونریزی دارد ،روزی نیم لیتر ، پرستاران از دیدن آن همه خون گرخیدند و فرار را بر قرار ترجیح دادند!
ولی با همه رنجی که متحمل شدم اگر روزی پرستار بود، ساعتی مادر با کسی گرم صحبت بود، دقایقی می خوابید، ثانیه ای درد نداشت، سماور با قوری چای رویش قل قل می کرد، آب تمیز بود، هوا بوی خون نمی داد...
جریان زندگی را که همه هستی ام را احاطه کرده بود در می یافتم. بسیار عمیقتر و لذت بخش تر از آن سال ها که مادر سالم بود، راه می رفت، غذا می پخت و من آزاد بودم، می توانستم هر روز و هر دقیقه از زندگی لذت ببرم...
ولی لذت نمی بردم...
نمی بردم...
داستان هم چنان ادامه دارد...
با اینکه همه این تجربیات را از سرگذرانده ام و تجزیه و تحلیل شان کرده ام،باز اگر مدتی زندگی روال آرام و عادی داشته باشد آن جریان و هجمه زندگی می رود، پاییز بی بو می شود و برف بی صدا، برق نگاه پسرک دست فروش دیگر مرا نمی گیرد...
این روال طبیعی هستی است، قانون طبیعت است، دستاورد به دنبال درد می آید و زمستان بهار را تعقیب می کند و ناگهان بهار را جلوی خود می یابد!
شب از دامان روز آویزان می شود و ناگهان روز را بالای سر خود می بیند!
عجب قایم موشک بازی در آورده اند این اطوار هستی!
او که درد دارد دستاورد «احساس خوب» دارد و او که ندارد اگر می خواهد دچار رخوت و رکود نشود باید خود را درگیر درد آدم ها کند. اگر می خواهد زندگی را حس کند باید دنبال درد برود، بدود...
این شعار نیست، آدم سالم و بی درد خود را از بالای برج به پایین می اندازد یا در کام اعتیاد خفه می کند، آدم دردمند و بیمار با هموگلوبین 3 برای ادامه زندگی میجنگد!!
این احساس درون آدم هاست که اصالت دارد، آنچه ما آن را رشد می نامیم، با عرض پوزش کشک است جانم، ما اگر احساس خوب حقیقی در خود یا دیگران آفریدیم کاری کرده ایم، رشد کرده ایم، حرکت جوهری انجام داده ایم، در غیر این صورت تنها کژی ای به کژی های دیگر افزوده ایم...
انقلاب عصر ما اینترنت و تسهیل ارتباطات است، بیست سال پیش اگر ادعا می کردید روزی این فناوری در دسترس عموم خواهد بود خیال می کردند سر کارشان گذاشته آید! بشر ظاهرا رشد کرده است،
آیا انسان ها خوشحال تر از گذشته هستند؟
با عرض پوزش برای اطاله کلام!

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

نادر.. در ‫۹ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۷ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۱۹:۱۵ نوشته:

سپاس بی پایان از شما دوست متین و بزرگوارم برای بیان اندیشه های آزاد، زیبا و دلنشینتان ..
همچنان امیدوارم بازبینی گنجور گرامی، به نشر ادامه پاسخ دوست عزیزمان بیانجامد و سایر دوستان گرانقدر نیز ما را از نظرات ارزشمند و آگاهی بخش خود بهره مند نمایند ..

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

نادر.. در ‫۹ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۷ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۲۲:۳۱ نوشته:

دوستان جان!
بسیار بسیار ممنونم
و همراهی و همدلی تان را بی نهایت قدر دان
...
در هروله ی پهنه ی عطش
در محض آفتاب
پر اشتیاق، مستیِ مستور می کنند
بس خالصند و ناب،
کز اصل خویش وصل جسته اند
چندانکه ساده اند "بوته های بیابان"
چندانکه عاشقند ..

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

مهناز ، س در ‫۹ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۷ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۲۳:۰۷ نوشته:

گرامی روفیا بانو
بارها بر ستیز مولوی و سعدی و دیگران به زنان ، تاخته ام ، هرچند که بر درگاهشان همیشه دل باخته ام ، لیکن از نگارش شما بانوی گرامی با این نگاه منتقدم ، کلبه ای ساخته ام ، کز یک طرف به باغ و چمن باز می شود
هیچگاه از فرهیخته ای چون شما دلگیر نبوده ام و نمی دانم این تصور از کدام جمله ی من پدید آمده است. که اگر چنین بوده پوزش خواهم .
مانا باشید و خوب

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

روفیا در ‫۹ سال و ۸ ماه قبل، یکشنبه ۸ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۰۱:۴۵ نوشته:

هیچ هیچ هیچ دوست جان
هیچ تیرگی به یاد ندارم، تنها از سکوتتان چنین برداشت کردم، اشتباه از من بود. سرتان سلامت و دلتان خوش باد...

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

روفیا در ‫۹ سال و ۸ ماه قبل، یکشنبه ۸ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۰۱:۵۰ نوشته:

نادر جان شما هم؟
گویی همه دوستان دستی بر آتش دارند،
من هیچ شعر گفتن نمی دانم!
دست کم می توانم شعر دوست جانان را بخوانم و کیف کنم...

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

مهناز ، س در ‫۹ سال و ۸ ماه قبل، یکشنبه ۸ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۰۴:۲۵ نوشته:

گرامی روفیا بانو
میدانستم کژ و مژ ها را هیچگاه به یاد نمی آورید
اگر بر قلمم سکوت دیده اید ، دل را بنگرید، با شماست .
چند بیتی از دوستم به گواهی ، تقدیم شما
،،،
دوست را آن گوشه ابروش ماراخوشترست
کشتی توفانی دل را نگاهش لنگرست
جز به رخسارش ندارم چشم ، خاطر پُر زِ اوست
در قیاسش لؤلؤ لالا بَرَم خاکستر ست
روح پرور عالمی دارد هوای کوی دوست
باده ی نوشین دیدارش به سیمین ساغرست
مانا بوید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

نادر.. در ‫۹ سال و ۸ ماه قبل، یکشنبه ۸ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۰۶:۱۸ نوشته:

روفیا جان،
گستاخی و بی نظمی گاه و بیگاهی است، نوشته هایم ..
و اگر ارزشی هست، بزرگی و نگاه زیبای شما و دوستان همراه است ..

