گهر های گیتی به کار اندرند
ز گردون به گردان حصار اندراند
به تقدیر یزدان شده کارگر
چو زنجیر پیوسته در یکدگر
پهارند لیکن همی زین چهار
نگار آید از گونه گون صد هزار
به هر یک درون از هنر دستبرد
پدیدست چندانکه نتوان شمرد
ولیکن چو کردی خرد رهنمون
ستایش زمین راست زیشان فزون
ره روزی از آسمان اندراست
ولیکن زمین راه او را درست
شب از سایهٔ اوست کز هر کران
ببینی از بر سپهر اختران
بزرگان و پیغمبران خدای
همه بر زمین داشتند جای
هرآن صحف کز ایزد آورده اند
بر او بود هر دین که گسترده اند
هم از آب و آتش هم از باد نیز
به دل بر زمین راست تا رستخیز
زمینست چون مادر مهرجوی
همه رستنی ها چو پستان اوی
بچه گونه گون خلق چندین هزار
که شان پروراند همی در کنار
زمین جای آرام هر آدمیست
همان خانه کردگار از زمیست
بساط خدایست هرکه به راز
بر او شد، توان نزد یزدان فراز
همو قبلهٔ هر فرشته است راست
بدان کز گلش بود چو آدم که خاست
گهرهای کانی وی آرد همی
جهان هم بدو نیز دارد همی
زمینست هر جانور را پناه
تن زنده و مرده را جایگاه
همو بردبارست کز هر کسی
کشد بار اگر چند بارش بسی
زمین آمد از اختران بهره مند
هم از هر سه ارکان ط چرخ بلند
همو عرصه گاهیست شیب و فراز
معلق جهانبانش گسترده باز
ز هر گونه نو جانور صد هزار
کند عرض یزدان درین عرصه راز
چو جای نمازست گشتهست پست
همه در نماز از برش هرچه هست
از و راست مردم دو تا چارپای
نگون رستنی که نشسته به جای
همان اختران از فلک همچنین
همه سا جدانند سر بر زمین
هوا و آتش و آب هریک جداست
زمین هر چهارند یکجای راست
نیابی نشان وی از هر سه شان
و زیشان در او بازیابی نشان
زمین را به بخشنگی یار نیست
چنان نیز دارنده زنهار نیست
گر از تخم هر چش دهی زینهار
یکی را بدل باز یابی هزار
چو خوانیست کآرد بر او هر زمان
بی اندازه مردم همی میهمان
نه هرگز خورشهاش بّرد ز هم
نه مهمانش را گردد انبوه کم
زمین قبلهٔ نامور مصطفی است
از او روی برگاشتن نارواست
گر آتش به آمد بر مغ چه باک
از آتش بد ابلیس و آدم زخاک
ببین زین دو تن به کدامین کسست
همان زین دو بهتر نشان این بسست
زمینست گنج خدای جهان
همان از زمینست فخر شهان
پرستنده او مه و آفتاب
همیدون فلک زآتش و باد و آب
رهی وار گردش دوان کم وبیش
چو شاهی وی آرمیده بر جای خویش
همیدون تموز و دی اش چاکرست
بهارش مشاطه خزان زرگرست
ز زرّ و گهر این نثار آورد
ز دیبا همی آن نگار آورد
یکی زر بفتش دهد خسروی
یکی شارها بافدش هندوی
همش عاشقست ابر با درد و رشک
کش از دیده هزمان بشوید به اشک
گهی ساقی و کاردانش بود
گهی چتر و گه سایبانش بود
زمین چونش مردم نباشد گمست
زمین را پرستنده هم مردمست
خور و پوشش تنش را زوست چیز
هم ایزد از او آفریدست نیز
همی از زمین باشد آمیختن
وز او بود خواهد برانگیختن
ازین چار ارکان که داری بنام
ببین کاین هنرها جز او را کدام



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به بررسی طبایع چهارگانه و نقش زمین در آفرینش و زندگی انسانها میپردازد. زمین به عنوان مادر و پناهگاه همه موجودات زنده شناخته میشود و تمامی زندگی و ثروتها از آن نشأت میگیرند. در این اثر اشاره میشود که هر یک از عناصر زمین، آب، آتش و باد، بر زندگی تأثیرگذارند و زمین به تنهایی مکان آرامش و رشد انواع موجودات است. همچنین، اهمیت زمین در ادیان و پیامبران نیز مورد تأکید قرار میگیرد و به عنوان قبله و جایگاه انسانها معرفی میشود. به طور کلی، زمین در این شعر تأثیر مستقیمی بر زندگی و سرنوشت انسانها دارد و همه چیز بر آن استوار است.
هوش مصنوعی: عناصر جهان پیوسته در کار و جنبوجوشاند و درون حصار آسمانِ گردان جای دارند.
هوش مصنوعی: این عناصر به فرمان و تقدیر خداوند کارگر و اثرگذار شدهاند و مانند حلقههای زنجیر به یکدیگر پیوستهاند.
هوش مصنوعی: شمارشان تنها چهار است، اما از همین چهار عنصر صدها هزار نقش و پدیدهٔ گوناگون پدید میآید.
هوش مصنوعی: در هر یک از این عناصر چندان هنر و توانایی آشکار است که نمیتوان آن را شمرد.
هوش مصنوعی: اما اگر خرد را راهنما کنی، درمییابی که زمین از میان آنها بیش از همه سزاوار ستایش است.
هوش مصنوعی: روزی از آسمان میرسد، اما راه رسیدن آن به ما از زمین است و زمین آن را به دست ما میدهد.
هوش مصنوعی: شب از سایهٔ زمین پدید میآید و در آن است که از هر سو ستارگان را بر آسمان میبینی.
