گر به پاکی خضر وقتی و روح القدسی
تا نیابی نظر اهل صفا هیچ کسی
فرض کردیم که سجاده فکندی بر آب
چون نداری گهر معرفتی کم ز خسی
تا نیاری قدم از منزل هستی بیرون
سالها گر بروی راه به جایی نرسی
ای که از دل نفست راست برون میآید
نفس اینست که از خویش …سی
نیست حاجت که بود سد سکندر در پیش
نفسی در میان تو و او مانع و حایل تو بسی
راندهاند از شکرستان سعادت زایتست
که شب و روز هواخواه هوا چون مگسی
حاصل از زهد به جز دردسری نیست کمال
تا که در صومعه مشغول هوا و هوسی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عرفانی خطاب به سالکِ زاهد است و میگوید پاکی ظاهری و کرامتهایی مانند سجاده بر آب افکندن بیمعرفت و بیعنایت اهل صفا ارزشی ندارد. شرط رسیدن، بیرون آمدن از هستی و خودبینی است و بزرگترین مانع میان بنده و حق، نفس خود اوست، نه سدی بیرونی. در پایان شاعر به خود میگوید زهدی که با هوا و هوس همراه باشد جز دردسر حاصلی ندارد.
هوش مصنوعی: حتی اگر در پاکی خضرِ زمانه و همچون روحالقدس باشی، تا وقتی نگاه و عنایت اهل صفا (عارفان پاکدل) نصیبت نشود، هیچکس نیستی.
هوش مصنوعی: گیریم که کرامتی نشان دهی و سجادهات را روی آب بیندازی و بر آن نماز بخوانی؛ اگر گوهر معرفت نداشته باشی از خاشاکی که روی آب میماند کمتری.
هوش مصنوعی: تا از منزل خودبینی و هستیِ خود قدم بیرون نگذاری، اگر سالها هم راه بروی به مقصد نمیرسی.
هوش مصنوعی: ای کسی که نفس و سخنت راست و صادق از دل برمیآید، نفسِ حقیقی آن است که از خودت رها شوی و از خویش بگذری. (پایان مصراع دوم افتادگی دارد.)
هوش مصنوعی: لازم نیست سدی مانند سد اسکندر میان تو و معشوق حقیقی باشد؛ همین نفس تو (یا یک دم خودبینی) که میان تو و او حایل شده، برای مانع شدن کافی است.
هوش مصنوعی: تو را از شکرستان سعادت راندهاند، زیرا شب و روز مانند مگس دنبال هوا و هوس هستی؛ مگسی که گرد شیرینی میگردد و رانده میشود.
هوش مصنوعی: ای کمال، تا وقتی در صومعه هم به هوا و هوس سرگرمی، از زهد و پارسایی جز دردسر حاصلی نمیبری.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
شاخ انگور کهن دخترکان زاد بسی
که نه از درد بنالید و نه برزد نفسی
همه را زاد به یک دفعه، نه پیش و نه پسی
نه ورا قابلهای بود و نه فریادرسی
از کرم در من بیچاره نظر کن نفسی
که ندارم به جز از لطف تو فریادرسی
روی بنمای، که تا پیش رخت جان بدهم
چه زیان دارد اگر سود کند از تو کسی؟
در سرم نیست به جز دیدن تو سودایی
[...]
به شکرخنده اگر میببرد دل ز کسی
میدهد در عوضش جان خوشی بوالهوسی
گه سحر حمله برد بر دو جهان خورشیدش
گه به شب گشت کند بر دل و جان چون عسسی
گه بگوید که حذر کن شه شطرنج منم
[...]
گر درونسوختهای با تو برآرد نفسی
چه تفاوت کند اندر شکرستان مگسی؟
ای که انصافِ دلِ سوختگان میندهی
خود چنین روی نبایست نمودن به کسی
روزی اندر قدمت افتم و گر سَر برود
[...]
کس ندارم که پیامی برد از من به کسی
چون کنم دسترسم نیست به فریاد رسی
بر کسی شیفته ام باز من خام طمع
که چو من سوخته خرمن یله کرده است بسی
از منش یاد نمی آید و خود می داند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.