مولانا
»
مثنوی معنوی
»
دفتر پنجم
»
بخش ۳۸ - قال النبی علیهالسلام ارحموا ثلاثا عزیز قوم ذل و غنی قوم افتقر و عالما یلعب به الجهال
گفت پیغمبر که رحم آرید بر
جان من کان غنیا فافتقر
والذی کان عزیزا فاحتقر
او صفیا عالما بین المضر
گفت پیغمبر که با این سه گروه
رحم آرید ار ز سنگید و ز کوه
آنک او بعد از رئیسی خوار شد
وآن توانگر هم که بیدینار شد
وآن سوم آن عالمی که اندر جهان
مبتلی گردد میان ابلهان
زانک از عزت به خواری آمدن
همچو قطع عضو باشد از بدن
عضو گردد مرده کز تن وا برید
نو بریده جنبد اما نی مدید
هر که از جام الست او خورد پار
هستش امسال آفت رنج و خمار
وآنک چون سگ ز اصل کهدانی بود
کی مرورا حرص سلطانی بود
توبه او جوید که کردست او گناه
آه او گوید که گم کردست راه



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به بیان پیام حضرت پیامبر دربارهی ضرورت رحم و شفقت بر سه دسته از افراد میپردازد. این گروهها شامل کسی است که از مقام و عزت به پستی افتاده، فردی که ثروتمند بوده و حالا فقیر شده، و عالمی که در میان نادانها بازیچه شده است. شاعر با اشاره به درد و رنج ناشی از این تغییر وضعیتها، به نوعی از همپیوستگی انسانها یادآور میشود و بر لزوم همدردی با آنها تأکید میکند. او بیان میکند که از دست رفتن مقام و شأن در اجتماع برای انسان به مانند قطع عضوی از بدن است که هرچند ممکن است حرکت کند، اما از لحاظ وجودی بیفایده است. در پایان، توجه به توبه و بازگشت انسان به راه راست مورد تأکید قرار میگیرد.
هوش مصنوعی: پیامبر فرمود که بر جان من رحم کنید، زیرا شخصی که ثروتمند بود، حالا فقیر شده است.
هوش مصنوعی: و کسی که در گذشته عزیز و محترم بوده، اکنون به ذلت و بیارزشی افتاده است؛ و نیز کسی که عالم و دانا است، باید در میان نادانان و بیخبران بازیچه شود.
هوش مصنوعی: پیامبر فرمودهاند که با این سه گروه، که به خاطر وضعیتی که دارند، باید رحمت و مدارا کنید، هرچند ممکن است آنها از سختیها و مشکلات اقتصادی رنج ببرند.
هوش مصنوعی: آن فردی که پس از اینکه رئیس و محترم بود، به ذلت و حقارت افتاد، و همچنین آن ثروتمندی که بدون پول و سرمایه شد.
هوش مصنوعی: سومین فرد، عالمی است که در دنیا گرفتار میشود و در میان نادانان قرار میگیرد.
هوش مصنوعی: زیرا افتادن از مقام عزت به ذلت، مانند جدا شدن یک عضو از بدن است.
هوش مصنوعی: مردی که به خاطر برش خوردن از بدن، اعضایش جدا شده باشد، هر چند که عضو تازهای به او پیوند زده شود، اما حقیقتاً زنده نیست و نمیتواند به درستی حرکت کند.
هوش مصنوعی: هر کسی که از آگاهی و شناخت در زمان «الست» (زمانی که خداوند از همه موجودات پیمان گرفت) بهرهبرداری کرده باشد، در سال جاری از رنج و درد و خمار (نشانههای غم و اندوه) در امان خواهد بود.
هوش مصنوعی: کسی که از اصل و نژاد پست و بیارزش باشد، چگونه میتواند به مقام سلطنت و قدرت طمع کند؟
هوش مصنوعی: او (انسان) به خاطر گناهانش به توبه و بازگشت از آنچه کرده، نیاز دارد و به همین دلیل است که ناله و آه میزند، زیرا احساس میکند که راه راست را گم کرده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.