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

فریبرز در ‫۸ سال و ۸ ماه قبل، جمعه ۱۸ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۱۷:۳۱ نوشته:

ممنون روفیا تفسیر بسیار جالب و نوشته آگاهی بخش در باب یکپارچگی آوردی، سپاسگزارم، بینش بخش بود.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

مهدی در ‫۷ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱ دی ۱۳۹۷، ساعت ۲۱:۳۴ نوشته:

سلام و سپاس بر روفیای بزرگوار
چنانچه میسر است در خصوص ابیات زیر تفسیری بفرمایید:
گر نباشی نخل‌وار ایثار کن
کهنه بر کهنه نه و انبار کن
کهنه و گندیده و پوسیده را
تحفه می‌بر بهر هر نادیده را
آنک نو دید او خریدار تو نیست
صید حقست او گرفتار تو نیست
با سپاس و امتنان

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

تابان در ‫۵ سال و ۹ ماه قبل، پنجشنبه ۹ بهمن ۱۳۹۹، ساعت ۰۲:۳۳ نوشته:

سلام بر روفیای گرامی و دوستان
نظر شما در باره وحدت متعالی است و هر دو یا چند چیز که به وحدت نرسد در کمال نیست .اشاره به سوره توحید
شیطان هم در وحدانیت خدا میگنجد و برای امتحان و بیداری انسان ها
و به اذن خدا کار می کند.
فرعون و موسی هم در واقع در هنگام بی رنگی یکی هستند اشاره به مثنوی داستان فرعون و موسی
و داستانهای خانواده و سرگذشت ها همه تفسیر ذهن هستند و فی الواقع بی اثر. مولوی میفرماید ....چو فرموده‌‌ست حَقْ کَالصُّلْحُ خَیْر
رَها کُن ماجَرا را، ای یگانَه.....شنیدَسْتی که اَلْفُرقَهْ عَذاب؟
فِراقَش آتش آمد با زَبانَه
اصل کار عالم معناست که همگی یکی هستند.
تا در ذهن هستیم و روی زمین هستیم و با گردش آسیاب ذهن که همان اتفاقات و تفسیر آنهاست دچار شب و روز میشویم
اما پس از مهاجرت به عالم معنا و اسمانها می بینیم که خورشید همیشه می تابد و شب و روزی در کار نیست که این سفر منظور اصلی انسان از آمدن به این جهان می باشد.
از حد چو بشد دردم در عشق سفر کردم
یا رب چه سعادت‌ها که زین سفرم آمد.با تشکر

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

شاهرخ کاطمی در ‫۳ سال و ۷ ماه قبل، جمعه ۱۸ فروردین ۱۴۰۲، ساعت ۱۷:۲۵ نوشته:

سلام

مثنوی دکان وحدت است

انسان امتداد خداست با خواستهای

ذهنی هم هویت شده

اکر غیر از احتیاج موزون مادی

زیاده خواهی نکنه مثل ترازو

ود جهت انسان بودن پیش بره

در راهه کی به هدف می رسه

شاید هدف هم همان راه درست

باشه راه درستم اول خود خداوند

بعدش بزرگانی مثل حضرت مو لانا

گفته بنده هیچ شکی ندارم مولوی

نادره مرد تاریخ .حقبقت را گفته

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

پشه در ‫۳ سال و ۴ ماه قبل، جمعه ۲۳ تیر ۱۴۰۲، ساعت ۱۶:۴۰ نوشته:

درود بر خانم یا آقای روفیا،

شما چه زن چه مرد،دارای روح بزرگی هستید،

که هر نگرش مخالف یا موافق را در خود غرق میکنید.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

مسیح تدین در ‫۲ سال و ۱ ماه قبل، پنجشنبه ۲۹ شهریور ۱۴۰۳، ساعت ۲۳:۵۰ نوشته:

بعد سالها دریافتم که هیچ سخنی ارزش گفتن و شنیدن را ندارد. تنها وقتی سخن بگوئیم که از چشمه درونمان بجوشد، تنها آنوقت است که شاید شنیدنش تبدیل به تجربه ای شود . حافظ میگوید در نمازم خم ابروی تو با یاد آمد، حالتی رفت که محراب به فریاد آمد. فقط جرقه ای از آن آتش و آن حالت که محراب خاکی را به فریاد در آورده ممکن است بر خرمن وجودمان بزند یا نزند. آن سخن از دانش و اندیشه و تفکرات حافظ نیست که اگر بود جرقه ای هم در خود نداشت.

تا زمانیکه سخن از درونمان نجوشیده بهتر است سخن نگوییم. من نیز جسارت کردم.

همه تان را دوست دارم و درد دلی با شما کردم.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

کوروش در ‫۱ سال و ۹ ماه قبل، چهارشنبه ۱۷ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۰۵:۱۵ نوشته:

دیدهٔ دل کو به گردون بنگریست

دید که اینجا هر دمی میناگریست

قلب اعیانست و اکسیری محیط

ایتلاف خرقهٔ تن بی‌مخیط

یعنی چه ؟

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

کوروش در ‫۱ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲۰ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۰۴:۴۵ نوشته:

واسطه هر جا فزون شد وصل جست

واسطه کم ذوق وصل افزونترست

یعنی چه

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

رضا از کرمان در ‫۱ سال و ۹ ماه قبل، دوشنبه ۲۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۰۱:۱۳ پاسخ داده:

آقا کوروش سلام

انگار مقرر شده بنده به نوبه خود همواره پاسخگوی شما دوست عزیزم باشم زهی سعادت ومعترفم از سوالات شما بسیار آموخته‌ام ولی هر بار که برای شما مینویسم ناخود آگاه یاد شخصیت‌های رمان خرمگس نوشته اتل لیلیان وینچ میافتم و باخود تصور میکنم شاید در سایرین این شبهه بوجود آید که شاید فیلیس ریوس همان آرتور گمشده است .نکند کوروشی که میپرسد ورضایی که پاسخ میدهد از هم جدا نباشند .

