سدهٔ آصفیش بود سلیمان به سجود
میرزا شاه ولی والی اقلیم وجود
آن که از واسطهٔ باس خلایق خالق
قامت دولتش آراست به تشریف خلود
وانکه از بهر نگهبانی ذاتش همه را
کرد پا بست و داد ابدی حی ودود
آن که خاک در کاخش متغیر شده است
بس که رخسارهٔ خود سوده به رو چرخ کبود
کسوت دولت او را ز بقای ابدی
گشته ایام و لیالی همه تار و همه پود
بدر گردید هلال از پی تحصیل کمال
بس که بر نعل سم توسن او ناصیه سود
خط آزادی خود خواسته کیوان از وی
که به این جرم رخش کرده قضا قیراندود
جود شاهانهاش آن دم که کند قسمت مال
پشت شاهین ترازو خمد از بار نقود
مادر دهر چو زادش به بزرگی و بهی
برخیا زاده آصف لقب اقرار نمود
بود سرگشته به میدان وزارت گوئی
دولت او ز کنار آمد و آن گوی ربود
ای مه بار گه افروز که هر صبح کند
آفتابت ز کمال ادب از دور سجود
از ضمیر تو چراغ شب و روز افروزند
گر نتابد مه و خورشید نباشد موجود
بود در ناصیه شان تو پیدا که خدا
کارفرمائی دوران به تو خواهد فرمود
بر در قصر وزارت فلک ار ضابطه زد
قفل دشوار گشائی که به نام تو گشود
کار آن نیست که سازند به خواهش ز عباد
کار آنست که بیخواست بسازد معبود
نصب و عزل همه تقدیر چو میکرد رقم
عزل را از پی نصب تو خطا دید و زدود
نیست ز افسانه موحش غمش از خواب ملال
چشم بخت تو که هرگز نتوانست غنود
صحن درگاه جلالت فلک از مساحی
به خط نامتناهی نتواند پیمود
از اجلای جهان هرچه درین مدت کاست
بعد الحمد که بر شان تو معبود فزود
بود در شان تو ای اشرف اشراف زمین
هر درودی که سروش از فلک آورد فرود
تا نهاده است قضا قاعدهٔ طاعت تو
راستان را همه دم کار قیام است و قعود
قیمت گوهر ذات تو کسی میداند
کافریده است وجودت همه از گوهر جود
آن چه بر عظم تو جا کرده درین دایرهٔ تنگ
پای افشردن دیوار جهانست و حدود
ثقل بر روی زمین گر نپسندد رایت
کوه گردد متصاعد به سبک خیزی دود
گر گدائی شود از صدق ستایندهٔ تو
پادشاهان جهانش همه خواهند ستود
محتشم گرچه زد امروز ثنای تو رقم
مدح خود دوش ز سکان سماوات شنود
چه شور گو تو هم از جایزهٔ مدحت خویش
رفعت پایهٔ قدرش بنمائی به حسود
تا کمین ذرهٔ ذرات وجودش گردد
نجم خورشید طلوع و مه برجیس صعود
گرچه دیوان وی آمد دو جهان را زینت
مدحت ای زیب جهان زینت آن خواهد بود
بهنوازش که شود تا ابدت مدح سرا
رود را چون بنوازی کند آغاز سرود
تا ز تاثیر عدالت که زوالش مرساد
خلق در سایهٔ حکام توانند آسود
بر سر خلق خدا سایهٔ عدل تو بود
تا زمان ابد انجام قیامت ممدود



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر دربارهٔ مدح مختارالدوله میرزا شاه ولی است و خصایص او را با شگفتی و نازش توصیف میکند. شاعر از عظمت و جود او سخن میگوید و تأثیر مثبت او بر جامعه و دولت را به تصویر میکشد. او به عنوان نگهبان حقوق مردم و قائم مقام خداوند در زمین معرفی میشود که در سایهٔ او همگان آسایش دارند. این قصیده همچنین به مقام و والایی مختارالدوله در عرصههای سیاسی و اجتماعی اشاره کرده و نشان میدهد که او به مانند آفتاب و ماه، همواره روشنیبخش است. شاعر با نکات عرفانی و بلاغتی بر اهمیت عدالت و استمرار دولت او تأکید میکند و نوید میدهد که نام و یاد او تا ابد درخشان خواهد ماند.