هوش مصنوعی: بزرگان و پیامبران خدا همه بر روی زمین زندگی کردهاند.
هوش مصنوعی: همهٔ کتابهای آسمانی که از سوی خداوند آوردهاند و هر دینی که گستردهاند، بر روی زمین بوده است.
هوش مصنوعی: آب و آتش و باد نیز تا روز رستاخیز به زمین دل بسته و بر آن تکیه دارند.
هوش مصنوعی: زمین مانند مادری مهربان است و همهٔ گیاهان مانند پستانهای او هستند.
هوش مصنوعی: آفریدگان گوناگون و هزارانهزار، فرزندان اویند که آنها را در آغوش خود میپرورد.
هوش مصنوعی: زمین جای آرامش هر انسان است و خانهٔ خدا یعنی کعبه نیز از زمین ساخته شده است.
هوش مصنوعی: زمین فرش و بساط خداوند است و هر کس با راز و نیاز بر آن بایستد، میتواند به درگاه خدا نزدیک شود.
هوش مصنوعی: زمین قبلهٔ همهٔ فرشتگان است، چون آدم از گل آن آفریده شد و فرشتگان بر او سجده کردند.
هوش مصنوعی: زمین گوهرهای معدنی را پدید میآورد و جهان نیز به وسیلهٔ او برپا و نگهداشته میشود.
هوش مصنوعی: زمین پناهگاه هر جانداری است و جایگاه تن زندگان و مردگان است.
هوش مصنوعی: زمین بردبار است و بار هر کسی را میکشد، هرچند بارش بسیار باشد.
هوش مصنوعی: زمین از ستارگان و نیز از سه عنصر دیگر و آسمان بلند بهره میگیرد.
هوش مصنوعی: زمین میدانی با پستی و بلندی است که خداوندِ نگهبان جهان آن را معلق در فضا گسترده است.
هوش مصنوعی: خداوند در این میدان صدها هزار گونه جاندار تازه را به نمایش میگذارد و راز آفرینش را آشکار میکند.
هوش مصنوعی: زمین چون جای نماز است، فروتن و پست قرار گرفته و هرچه بر آن است گویی در حال نماز و عبادت است.
هوش مصنوعی: بر روی زمین، گویی همه در حال نمازند: انسان راست ایستاده است، چارپا خمیده، گیاه سرنگون است و ریشه در خاک دارد، و هر کدام در جای خود نشسته است.
هوش مصنوعی: ستارگان آسمان نیز همینگونهاند و همه گویی سر به سجده بر زمین نهادهاند.
هوش مصنوعی: هوا و آتش و آب هر کدام جدا و تنها هستند، اما در زمین هر چهار عنصر یکجا گرد آمدهاند.
هوش مصنوعی: در آن سه عنصر نشانی از زمین نمییابی، ولی نشان هر سهٔ آنها را در زمین مییابی.
هوش مصنوعی: هیچ چیز در بخشندگی همتای زمین نیست و هیچ امانتداری هم مانند آن امین نیست.
هوش مصنوعی: اگر هر گونه تخمی را به امانت به زمین بسپاری، به جای یکی هزار دانه پس میگیری.
هوش مصنوعی: زمین مانند سفرهای است که هر لحظه مردمان بیشماری مهمان آن میشوند.
هوش مصنوعی: خوراک این سفره هرگز تمام نمیشود و از انبوه مهمانانش نیز کاسته نمیشود.
هوش مصنوعی: قبلهٔ پیامبر نامدار، مصطفی، بر زمین است؛ پس رویگرداندن از زمین روا نیست.
هوش مصنوعی: اگر به نظر مغ (زرتشتی) آتش برتر است، باکی نیست؛ ابلیس از آتش آفریده شد و آدم از خاک.
هوش مصنوعی: بنگر که کدام یک از این دو برتر است؛ همین برای نشان دادن برتری خاک بس است.
هوش مصنوعی: زمین گنجینهٔ خداوند جهان است و افتخار پادشاهان نیز از زمین و فرمانروایی بر آن است.
هوش مصنوعی: ماه و خورشید خدمتگزار زمیناند و همچنین آسمان و آتش و باد و آب.
هوش مصنوعی: اینها مانند بندگان پیوسته گرد زمین میچرخند و میدوند، و زمین چون پادشاهی در جای خود آرام نشسته است.
هوش مصنوعی: تابستان و زمستان نیز خدمتکار زمیناند؛ بهار آرایشگر اوست و پاییز زرگر او.
هوش مصنوعی: پاییز از زر و گوهر برای زمین نثار میآورد و بهار از دیبا برایش نقش و نگار میآورد.
هوش مصنوعی: یکی به او جامهٔ زربفت شاهانه میدهد و دیگری برایش پارچههای لطیف هندی میبافد.
هوش مصنوعی: ابر نیز عاشق زمین است و با درد و رشک هر لحظه او را با اشک چشمانش میشوید؛ یعنی باران میبارد.
هوش مصنوعی: ابر گاهی ساقی و کارگزار زمین است که آبش میدهد، و گاهی چتر و سایبان آن.
هوش مصنوعی: زمین اگر مردم نداشته باشد ناقص و تهی است، و خدمتگزار و آبادکنندهٔ زمین هم انسان است.
هوش مصنوعی: خوراک و پوشاک تن انسان از زمین است و خداوند انسان را نیز از خاک آفریده است.
هوش مصنوعی: ترکیب و سرشت تن آدمی از خاک است و رستاخیز و برانگیخته شدن او نیز از خاک خواهد بود.
هوش مصنوعی: از این چهار عنصری که نام میبری، بنگر کدام یک جز زمین این همه فضیلت را دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.