موفق باشی برادر گرامی مخلص ثمامی همراهان گنجور محمد رضا ذویاور از دیار کریمان ،کرمان زمین

شاد باشید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

رضا از کرمان در ‫۱ سال و ۹ ماه قبل، یکشنبه ۲۱ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۲۱:۲۲ نوشته:

دربارهٔ دیدهٔ دل کو به گردون بنگریست ...

درود بر شما

اگر از اول به معنای ابیات این مناجات توجه فرمایید مولانا مستقیما به قدرت بلا‌منازع خداوند یا اصطلاحا ، استطاعت تکوینی یا همان نیروی غیبی وماورایی بر دخل وتصرف در همه چیز هستی وکل مخلوقات وکاینات یا همان امکان کن فیکون ،اشاره دارد

معنی بیت : ای انسان اگر با چشم دل ،با هوشیاری ذهنی وبصیرت به جهان هستی بنگری هر لحضه میتوانی این تجلیات الهی را در عرصه گیتی نه منحصرا در احوال آدمیان بلکه در کل کاینات ببینی وقدرت باریتعالی بر تو نمایان میگردد

میناگری در ظاهر شغل وصفتی است برای کسی که ظروف علی‌الخصوص جام‌های نوشیدنی را با ترکیبی از مینا ،نوعی شیشه رنگی لاجوردی وطلا مزین ومتحول میکنند و بعضا در ادبیات میناگر یا اکسیر ساز بصورت استعاره،اشاره به خداوند دارد یعنی همانگونه که میناگر با میناگری وکیمیاگری با اکسیر جادویی میتوانند ماهیت اشیا را دگرگون کنند (به باور قدما با اکسیر مس به طلا وجیوه به نقره مبدل میگردد )،خداوند با قدرت ازلی خود قادر به ایجاد تحول در اعیان و ظاهر مخلوقات است

اینچنین میناگری‌ها کار توست

اینچنین اکسیرها اسرار توست

گردون در ادبیات به معنای آسمان ،سپهر،گنبد لاجوردی بکار میرود یا نمادی از گردش زمان است

لطف تو خواهم که میناگر شود

این زمان این تنگ هیزم زر شود

بوالعجب میناگری کز این عمل

بست چندین خاصیت را بر زحل

جمله پاکیها از آن دریا برند

قطره هایش یک به یک میناگرند

در این بیت تلویحا به آیه ۲۹ سوره رحمان بدین مضمون اشاره شده است

یَسْأَلُهُ مَنْ فِی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ کُلَّ یَوْمٍ هُوَ فِی شَأْنٍ

هر که در آسمان ها و زمین است از او درخواست [حاجت] می کند، او هر روز در کاری است.

شاد باشید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

رضا از کرمان در ‫۱ سال و ۹ ماه قبل، دوشنبه ۲۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۰۰:۱۳ نوشته:

دربارهٔ قلب اعیانست و اکسیری محیط ایتلاف خرقهٔ تن بی‌مخیط

درود برشما

معنی تحت اللفظی بیت: واگر با بصیرت به گردون بنگری خواهی دید که ذات مخلوقات توسط کیمیاگری خداوند وتوسط اکسیر او هرلحضه دگرگون میگردد و روح خدایی باعث انسجام خرقه تن آدمی میگردد بدون هیچ عمل دوخت ودوزی

اعیان جمع عین به معنای ذات وجوهره اشیا وموجودات است حالا یعنی چی؟

اعیان ثابته اصطلاحی عرفانی است زایده تفکرات فلسفی ابن عربی بدین مضمون هرچیز که در عالم ملک پدیدار میشود حقیقت وصورتی ثبوتی است در علم حضرت حق ودر خیال ساحت وجود وخیال جهان، که به آن عین ثابته گفته میشود .

علت طرح این موضوع از سوی ابن عربی بدین قرار است که ایشان علم خداوند را ازلی میداند همانگونه که نقشه یک ساختمان توسط مهندس و یا طرح وتفکر یک پیکره ومجسمه بوسیله پیکر‌تراش قبل از ایجاد وظهور آنها در فکر مهندس ومجسمه ساز وجود داشته ،پس علم خداوند در خلقت کاینات ازلی وقدیم است یعنی این اندیشه وعلم نه موجود است ونه معدوم که به آن ثبوت میگویند باید توجه داشت که اعیان (مظاهر خداوند بر عالم هستی) نمیتوانند وجود داشته باشند وهمزمان معدوم نیز نیستند ،اگر وجود داشته باشد، موجب تعدد قدما میگردد که باطل است و متناقض اصل توحید و وحدانیت خدا ، ونه معدومند به صورت مطلق ،چون اعیان وجود علمی دارند وقبل از اینکه در عالم ملک نمایان شوند در علم حضرت حق وجود داشته‌اند

در اندیشه های اسلامی هر مسلمان به وحدانیت ویکتایی خداوند معترف است واین از اصول دین مسلمین، بدین معناست که خداوند یکی است وهیچ قدرت وذاتی بجز او وجود ندارد حال چگونه میشود موجودیت اشیا ومخلوقات را باور داشت بدون اینکه خللی در اقرار به توحید بوجود آید ،در اینجا ابن عربی با ارایه نظریه وحدت وجود به این نقیصه وشبهه پاسخ داده بنا بر این نظر، نباید در عالم هستی ،مخلوقات وآفریده‌های گوناگون را جدا از خالق وآفریده جهان دانست بلکه هرچه در عالم هستی وجود دارد مظهری از خداوند است که به واسطه جوهره و روح خدایی تجلی ظهور یافته است که این تجلی ذات الهی توسط دو فیض اقدس ومقدس تفکیک ومعرفی شده است .

