کوه نتواند شدن سدّ ره مقصود مرد
همت مردان برآرد از نهاد کوه گرد
کار مردان طی وادی خونخوار عشق
زهره ی مردان نداری، گرد این وادی مگرد
چون خیال دوست باشد قائد مرد طریق
آیدش در دیده خار رهگذر، ریحان و ورد
زیر ویران خانه ی تن هست گنج جان نهان
زنده دل آنان کز آن ویران برآوردند گرد
قرب جانان بایدت از جان و دل دوری گزین
نامه ی معشوق خوانی، دفتر خود در نورد
تن پرستان را توانایی بود از خورد و خواب
حق پرستان را توانایی زترک خواب و خورد
زاهدان را آگهی از عالم عشّاق نیست
تندرستان را خبر نبود زحال اهل درد
گرمی بازار عالم هست از سودای عشق
عشق گر، دکان ببندد، گردد این بازار سرد
در جهاد نفس هرکس گشت غالب، مرد او است
گفت پیغمبر جهاد اکبرستی، این نبرد
مرد این میدان که گفتم، هیچ می دانی که کیست
آن که نادیده چو او مردی، سپهر گرد گرد
«لافتی الّا علی لاسیف الّا ذوالفقار»
حق به وصفش گفت و مردی را به ذاتش ختم کرد
رایت اسلام را تیغ کجش به نمود، راست
ارغوانی چهره ی گُردان زبیمش گشت زرد
می نگویم در ثنایش «لَیس باق غیره»
ور بگویم کی تواند مدعی انکار کرد
گفت یزدان «کلّ شیءٍ هالِک الّا وجهه»
کیست وجه الله، عین الله، جز آن شاه فرد
غیر گر به گرفت چندی جای شه، چون شه نشد
از مقام مرد جستن، زن نخواهد گشت مرد
گرچه مردم جزیی از نامش بود مردم گیاه
در عداد مردمان او را نمی شاید شمرد
بعد آن دونان که دانی دولت دیدار شاه
عارفان را بود چون دیدار، ورد از بعد برد
گشت از یمن مدیح شاه دین نظم «محیط»
ذکر تسبیح ملائک، بیت بیت و فرد فرد
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به بیان قدرت و اراده مردان در مسیر عشق و عشقورزی پرداخته و نشان میدهد که هیچ مانعی نمیتواند آنها را از هدفشان دور کند. مردان واقعی با همتشان از کوهها عبور میکنند و در وادی عشق، جهاد و ستیز با نفس را بر میگزینند. عشق به معشوق را نه فقط در دل، بلکه در عمل و کردار خود نیز جاری میکنند. در اینجا، مردان واقعی کسانی هستند که با درک عمیق عشق و دوری از خودخواهی، به مقام والایی دست مییابند. همچنین به مقام والای یک فرد خاص اشاره میشود که در آن عزم و شجاعت نمادین دارد و وجه الله خوانده میشود. در نهایت، شعر به این نتیجه میرسد که در عالم عشق، هیچ چیزی نمیتواند بر اراده و قدرت مردان موثر باشد.
هوش مصنوعی: کوه نمیتواند مانع رسیدن به هدف مردان با اراده شود، زیرا عزم و همت آنها از درونشان مانند کوهی از قدرت و استواری برمیخیزد.
هوش مصنوعی: اینجا به این اشاره شده که عشق یک راه دشوار و خونی است که فقط مردان واقعی توانایی عبور از آن را دارند. اگر قدرت و شجاعت لازم را نداری، بهتر است به این راه قدم نگذاری.
هوش مصنوعی: وقتی که فکر و آرزوی دیدار محبوب در ذهن انسان باشد، راهنما و راهگشای او در میان خار و خاشاک و دشواریها، گلها و زیباییها خواهد بود. به عبارت دیگر، عشق و محبت میتواند حتی در سختترین شرایط نیز به انسان کمک کند تا راهش را پیدا کند و به مقصودش برسد.
هوش مصنوعی: در زیر ویرانههای بدن آدمی، گنجی از جان پنهان است. فقط دلهای زنده و آگاه هستند که از این ویرانهها به اوج و بالندگی رسیدهاند.
هوش مصنوعی: برای رسیدن به محبوب، باید از دل و جان خود فاصله بگیری و نامهی معشوق را بخوانی و تمام زندگیات را در این مسیر بیفکن.
هوش مصنوعی: افرادی که فقط به لذتهای مادی و دنیوی میپردازند، قادر به انجام کارهای بیشتری هستند، اما افرادی که به معانی بلند و معنوی توجه دارند، قدرت و تواناییشان بیشتر از ترک لذتهای خوردن و خوابیدن است.