هوش مصنوعی: آقای میرزا شاه ولی، والی سرزمین وجود، مانند سلیمان در دربار آصف، از بندگان خداست و به خاطر عظمتش در سجده است.
هوش مصنوعی: این بیت به کسی اشاره دارد که به وسیلهٔ فردی با سنجیدگی و قدرت (مثل یک واسطه) موجودات را آفریده و قامت و سرنوشت دولت او را به شکوه و جاودانگی مزین کرده است.
هوش مصنوعی: این شخص، برای حفاظت از وجود خویش، همه را تحت کنترل و restraining قرار داده و به آنها حیات جاودان و محبوبی عطا کرده است.
هوش مصنوعی: آنکه به خاطر جایگاهش در دنیا، رنگ و رویش به رنگ آسمان آبی تغییر کرده است، به حدی که صورتش از کثرت عبادت و زحمت به خاک افتاده و درخشش آن کمرنگ شده است.
هوش مصنوعی: دولت و قدرت او به واسطهٔ گذشت زمان و روزگار، بهگونهای شده که حالا همهچیز به هم بافته شده و هیچ چیزی نتوانسته آن را از بین ببرد و همواره با او بوده است.
هوش مصنوعی: در مسیر دستیابی به کمال، چهرهٔ زیبا و درخشان او مانند هلال ماه درخشان شده است، زیرا او در زندگیاش از نعل سم اسبش بهرهمند بوده و به موفقیتهای بزرگ دست یافته است.
هوش مصنوعی: کیوان (ستاره) به اختیار خود از آزادی خط زده و به همین دلیل سرنوشتش به بدبختی دچار شده و چهرهاش تیره و سیاه گشته است.
هوش مصنوعی: وقتی که پادشاه در آن زمان با بخششهای بینظیرش مال و ثروت را تقسیم میکند، به خاطر سنگینی بار پولها، ترازوی شاهین در برابر آن خم میشود.
هوش مصنوعی: زمانی که مادر زمان (دنیا) فرزندی به بزرگمنشی و خوبی همچون آصف (آصف بن برخیا، وزیر سلیمان) به دنیا آورد، به مقام و شخصیت او اعتراف کرد و او را بزرگ دانست.
هوش مصنوعی: نویسنده به سرگشتگی خود در عرصهٔ وزارت اشاره میکند و میگوید گویی دولت (قدرت) از کنار او عبور کرده و او را نادیده گرفته و از آنجا میرود، مانند اینکه گوی بازی از دستش رها شده باشد.
هوش مصنوعی: ای مه، به خاطر این که هر صبح آفتاب را روشن میکنی، دور از تو باید به خاطر ادب و احترام به تو سجده کرد.
هوش مصنوعی: از وجود تو (مختارالدوله) روشنایی شب و روز فراهم میشود، چون اگر مه و خورشید نتابند، دیگر هیچ نوری وجود نخواهد داشت.
هوش مصنوعی: به پیشانی و سرنوشت تو مشخص است که خداوند دوران و زمانه را تحت فرمان تو قرار خواهد داد.
هوش مصنوعی: اگر فلک به در قصر وزارت قفل سختی بزند، تنها به خاطر نام تو آن قفل را باز میکند.
هوش مصنوعی: کار عبادت فقط به خواسته و درخواست انسانها نیست، بلکه حقیقت و essence عبادت آن است که بدون درخواست، معبود (خداوند) را در دل بسازیم و به او نزدیک شویم.
هوش مصنوعی: تقدیر الهی همهچیز را بنا بر تدبیر خود میسازد، اما در مورد تو، یعنی مختارالدوله میرزا شاه ولی، عزل تو را پس از نصب نمیتواند به درستی انجام دهد و به اشتباه مینویسد و حذف میکند.
هوش مصنوعی: غم مختارالدوله مثل افسانههای ترسناک نیست؛ خواب راحت و آرامش چشمان تو هرگز به خاطر آن غم از بین نرفت و نتوانست آرام بگیرد.
هوش مصنوعی: درگاه عظمت تو چنان وسیع و بلند است که هیچ کس نمیتواند آن را با اندازهگیریهای معمولی سنجش کند. نام تو در این فضای بینهایت به قدری بزرگ است که نمیتوان آن را محدود کرد.
