برآمد ز کوه ابر مازندران
چو مار شکنجی و ماز اندر آن
بسان یکی زنگی حامله
شکم کرده هنگام زادن گران
همی‌زاد این دختر بر سپید
پسر همچو فرتوت پنبه سران
جز این ابر و جز مادر زال زر
نزادند چونین پسر مادران
همی‌آمدند از هوا خرد خرد
به نور سپید اندر، آن دختران
نشستند زاغان به بالینشان
چنان دایگان سیه معجران
تو گویی به باغ اندرون روز برف
صف ناربون و صف عرعران
بسی خواهرانند بر راه رز
سیه موزگان و سمن چادران
بپوشیده در زیر چادر همه
ستبرق ز بالای سر تا به ران
ز زاغان بر نوژ گویی که هست
کلاه سیه بر سر خواهران
چنان کارگاه سمرقند گشت
زمین از در بلخ تا خاوران
در و بام و دیوار آن کارگاه
چنان زنگیان کاغذگران
مر این زنگیان را چه کار اوفتاد
که کاغذ گرانند و کاغذ خوران
نخوردند کاغذ ازین بیشتر
نه کاغذ فروشان، نه کاغذ خران
شود کاغذ تازه و تر، خشک
چو خورشید لختی بتابد بر آن
ولیکن شود تری این فزون
چو تابند بیش اندر آن نیران
شده آبگیران فسرده ز یخ
چنان کوس رویین اسکندران
چو سندان آهنگران گشته یخ
چو آهنگران ابر مازندران
برآید به زیر آن تگرگ از هوا
چنان پتک پولاد آهنگران
چه بهتر ز خرگاه و طارم کنون
به خرگاه و طارم درون آذران
فرو برده مستان سر از بیهشی
برآورده آواز خنیاگران
به جوش اندرون دیگ بهمنجنه
به گوش اندرون بهمن و قیصران
سر بابزن در سر و ران مرغ
بن بابزن در کف دلبران
کباب از تنوره در آویخته
چو خونین ورقهای جوشنوران
خداوند ما گشته مست و خراب
گرفته دو بازوی او چاکران
یکی نامداری که با نام وی
شدستند بینام نام‌آوران
به عمری چنان گوهر پاک او
نیاید یکی گوهر از گوهران
بداده‌ست داد از تن خویشتن
چو نیکو دلان و نکو محضران
کسی کو دهد از تن خویش داد
نبایدش رفتن بر داوران
مرا با ثناهای او نیست تاب
کرایی پیاده منم با خران
ترا گویم ای سید مشرقین
که مردم مرانند و تو نامران
در آمد ترا روز بهمنجنه
به فیروزی این روز را بگذران
می زعفری خور ز دست بتی
که گویی قضیبی‌ست از خیزران
می زعفرانی که چون خوردیش
رود سوی دل راست چون زعفران
نه با رنگ او بایدت رنگ گل
نه با بوی او نرگس و ضیمران
ز رامشگران رامشی کن طلب
که رامش بود نزد رامشگران
بزی همچنین سالیان دراز
دنان و دمان و چمان و چران
دو گوشت همیشه سوی گنجگاو
دو چشمت همیشه سوی دلبران
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر در ستایش منوچهربن قابوس و بزرگی اوست. شاعر از زیبایی‌ها و ویژگی‌های طبیعت مازندران و جاذبه‌های آن می‌گوید و فضایی از شکوه و عظمت را تصویر می‌کند. او به وصف دختری می‌پردازد که در مکانی زیبا متولد شده و خواهرانش هم در کنارش هستند. به مراسم و جشنی که به همین مناسبت برپا شده، اشاره می‌شود و حالات مختلف مردم و موسیقی‌دانان نیز توصیف می‌گردد. در انتها، شاعر به منوچهربن قابوس می‌گوید که او مردی برجسته و نامدار است و به او نصیحت می‌کند که در این روزهای شاد زندگی را بگذراند.
