سپیده دم که زمانه ز رخ نقاب انداخت
به زلف تیره شب نور صبح تاب انداخت
کلید زر شد و بگشاد آفتاب فلک
به دیده ها که شب تیره قفل خواب انداخت
سحر جواهر انجم یگان یگان دزدید
چو صبح پرده دریدش بر آفتاب انداخت
چگونه صبح بخندد که روی ابر سیاه
سفیده کرد و ز دیبا بر او نقاب انداخت
بدید از دل دیر سیا شب روشن
کمان چرخ همان تیر کز شهاب انداخت
به کنج روزن و در گذشت ماهتاب نهان
چو مهر خنجر کین سوی ماهتاب انداخت
به آخر آمده شب را به وقت صبح نفس
که تیغ خورد و ز خورشید خون ناب انداخت
برفت شب ز پی زنده داشتن خود را
به پرتو نظر شیخ کامیاب انداخت
فلک جنابا، بپذیر بنده خسرو را
چه خویش را به جناب فلک جناب انداخت



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با تصویرهای پیاپی، طلوع صبح را چون نبردی وصف میکند که در آن خورشید ستارگان و ماه را محو میکند و شب را زخمی و بیجان میسازد. در پایان، شاعر از این وصف به ستایش شیخی کامیاب میرسد که شب نیز برای زنده ماندن به پرتو نگاه او پناه میبرد. خسرو در بیت آخر خود را بندهای مینامد که به درگاه بلند این شیخ پناه آورده است و پذیرش او را میخواهد.
هوش مصنوعی: هنگام سپیدهدم که روزگار پرده از چهره برداشت، روشنایی صبح بر گیسوی تاریک شب تابید و آن را شکست.
هوش مصنوعی: خورشید آسمان همچون کلیدی زرین شد و چشمهایی را که شب تاریک بر آنها قفل خواب زده بود، گشود؛ یعنی با طلوع آفتاب مردم بیدار شدند.
هوش مصنوعی: سحر گوهرهای ستارگان را یکییکی دزدید و پنهان کرد، و چون صبح پردهاش را درید، آنها را بر خورشید افکند؛ یعنی ستارگان در نور آفتاب ناپدید شدند.
هوش مصنوعی: صبح چگونه نخندد، حال آنکه چهرهٔ ابر سیاه را سپید کرد و از پارچهٔ ابریشمین روشنایی بر آن نقاب افکند.
هوش مصنوعی: کمان آسمان دید همان تیری را که به شکل شهاب پرتاب کرده بود، از دل تاریک شب بیرون آمد و روشن شد؛ یعنی شهابها در دل شب راه روشنایی را گشودند.
هوش مصنوعی: چون خورشید خنجر کینه به سوی ماهتاب کشید، ماهتاب در گوشهٔ روزن و در خانهها پنهان شد و گذشت؛ یعنی با برآمدن آفتاب، نور ماه محو شد.
هوش مصنوعی: شب در هنگام صبح به واپسین نفس رسید، زیرا زخم تیغ خورد و از خورشید خون سرخ و ناب فرو ریخت؛ سرخی افق سپیدهدم خون شبِ کشته است.
هوش مصنوعی: شب برای آنکه خود را زنده نگه دارد، رفت و خود را در پرتو نگاه شیخِ کامیاب انداخت؛ یعنی تنها نظر و عنایت شیخ میتواند به آن زندگی دوباره ببخشد.
هوش مصنوعی: ای کسی که درگاهت همچون آسمان بلند است، خسرو، بندهٔ خود را بپذیر؛ زیرا او خود را به آستان والای تو افکنده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چه بر قمر ز شب عنبری نقاب انداخت
دل شکسته ما را در اضطراب انداخت
بخون دیده ی ما تشنه شد جهان ورواست
که دیده بود که ما را درین عذاب انداخت
کباب شد دلم از سوز سینه و آتش عشق
[...]
بیا که شاهد بستان ز رخ نقاب انداخت
نسیم در سر زلف بنفشه تاب انداخت
صبا شمیم گل و بوی یار گلرخ داد
مرا و مرغ چمن را در اضطراب انداخت
پی نثار قدوم گل از شکوفه نسیم
[...]
بیا که پیر مغان در سبو شراب انداخت
هوای مغبچه دلها در اضطراب انداخت
نه ساقی از خوی رخسار خود چکاند به جام
پی نشاط دل من به می گلاب انداخت
بجست اهل طرب را پی نشاط صبوح
[...]
در آفتاب رخش آب باده تاب انداخت
چه آب بود که آتش در آفتاب انداخت؟
هنوز جلوه آن گنج حسن پنهان بود
که عشق فتنه درین عالم خراب انداخت
قضا نگر که: چو پیمانه ساخت از گل من
[...]
بگل خطت چو نقابی ز مشک ناب انداخت
هزار شاهد فتنه ز رخ نقاب انداخت
مه رخ تو که سر زد خط از خواشی آن
هزار ناوک طعنه بر آفتاب انداخت
دمید تا خط چون شب ز روی چون روزت
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.