هوش مصنوعی: برترین و مهمترین شخصیتها در این مدت که از عمر جهان گذشته، کم شدند، اما پس از همه اینها، شکر خدا را که مقام و منزلت تو، ای معبود، افزایش یافته است.
هوش مصنوعی: در بزرگی و کرامت تو ای بهترین انسانها، هر سلام و درودی را که فرشتهای از آسمان نازل کند، به سوی تو میآید.
هوش مصنوعی: قضا (سرنوشت) سبب شده است که فرمانبرداری از تو، ای راستگوی بزرگ، همیشه در حال انجام باشد، به طوری که در هر لحظه یا آماده قیام هستند یا نشستهاند.
هوش مصنوعی: فقط کسی میتواند ارزش و قیمت وجود تو را درک کند که بداند وجودت تماماً از بخشندگی و سخاوت تشکیل شده است.
هوش مصنوعی: عظمت تو در این دنیای کوچک، به اندازهای است که اگر بخواهی، دیوارهای جهان را زیر پا میگذاری و مرزها را رد میکنی.
هوش مصنوعی: اگر سنگینی (ثقل) بر روی زمین مورد پسند نباشد، پرچم (رایت) به اوج میرود و همچون دود به آسانی بالا میرود. این تصویر به بیان عظمت و قدرت فرادستی میپردازد که میتواند موانع را پشت سر بگذارد.
هوش مصنوعی: اگر کسی به راستی از تو تعریف کند و ستایشگر تو باشد، تمامی پادشاهان جهان به او احترام خواهند گذاشت و او را ستایش خواهند کرد.
هوش مصنوعی: محتشم، با این که امروز در وصف تو مدحی نوشته است، اما شب گذشته از بالا، صدای ستایش خود را شنیده است.
هوش مصنوعی: تو هم از پاداش مدح خود سخن بگو تا پایه و موقعیت با ارزشت را به حسودان نشان دهی.
هوش مصنوعی: وجود او چنان درخشانی است که به مانند نجم و خورشید، که نماد روشنایی و عظمتاند، همه چیز را نورانی میکند و به اوج میرساند.
هوش مصنوعی: اگرچه اشعار او (مختارالدوله میرزا شاه ولی) زیبایی دو جهان را به هنگام ستایشش افزایش میدهد، اما زیبایی واقعی دنیا به واسطهٔ او خواهد بود.
هوش مصنوعی: اگر کسی به نوازش تو بپردازد، تا ابد خوشمدح تو خواهد بود، و هر وقت تو را نوازش کند، سرود ستایش را آغاز خواهد کرد.
هوش مصنوعی: زمانی که تاثیر عدالت میگذرد، زوال آن به دست خداوند میرسد، بنابراین مردم در سایهٔ حکمرانان عادل میتوانند در آرامش و آسودگی زندگی کنند.
هوش مصنوعی: سایهٔ عدالت تو بر سر مردم تا پایان دنیا و در روز قیامت برقرار خواهد بود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
به خرابات شدم دوش مرا بار نبود
میزدم نعره و فریاد ز من کس نشنود
یا نبد هیچ کس از بادهفروشان بیدار
یا خود از هیچ کسی هیچ کسم در نگشود
چون که یک نیم ز شب یا کم یا بیش برفت
[...]
واقف سرمد تا مدرسه عشق گشود
فرقیی مشکل چون عاشق و معشوق نبود
جز قیاس و دوران هست طرق لیک شدست
بر اولوالفقه و طبیب و متنجم مسدود
اندر این صورت و آن صورت بس فکرت تیز
[...]
شرف نفس به جود است و کرامت به سجود
هر که این هر دو ندارد عدمش به که وجود
ای که در نعمت و نازی به جهان غره مباش
که محال است در این مرحله امکان خلود
وی که در شدت فقری و پریشانی حال
[...]
آسمان قدر وزیرا چو تو بر روی زمین
تا زمان هست نبودست و بزرگی نبود
شاه ملک کرمی در بر خود فرزین وار
جای دادی و پسندد ز تو هرکس شنود
بنده بر رقعه اخلاص چو رخ راست رواست
[...]
هرکه همچون من و تو از عدم آمد بوجود
همه دانند که از بهر سجود آمد و جود
تا بسی محنت خدمت نکشد همچو ایاز
مرد همکاسهٔ نعمت نشود با محمود
هرکه مانند خضر آب حیات دین یافت
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.