هوش مصنوعی: ابرهایی که به شکل مار پیچ‌خورده از کوه‌های مازندران بیرون می‌آیند، بر روی زمین گسترش پیدا کرده‌اند.
هوش مصنوعی: مانند زنی زنگی که در حال زایمان است و شکمش به شدت بزرگ شده و بار سنگینی را احساس می‌کند.
هوش مصنوعی: این دختر که فرزند اوست، مانند پسر بچه‌ای که مخصوصاً موهایش سفید و سست به نظر می‌رسد، به دنیا آمده است.
هوش مصنوعی: جز این ابر و مادر زال زر (مادر زال، همسر سام و پدر رستم) هیچ مادر دیگری چنین پسرانی را به دنیا نیاورده‌اند.
هوش مصنوعی: دختران با ناز و آهسته از آسمان می‌آمدند و به سوی زمین می‌آمدند که ظاهرشان مانند نور سپید بود.
هوش مصنوعی: زاغان (پرندگان سیاه) در کنار آن دختران نشسته‌اند، مانند ماماهایی که سیاه‌پوش هستند و بر بالین آنها (دختران) حاضرند.
هوش مصنوعی: گویی در باغی که روزی برفی است، صف‌های بلند و رنگارنگ از ناربون (نباتات رنگی) و عرعران (درختان و گیاهان) وجود دارد.
هوش مصنوعی: بر سر راه گل‌های سیاه، خواهران بسیاری هستند که لباس‌هایی از پارچهٔ نرم و لطیف به نام سمن دارند و چادر بر سر کرده‌اند.
هوش مصنوعی: همه خواهران در زیر چادر، پوششی از جنس ستبرق که تا ناحیه ران ادامه دارد، پوشیده‌اند.
هوش مصنوعی: چرا برخی از زن‌ها مانند زاغ‌ها (پرندگان سیاه) کلاهی سیاه بر سر دارند؟ این به شباهت آنها به زاغ‌ها اشاره دارد و نشانه‌ای است از زشتی یا بدنامی آنها.
هوش مصنوعی: کارگاه سمرقند به‌قدری مشهور و پرکار شده که زمین از در بلخ تا خاوران، همه‌جا به آنجا شباهت پیدا کرده است.
هوش مصنوعی: در و سقف و دیوار آن کارگاه مانند زنگیان (کاغذگران) است.
هوش مصنوعی: چه اتفاقی در کارگاه کاغذافتاد که هر دو گروه یعنی کاغذگران و کاغذخواران، درگیر مشکل شده‌اند و کاغذ افزایش قیمت یافته است؟
هوش مصنوعی: نه کاغذفروشان و نه کسانی که کاغذ می‌خورند، دیگر کاغذ بیشتری نخوردند.
هوش مصنوعی: این بیت می‌گوید که کاغذ تازه و مرطوب به هنگام تابش نور خورشید، به تدریج خشک می‌شود.
هوش مصنوعی: اما رطوبت بیشتر می‌شود، چون در برابر آفتاب، بیشتر درخشندگی را نشان می‌دهد.
هوش مصنوعی: آبگیران به دلیل یخ‌زدگی سرد و بی‌جان شده‌اند، مانند کوس (صدا) گردن‌افرازی اسکندر قبل از نبرد.
هوش مصنوعی: یخ مثل سندان آهنگری، سخت و محکم شده است، همان‌طور که ابرهای مازندران به مانند آهنگران باران می‌بارند.
هوش مصنوعی: تگرگ از آسمان به زمین می‌افتد و با شدت و صلابتش، مانند پتکی که آهنگران با آن فلز را می‌کوبند، زمین را می‌کوبد.
هوش مصنوعی: چقدر خوب است که در حال حاضر در خرگاه و طارم، یعنی در کنار زادگاه و محل زندگی خود، هستیم. آذران نیز اشاره به ماه آذر دارد که گویای فصل سرما و زیبایی‌های آن است.