فیض اقدس همان تجلی حق به سبب ظهور اولیت وباطنیت ذات است وباعث پیدایش اشیا درحضرت علمیه است به مثابه همان نقشه ذهنی مهندس یا پیکر تراش وفیض مقدس تجلی الهی است به حسب صفت ظاهریت وآخریت و موجب ظهور اشیا واستعدادهای آنها در خارج وظهور عینی اشیا است مثل ظاهر ساختمان ومجسمه که قابل رویت ولمس است.

حتی امروزه دانشمندان حوزه فیزیک کوانتوم به وجود ذره‌ای مشترک در وجود کل مخلوقات تحت عنوان ذره خدا پی برده ومعترفند که به قول مولانا باعث بسط وایتلاف جان و وجود وهستی کل مخلوقات میگردد وآن چیزی جز روح خدایی نیست

گرچه یقین دارم که توضیح موضوعات فلسفی در چند جمله بسیار مشکل وشاید گنگ ونامفهوم میتواند باشد، ولی امیدوارم تا حدودی باعث روشنگری وشفافیت مقصود این بزرگمرد در این ابیات شده باشم.

شاد باشید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

رضا از کرمان در ‫۱ سال و ۹ ماه قبل، دوشنبه ۲۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۰۰:۴۲ نوشته:

دربارهٔ واسطه هر جا فزون شد وصل جست ...

درود بر شما

معنی بیت :هرگاه واسطه و علل واسباب ظاهری فراوان گردد امکان وصل به حقیقت از دست خواهد رفت وبالعکس با کم شدن نظام علت ومعلولی واسباب ظاهری ، شوق وامکان وصال افزایش خواهد یافت در بیت قبل داره میگه که جمیع تغییرات در عالم هستی را، تو از سوی مبدل کننده اصلی (خدا) بدان ونظام علت معلولی واسباب ومسبب ظاهری را رهاکن

طبق نظر ایشان در پشت تمام نظام علت ومعلولی جهان هستی که توسط عقل آدمی قابل درک واستدلال است، دست پنهان وقدرت الهی وجود دارد که قادر به تغییر در این نظام وقوانین علمی علت ومعلولی است به عنوان مثال اگر او نخواهد آتش نمیسوزاند ،آب غرق نمیکند وامثالهم یعنی علل واسباب ظاهری از کار میافتد وقوانین علمی دیگر کاربرد خود را ندارند ومولانا برای بیان وتفهیم این موضوع در آثار خود بیشتر از معجزات پیامبران یاری جسته است و دست خداوند را بالاتر از هر قدرتی میداند

دست حق باید مر اورا ای فلان

کو بود بر هر محالی کن فکان

هر محال از امر او ممکن شود

هر حرون از بیم او ساکن شود

اکمه وابرص چه باشد ،مرده نیز

زنده گردد از فسون این عزیز

شاد باشید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

Fateme Zandi در ‫۲ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۰ شهریور ۱۴۰۵، ساعت ۱۶:۱۳ نوشته:

به نام حضرت دوست

شرح ابیات

استاد ارجمند

جناب کریم زمانی

مناجات

بیت 780

ای مُبدّل کرده خاکی را به زَر

خاکِ دیگر را بکرده بوالبَشَر

ای خدایی که خاکِ تیره را به طلا مبدّل کرده ای و خاکی دیگر را به صورتِ آدم ابوالبشر .

بیت 781

کارِ تو تبدیلِ اَعیان و عطا

کارِ من سهوست و نسیان و خطا

کارِ تو تغییر در جوهرِ موجودات و احسان به آفریدگان است . امّا کارِ من خطا و فراموشکاری و اشتباه است .

بیت 782

سهو و نسیان را مُبَدَّل کن به علم

من همه خِلمم ، مرا کُن صبر و حِلم

پروردگارا خطا و فراموشکاری مرا به علم و معرفت دگرگون ساز . من سراسر خشم و غضبم . وجود مرا یکپارچه به صبر و بُردباری تبدیل فرما . [ خِلم = خشم و غضب ]

بیت 783

ای که خاکِ شوره را تو نان کُنی

وی که نانِ مُرده را تو جان کُنی

ای خدایی که شوره زار را به نان مبدّل می فرمایی . و ای خدایی که نانِ جامد و بی جان را به جان ، دگر می سازی . [ وقتی که انسان نان می خورد . نان جزیی از وجودِ او می گردد . چنانکه در بیت 1532 دفتر اوّل می گوید :

چون تعلّق یافت نان با جانور / نانِ مُرده زنده گشت و باخبر ]

بیت 784

ای که جانِ خیره را رهبر کُنی

وی که بی ره را تو پیغمبر کُنی

ای خدایی که روحِ سرگشته را به رهبری و هدایت برمی گزینی . و ای کسی که گمشده ای را به مقامِ نبوّت می رسانی . [ اشاره است به آیه 7 سورۀ ضحی « و خداوند ، تو را در حالی که گم شده بودی ، راه بنمود » ]

بیت 785

می کُنی جزوِ زمین را آسمان

می فزایی در زمین از اختران

تو آن قادری هستی که جزو زمین ، یعنی انسانِ خاکی را به موجودی آسمانی تبدیل می کنی و به برکتِ ستارگان بر نعمت و خوشبختی زمین و زمینیان می افزایی . [ در مصراع دوم اگر مراد از «اختران» همین ستارگان طبیعی باشد که ناظ است به آیاتی مانندِ آیه 97 سورۀ انعام و آیه 16 سورۀ نحل . که ستارگان را وسیلۀ راهیابی در تاریکی های زمین و دریا می شمرد . و بدین سبب برای اهلِ زمین پُر برکت و سودمند است . و نیز می توان «اختران» را به انبیاء و اولیاء و عارفانِ بِالله تأویل کرد که آدمیان را در شبِ دنیا با نورِ هدایتِ خود به سرمنزل مقصود می رسانند . ]