هوش مصنوعی: زاهدان و افرادی که به دنیا و مادیات وابستهاند، از حال و هوای عاشقانه و احساسات عمیق عاشقان بیخبرند. همچنین کسانی که در زندگی پر از درد و رنج هستند، هیچ اطلاعی از حال و روز آرام و خوشحال افراد سالم ندارند.
هوش مصنوعی: اگر عشق در دلها موج بزند و مردم به آن رو بیاورند، زندگی و روابطشان پر از شور و هیجان خواهد شد. اما اگر عشق از دلها برود و مردم به آن توجهی نکنند، همهچیز کسالتبار و بیروح میشود.
هوش مصنوعی: در مبارزه با نفس، هر کسی که پیروز شود، واقعیترین مرد است، زیرا پیامبر فرمود که این مبارزه بزرگتر از هر نبرد دیگری است.
هوش مصنوعی: مرد این میدان که دربارهاش صحبت میکنم، آیا میدانی که او کیست؟ او کسی است که مانند او، مردی نادیده و ناشناخته است، همانطور که آسمان همواره در حال چرخش است.
هوش مصنوعی: این جمله به معنای این است که هیچ قدرت و عظمت واقعی جز با دلیری و شجاعت نیست، و در این رویکرد به سلاحی خاص اشاره شده که نماد قدرت و شجاعت است. در واقع، به اهمیت ویژگیهایی مانند شجاعت و دلیری در برابر سختیها و خطرات اشاره دارد و نشان میدهد که این ویژگیها میتوانند انسان را در مسیر حق و حقیقت هدایت کنند.
هوش مصنوعی: پرچم اسلام به وسیلهی شمشیر کج خود نمایش داده شد و چهرهی گردانها که به رنگ ارغوانی بود، از ترس به رنگ زرد درآمد.
هوش مصنوعی: من نمیگویم که به جز او هیچ چیز دیگری باقی نمیماند، اما اگر بگویم، چه کسی میتواند مدعی شود که این سخن را انکار کند؟
هوش مصنوعی: خداوند گفت که همه چیز نابود میشود جز چهره او. پس چهره الهی و عین خداوند کیست، جز آن پادشاه بینظیر؟
هوش مصنوعی: اگر کسی مدتی در جایگاه پادشاه بنشیند و نتواند از جایگاه واقعی خود بالا برود، در این صورت هرگز نمیتواند به مقام مردانگی و بزرگی دست یابد و به همین ترتیب، هیچ زنی هم نمیتواند به عنوان مرد شناخته شود.
هوش مصنوعی: گرچه مردم بخشی از نام اوست، اما گیاهان را نمیتوان در شمار انسانها قرار داد.
هوش مصنوعی: پس از آنکه افراد بیخبر از مقام بلند روحانی را دیدند، حضور و ملاقات با شاه عارفان را همچون یک دعا یا ذکر بیان کردند و از آن دیدار به وجد آمدند.
هوش مصنوعی: از خوشنودی و بزرگی شاه دین، نظم «محیط» به عرش بالا رفت و در آن، ذکر تسبیح فرشتگان به صورت فردی و گروهی بیان شد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
همتی دارد که جز فرق ستاره نسپرد
هیبتش حایل چنان کاندر جهان همت خورد
هر چه ماهی باشد اندر قعر دریا خون شود
گر سموم هیبتش بر قعر دریا بگذرد
وربه دی مه باد جودش بگذرد بر کوه ودشت
[...]
تا چمن را آسمان با سیب و آبی جفت کرد
بوستان را روزگار از لاله و گل کرد فرد
شاخ چون مینا میان باغ شد چون کهربا
آب چون صندل میان جوی شد چون لاجورد
شب فزود و کاست روز و به نگون و سیب زرد
[...]
اقتدا بر عاشقان کن گر دلیلت هست درد
ور نداری درد گرد مذهب رندان مگرد
ناشده بی عقل و جان و دل درین ره کی شوی
محرم درگاه عشقی با بت و زنار گرد
هر که شد مشتاق او یکبارگی آواره شد
[...]
ای برادر نسل آدم را خدی از روی لطف
نامها دادست پیش ازتر و خشک و گرم و سرد
هر کسی را کنیت و نام و لقب در خورد اوست
پس در آوردستشان اندر جهان خواب و خورد
حاسدا مودود شاه ناصرالدین را لقب
[...]
طرفه میدارند یاران صبر من بر داغ و درد
داغ و دردی کز تو باشد خوشترست از باغ ورد
دوستانت را که داغ مهربانی دل بسوخت
گر به دوزخ بگذرانی آتشی بینند سرد
حاکمی گر عدل خواهی کرد با ما یا ستم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.