هوش مصنوعی: مست‌ها (مستان) سرشان را از بی‌خبر بودن (بیهشی) پایین آورده‌اند و حالا آواز خوانندگان (خنیاگران) را برمی‌آورند.
هوش مصنوعی: در داغی دیگ شَعَری که در حال جوشیدن است، صدای بهمن و قیصران (دو شخصیت اساطیری) نیز به گوش می‌رسد. اینجا به مفهوم جنگ و مبارزه اشاره دارد و نشان‌دهندهٔ حالتی پرشور و هیجان‌انگیز است.
هوش مصنوعی: سر را به سمت یا به عنوان سر مرغ بزن و در ران آن مرغ هم همین‌طور؛ در دلبران – یعنی محبوبان – نیز به این کار ادامه بده.
هوش مصنوعی: کباب به خاطر گرما و شعلهٔ آتش به تزیین درآمده و شبیه به ورقهای زرهٔ جنگجویان (جوشنوران) که در میدان جنگ خونین می‌شود، آویخته شده است.
هوش مصنوعی: خداوند ما (منوچهری) اکنون در حالت شگفتی و بهت قرار دارد و دو بازویش را چاکران (نوکران یا خدمتکاران) در دست دارند.
هوش مصنوعی: شخصیتی مشهور وجود دارد که به خاطر نام او، دیگران نیز معروف و مشهور شده‌اند.
هوش مصنوعی: عمر او چنان درخشان و باارزش است که هیچ کس نمی‌تواند مانند او یا به همان درجه از گوهری در جهان پیدا کند.
هوش مصنوعی: او که از وجود خود بخشش کرده است، مانند نیکوکاران و پاک‌دلان باید مورد احترام قرار گیرد.
هوش مصنوعی: کسی که از جان خود برای دیگران فداکاری کند، نباید پیش داوران حساب پس دهد.
هوش مصنوعی: من نمی‌توانم با ستایش‌های او (منوچهربن قابوس) برابری کنم، زیرا من به مانند خران، از قدرت و توانایی کمتری برخوردارم.
هوش مصنوعی: ای سید مشرقین، تو را می‌گویم که مردم را نرنجان و آزار نده.
هوش مصنوعی: در روز بهمنجنه، تو وارد شده‌ای، پس این روز را با خوشبختی و پیروزی سپری کن.
هوش مصنوعی: باید از زعفرانی بیاشامید که توسط بت زیبا و دلربایی به شما داده می‌شود که مانند عصای نازکی از چوب خیزران است.
هوش مصنوعی: مشروب زعفرانی که اگر بنوشی، به‌سوی دل می‌رود و تأثیرش مانند زعفران است.
هوش مصنوعی: شما نباید به زیبایی ظاهری او مانند گل و نرگس توجه کنید، بلکه باید به باطن و حقیقت او که از جمالش فراتر است، توجه داشته باشید.
هوش مصنوعی: از نوازندگان و هنرمندان، شادی و لذت بخواه، زیرا شادی در کنار نوازندگان همیشه در دسترس است.
هوش مصنوعی: بزی که همچنین در زندگی خود سال‌ها به خوشی و شادی روزگار می‌گذراند و در حال چریدن و چرا کردن است.
هوش مصنوعی: دست‌هایت همیشه سمت ثروت و مال باشد و چشمانت همیشه به سوی محبوبان و معشوقانشدو.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ز هر کشوری گِرد کن مهتران
از اخترشناسان و افسونگران
نه پیکر، نگارندهٔ پیکران
نه اختر، بر آرندهٔ اختران
شب از سایهٔ اوست کز هر کران
ببینی از بر سپهر اختران
چو کشواد و قارن به بند گران
نشسته میانش چو کند آوران
شکم گرسنه بود و لب ناچران
جهانجوی را برد خواب گران
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.