بیت 786

هر که سازد زین جهان ، آبِ حیات

زُوتَرَش از دیگران آید مَمات

هر کس از این دنیا آبِ حیات بسازد . یعنی هر فردی که این دنیای ناپایدار را به منزلۀ آبِ حیات ، گوارا و دلنشین بداند . مرگِ او زودتر از دیگران از راه می رسد . [ منظور اینست که دل و جانِ او زودتر از دیگران به مرگِ غفلت و جهالت دچار می شود . در نتیجه حیاتِ روحانی اش سریعاََ زوال می یابد و به مُرده ای متحرّک تبدیل می شود . در حدیثی آمده است « بپرهیزید از نشست و برخاست با مُردگان . پرسیدند : مردگان کیانند ؟ فرمود : توانگران . » ]

بیت 787

دیدۀ دل کو به گَردون بنگریست

دید کاینجا هر دَمی میناگری ست

اگر انسان با چشمِ دل به جهان بنگرد خواهد دید که حضرت حق در این جهان لحظه به لحظه کیمیاگری می کند . ( مینا گری = نقاشی و تزیین فلزاتِ مختلف از قبیلِ طلا و نقره و مس بوسیلۀ رنگ های لعابدار مخصوص که در حرارتِ بسیار زیاد ، پخته و ثابت شود . در این بیت به معنی ظرافت در آفرینش است ) [ هر کس با دیدۀ بصیرت به جهان بنگرد تجلّیاتِ الهی را لحظه به لحظه خواهد دید . در بیت 695 دفتر دوم آمده است :

این چنین مینا گری ها کارِ توست / این چنین اِکسیرها اسرارِ توست ]

بیت 788

قلبِ اَعیان است و اِکسیری مُحیط ائتلافِ خرقّۀ تَن بی مَخیط

خواهد دید که در این جهان ، ذاتِ موجودات دگرگون می شود و کیمیاهای دگرگون کننده الهی بر همه چیز احاطه دارد و خواهد دید که خرقۀ تنِ آدمی بدونِ عملِ دوخت و دوز ( بوسیلۀ روحِ الهی ) وحدت و التیام پیدا می کند . یعنی روحِ لطیف ، باعثِ وحدت و انتظام اعضای بدن است . رجوع شود به شرح بیت 685 دفتر اوّل . [ اکسیر = شرح بیت 695 دفتر دوم / مُخیط = دوخته شده ، در اینجا به معنی دوخت و دوز است ]

بیت 789

تو از آن روزی که در هست آمدی

آتشی ، یا باد ، یا خاکی بُدی

تو از آن روزی که پا به عرصۀ هستی نهادی . یا آتش بودی و یا باد و یا خاک . [ تو از بدوِ آفرینش جزو عناصر اربعه ( باد ، آب ، خاک و آتش ) بودی . پس وجودِ آغازینِ تو مادّی بوده است .

بیت 790

گر بر آن حالت تو را بودی بقا

کی رسیدی مر تو را این ارتقا ؟

اگر تو بر همان حالت باقی می ماندی . کی می توانستی به این ارتقا و تکامل برسی ؟ یعنی اگر تو در حالتِ عناصرِ اوّلیه می ماندی چگونه ممکن بود که به مقامِ والای انسانی برسی ؟ پس بدان که فنا مقدمۀ بقای بالاتر است .

بیت 791

از مُبَدَّل ، هستیِ اوّل نماند

هستیِ بهتر به جای آن نشاند

تبدیلاتی که توسّطِ تبدیل کنندۀ حقیقی صورت گرفت باعث شد که چیزی از هستی آغازینِ تو بر جای نماند . و خداوند هستی بهتر و بالاتری به جای آن گُمارد .

بیت 792

همچنین تا صد هزاران هست ها

بَعدِ یکدیگر ، دوم بِه ز ابتدا

بدین سان از صدها هزار صورتی که پیدا کردی . هر کدام از آن صورت ها از صورتِ قبلی بهتر و کامل تر بود . [ تا از مراحل مختلف فنا نگذری به کمال و حیاتِ حقیقی راه پیدا نکنی . مولانا در ابیاتِ اخیر از موضوعِ تکوینِ صُوری و طبیعی انسان به استنتاجی عالی می رسد . او می گوید وقتی در عرصۀ طبیعت ، موجودیتِ ظاهری انسان ، دستخوشِ فنا و بقای مستمر می شود . فنای هر مرتبۀ تکوینی ملازمِ ظهور مرتبه ای کامل تر است . پس هر گاه آدمی در این دنیا نَفسِ امّارۀ خود را مضبوط سازد و هواهای نَفسانی خود را قمح کند و به مرگِ اختیاری ( شرح بیت 4 دفتر اوّل ) رسد . به حیاتی جاودانه خواهد رسید و چنین کسی از مرگِ جسم و فنای قالب نمی هراسد . بلکه مرگ و فنا را معبری به سویِ حیاتِ طیّبه و منزلِ قدسی می شمرد . پس فنایِ فِی الله ، آدمی را به بقایِ بِالله می رساند . ]

بیت 793

از مُبَدَّل بین ، وسایط را بمان

کز وسایط دور کردی ز اصلِ آن

تو باید جمیعِ تغییرات را از تبدیل کنندۀ حقیقی جهان ببینی و علل و اسبابِ ظاهری را رها کنی . زیرا محو شدن در علل و اسباب ، تو را از اصلِ وجود که حضرت حق است باز می دارد . [ بمان = فعل امر از مصدر ماندن به معنی ترک کن ، رها کن ]

بیت 794

واسطه هر جا فزون شد وصل ، جَست واسطه کم ، ذوقِ وصل افزون ترست

هر جا که واسطه و علل و اسبابِ ظاهری فراوان شود . وصال به حقیقت دست نمی دهد و هر گاه واسطه و علل و اسباب کم شود . ذوقِ وصال به حقیقت بیشتر می شود .

بیت 795

از سبب دانی شود کم حیرتت

حیرتِ تو ره دهد در حضرتت

بر اثرِ توجه به علل و اسباب و مشغول داشتن خود به آنها حیرتت کاهش می گیرد . در حالی که این حیرت است که تو را به بارگاهِ حضرت حق می رساند . [ حیرت = شرح بیت 1407 دفتر چهارم ، مولانا در مثنوی ، حیرت را بسی بالاتر از علم های ظاهری می داند و مرادِ او از حیرت ، حیرتی است که از معرفتِ حقیقی ناشی شود نه حیرت های جاهلانه .

بیت 796

این بقاها از فناها یافتی

از فنااش رُو چرا برتافتی ؟

این بقاها و مراتبِ مختلفِ تکوینی خود را از طریقِ فناهای مختلف که در عرصۀ طبیعت رُخ می داده به دست آورده ای . پس چرا اینک از فنای فِی الله رُخ برمی تابی ؟

بیت 797

ز آن فناها چه زیان بودت ؟ که تا

بر بقا چِفسیده ای ای نافِقا ؟

ای موشِ کور که بر بقای مجازی دنیا چسبیده ای . از آن همه فنایی که در عرصۀ تکوینی پیش آمد چه زیانی به تو رسیده است ؟ ( نافقا = مخففِ نافقاء به معنی موش که از سوراخی وارد می شود و از سوراخ دیگر خارج می گردد . ) [ رجوع شود به شرح ابیات 3901 به بعد در دفتر چهارم ]

بیت 798

چون دوم از اوّلینت بهتر است

پس فنا جُو و مُبَدِّل را پرست

حال که بقای دوم از بقای اولت بهتر و بالاتر است . پس خواهان فنا شو و دگرگون کنندۀ حقیقی جهان یعنی حضرت حق را پرستش کُن . [ اگر به موجوداتِ طبیعت بنگریم . متوجه می شویم که مرحلۀ تکاملی فعلی موجود از ماقبلش بهتر و بالاتر است . همینطور مرحلۀ تکاملِ بعدی او از مرحلۀ کنونی عالی تر خواهد بود . پس ای سالک باید خواهانِ فنایِ فِی الله شوی تا به بقا برسی که برای همیشه از چرخۀ مدامِ حیات و مماتِ مکرر برهی . ]

بیت 799

صد هزاران حَشر دیدی ای عَنود

تا کنون ، هر لحظه از بدوِ وجود

ای حق ستیز از ابتدای پیدایش خود تا کنون صدها هزار رستاخیز دیده ای . [ رجوع شود به شرح بیت 1481 دفتر چهارم ]

بیت 800

از جمادی بی خبر سویِ نما

وز نما سویِ حیات و ابتلا

تو در حالی که از مرحلۀ جمادی بی خبر بودی به مرحۀ نباتی وارد شدی و از مرتبۀ نباتی گام به مرتبۀ حیوانی و ابتلاهای حیات نمودی . [ رجوع شود به شرح ابیات 3637 تا 3655 دفتر چهارم ( اَطوار و منازل خلقت آدمی از ابتدا ) ]

بیت 801

باز سویِ عقل و تمییزاتِ خوش

باز سویِ خارجِ این پنج و شش

آنگاه به سوی عقل و قوّۀ تشخیص رفتی و حتّی به جهانی فراتر از محدودۀ حواس پنجگانه و جهات ششگانه گام نهادی . [ مراد از «پنج» ، حواسِ پنجگانه و مراد از «شش» ، جهات ششگانه است و منظور از آن دو ، جهانِ مادّی و محسوس است . ]

منظور بیت : تو ای انسان مرحله به مرحله تکامل یافتی تا آنجا که صاحبِ معرفت شدی و با قطع مراحلِ سلوک عرفانی از حیطۀ جهانِ مادّی خارج شدی . و اگر آدمی در این دنیا به مرگِ اختیاری به جهانِ برین وقوف نیابد پس از مرگِ اضطراری و انتقال به دارالقرار بدان پی خواهد بُرد . پس خوشا به حالِ کسی که با گُسستن از شهوات در همین دنیا به حقیقتِ آن جهان واقف شود .

بیت 802

تا لبِ بَحر ، این نشانِ پایهاست

پس نشانِ پا درونِ بحر لاست

اثرِ قدم ها تا ساحلِ دریا پیداست . امّا زان پس این نشان و اثر در دریای وحدت محو می شود . [ مراد از «بحر» ، حضرت حق است و مراد از «لبِ بحر» ، جهان ممکنات است .

منظور بیت : تا لبِ دریای وحدتِ الهی آثارِ «من» و «مایی» در سالک دیده می شود . امّا همینکه او خود را در دریای وحدت غرق کرد . دیگر همۀ رسوم و آثارِ منی و شخصی در ذاتِ احدیت محو می شود . که این را فنای فِی الله گویند .و منظور دیگری که می توان از آن به دست آورد اینست که : سالک تا قبل از رسیدن به نَفسِ حقیقت لازم است با واسطه ها و اسباب حرکت کند . ولی همینکه به حقیقت رسید و خود بدان استحاله شد دیگر نیازی به واسطه ها ندارد . این برداشت با مبانی مکتب مولانا سازگار است . برای مثال رجوع شود به « داستان مشغول شدن عاشقی به عشق نامه خواندن » در دفتر سوم . »

بیت 803

ز آنکه منزل های خشکی ز احتیاط هست دِه ها و وطن ها و رِباط

زیرا که مثلاََ در سفرهای معمولیِ این دنیا برای رعایتِ احتیاط در میانۀ راهها ، روستاها و اماکن و کاروانسراهایی بر پا می دارند . ( رِباط = کاروانسرا ) [ اینگونه بناها علاوه بر فواید دیگر به مسافر نشان می دهد که در کجای راه است . و قهراََ این منازلِ موقتی مخصوصِ کسانی است که هنوز به منزلِ خود نرسیده اند . همینطور اسباب و دلایل و واسطه ها نیز تا وقتی اعتبار دارد که سالک به دریایِ حقیقت درنیامده است . مراد از «خشکی» در اینجا دنیا و عالمِ صورت است . و اهلِ خشکی ، صورت گرایان و ظاهربینان اند که نمی توانند به دریای حقیقت درآیند . رجوع شود به شرح ابیات 571 تا 575 دفتر اوّل . ]

بیت 804

باز منزل هایِ دریا در وقوف

وقتِ موج و حبس ، بی عرصه و سُقوف

امّا در منازلِ دریایی به هنگامِ توقفِ مسافران و یا به گاهِ خروشِ امواج و یا آرامش آن ، نه فضایی است و نه سقفی که آنان در آن پناه گیرند . [ عرصه = فضای جلو عمارت / سُقوف = سقف ها ]

بیت 805

نیست پیدا آن مراحل را سَنام

نه نشان ست آن منازل را ، نه نام

در آن مراحل ، یعنی در میانۀ دریا هیچگونه نشانۀ مشخصی وجود ندارد . و منازل آن نام و نشانی ندارد . ( سَنام = کوهان شتر ، در اینجا به معنی نشانه و علامت ) [ این بیت و دو بیت قبل تمثیلی است برای بیکرانی و عدمِ تعیّنِ عالمِ الهی . هر کس بدان دریا درآید دیگر از اسباب و وسایط خبری نیست . زیرا به قولِ عرفا ، توحید همانا اسقاطِ اضافات است . مولانا بیکرانی وحدتِ الهی را به میانۀ دریا تشبیه کرده است . ]

بیت 806

هست صد چندان میانِ مَتزلَین

آن طرف که از نما تا روحِ عَین

فاصله ای که میانِ دو منزل از منازل دریایی وجود دارد . چنان دور و دراز است که فاصله اش صدها برابر مسافتی است که میان مرتبۀ روح نباتی و روح انسانی وجود دارد . [ مراد از «نما» ، مرتبۀ نباتی و مراد از «روحِ عَین» ، مرتبۀ روح انسانی ( = شرح بیت 188 دفتر دوم ) است . ]

بیت 807

در فناها این بقا را دیده ای

بر بقای جسم چون چفسیده ای ؟

موجودیت کنونی تو حاصلِ فناهایی است که در مراحلِ مختلف تکوینی تو عارض شده است . پس چرا اینک به موجودیّتِ مادی و جسمانی خود چسبیده ای ؟

بیت 808

هین بده ای زاغ این جان ، باز باش

پیشِ تبدیلِ خدا جانباز باش

ای زاغ این جانِ حقیر را بذل کُن و به بازِ بلند پرواز مُبدّل شو . و در برابرِ تبدیلاتی که مشیّت الهی اقتضا می کند جان نثار کُن . [ ای آدمیانِ زاغ صفت ، روحِ حیوانی خود را در راهِ کمالاتِ متعالی حق ، قربانی کنید . و به بازانِ بلندپرواز آسمانِ حقیقت و معرفت مبدّل شوید و به جای جیفۀ دنیوی ، صیدهای عالی کنید . ]

بیت 809

تازه می گیر و کهن را می سپار

که هر امسالت فزون است از سه پار

تازه ها را بگیر و کهنه ها را تحویل بده . زیرا بهرۀ هر سالِ تو از بهره های سالیانِ پیشینِ تو بیشتر و بهتر است . ( پار = سال گذشته ) [ مراد از «سه» در مصرع دوم ، عددی معیّن نیست بلکه در اینجا نشانۀ کثرت است . مولانا می خواهد بگوید هر بقایی که بعد از هر فنا به دست آوری . بهتر و بالتر است از بقاهای کثیره و مراحلِ پیشین . مراد از «کهن» ، موجودیت ها و هویّت های مراحلِ پیشین است که روحِ حیوانی نیز از جملۀ آنهاست . پس ای سالک در هیچ موقفی توقف مکن . ]

بیت 810

گر نباشی نخل وار ایثار کُن

کهنه بر کهنه نِه و ، انبار کُن

اگر مانندِ درختِ پُر میوه ، ایثارگر نیستی پس برو دارایی های کهنه و فرسودۀ خود را گرد آورد و در انبار جمع کن . ( نخل = درخت خرما ، خرمابُن ، امّا در اینجا مراد هر درختِ پُر میوه و ثمری است که میوه های خود را بی دریغ در اختیارِ مردم قرار می دهد و کنایه از افراد سخاوتمند و بلند طبع است . ) [ مولانا می گوید اگر اهلِ سخاوت و بذلِ اموالِ دنیوی نباشی لاجرم اهلِ نگهداری و حفظ آن مکتسباتی . ]

بیت 811

کهنه و گندیده و پوسیده را

تحفه می بَر بهرِ هر نادیده را

پس دارایی های کهنه و گندیده و فرسوده دنیوی خود را به عنوان پیشکش به نابینایان تقدیم کن . یعنی افرادِ وارَسته و بلند طبع طالب و خواهانِ مکتسباتِ دنیوی و جاه و جلالِ ظاهری تو نیستند . بلکه خواستارانِ اینگونه متاع ها ، کوردلانِ فرومایه اند .

بیت 812

آنکه نو دید ، او خریدارِ تو نیست

صیدِ حقّ ست او ، گرفتارِ تو نیست

زیرا کسی که تحفه های نو و تازه را دیده باشد . هرگز طالبِ متاعِ کهنه و بی رونقِ تو نمی شود . چنین شخصِ روشن بین و عارفی توسطِ حضرتِ حق صید شده و طبعاََ او هیچگاه اسیر تو نمی شود .

بیت 813

هر کجا باشند جَوقِ مرغِ کور

بر تو جمع آیند ای سیلابِ شور

ای نیرنگباز هر جا که گروهِ پرندگانِ کوردل باشند اطرافِ تو جمع می شوند . ( جَوق = دسته ، گروه ) [ مراد از «سیلابِ شور» ، افرادِ ریاکار و مزوّر است . ]

منظور بیت : طالبِ مکتسباتِ دنیوی تو سالکانِ بینا دل نیستند بلکه کور دلان خواهانِ تو و زرق و برق ظاهری تو هستند .

بیت 814

تا فزاید کوری ، از شوراب ها

ز آنکه آبِ شور افزاید عَمی

تا بر اثرِ خوردن آن آب شور ، کوری شان افزوده شود . زیرا آبِ شور ، کوری را بیشتر می کند . ( عمی = کوری ) [ قیل و قالِ ظاهریان و جاه و جلالِ دنیائیان موجبِ کوردلی بیشتر خواستارانِ خویش می گردد . ]

بیت 815

اهلِ دنیا ز آن سبب اَعمی دل اند

شاربِ شورابۀ آب و گِل اند

مردم دنیا از آنرو کوردل شده اند که از آبِ شور و گِل می نوشند . یعنی از لذّاتِ جسمانی کامروا می شوند . [ مراد از « آب و گِل » ، در اینجا جسم است و مراد از « شورابه » لذّاتِ مادّی و جسمانی است . افراط در لذّات و شهوات چشم دلِ آدمی را کور می کند . ]

بیت 816

شوره می ده ، کور می خر در جهان چون نداری آبِ حیوان در نهان

حال که در باطنِ خود آبِ حیاتِ ایمان و عرفان نداری . آبِ شورِ اباطیل و حظوظِ جسمانی را به طالبان دنیا بده و آنان را برای خود بخر و مریدِ خود کُن . [ در ابیات 1049 و 1050 دفتر چهارم آمده است :

ترک این تزویر گُو ، شیخ نَفور / آبِ شوری ، جمع کرده چند کور

کین مریدانِ من و ، من آبِ شور / می خورند از من ، همی گردند کور

بیت 817

با چنین حالت بقا خواهی و یاد

همچو زنگی در سیه رُویی تو شاد

تو با این حال و وضعِ نازل می خواهی بقای جاودانه هم پیدا کنی و آوازۀ مطلوبی نیز به دست آوری . تو بدان سیاهپوستی می مانی که از سیاهی چهرۀ خود نه تنها ناراحت نیست بلکه شادمان هم هست .

بیت 818

در سیاهی ، زنگی ز آن آسوده است

کو ز زاد و اصل ، زنگی بوده است

سیاهپوست از آنرو به پوستِ سیاه خود راضی و خرسند است که او از آغازِ تولد سیاه بوده است . [ دنیا طلبان ممکن از کوشیدن خود در لذّاتِ دنیوی شادمان باشند به این دلیل که بدان وضع عادت کرده اند . ]

بیت 819

آنکه روزی شاهد و خوش رُو بود

گر سیه گردد ، تدارک جُو بود

چنانکه مثلاََ کسی که زمانی ، زیبایی و جمالی داشته و ناگهان سیاه و بَدقیافه شده است . برای رفع این حالت به چاره جویی می پردازد . [ او چون مزۀ حُسن و جمال را چشیده ، زشتی را امری عَرَضی می شمرد و با تمامِ قوا به رفعِ آن برمی خیزد . ]

بیت 820

مرغِ پَرّنده چو مانَد در زمین

باشد اندر غصّه و درد و حَنین

مثال دیگر ، پرنده ای که از پرواز عاجز شود و زمینگیر گردد . دچارِ اندوه و درد و آه و ناله می شود . ( حَنین = ناله و زاری ) [ زیرا او ذاتاََ پرواز کننده است و درمانده شدنش از پرواز امری عَرَضی است . ]

بیت 821

مرغِ خانه بر زمین خوش می رود

دانه چین و شاد و شاطر می دود

در حالی که مرغِ خانگی روی زمین شاد و مسرور راه می رود . دانه بر می چیند و شادمان و چالاک می دود . [ شاطر = چالاک ]

بیت 822

ز آنکه او از اصل بی پرواز بود

/ و آن دِگر پَرّنده و پرواز بود

زیرا مرغِ خانگی ذاتاََ اهلِ پرواز نیست . امّا آن دیگری ذاتاََ اهلِ طَیَران و پرواز است . [ منظور مولانا از این تمثیل ها که در چند بیت اخیر آمده اینست که : آن که در گناه و لغزش سراپا غرق شده باشد از بدبختی و ادبار خود خبر ندارد . و چه بسا بر حالِ زارِ خود شادی هم بکند . امّا آن که صالح است به محضِ آنکه به لغزش و گناهی دچار آید آتشِ ندامت و ناراحتی وجدان به تب و تابش می کشد و با تمامِ نیرو می کوشد جبرانِ مافات کند . برای توضیح بیشتر رجوع شود به ابیات 152 تا 155 دفتر دوم . ]

منابع و مراجع :

شرح جامع مثنوی معنوی – دفتر پنجم – تالیف کریم زمانی – انتشارات اطلاعات

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.

	غیرفعال و فعال کردن دوبارهٔ حالت چسبانی نوار ابزار به بالای صفحات
	راهنمای نوار ابزار
	پیشخان کاربر
	اشعار و ابیات نشان‌شدهٔ کاربر
	اعلان‌های کاربر
	ادامهٔ مطالعه (تاریخچه)
	خروج از حساب کاربری گنجور
	لغزش به پایین صفحه
	لغزش به بالای صفحه
	لغزش به بخش اطلاعات شعر
	فعال یا غیرفعال کردن لغزش خودکار به خط مرتبط با محل فعلی خوانش
	فعال یا غیرفعال کردن شماره‌گذاری خطوط
	کپی نشانی شعر جاری در گنجور
	کپی متن شعر جاری در گنجور
	همرسانی متن شعر جاری در گنجور
	نشان کردن شعر جاری
	ویرایش شعر جاری
	ویرایش خلاصه یا برگردان نثر سادهٔ ابیات شعر جاری
	شعر یا بخش قبلی
	شعر یا بخش بعدی

ورود به گنجور

بخش ۳۷ - مناجات

تازه‌های نرم‌افزار گنجور