گنجور

رباعی شمارهٔ ۹۵

 
خیام نیشابوری
خیام » رباعیات
 

یاران موافق همه از دست شدند

در پای اجل یکان یکان پست شدند

خوردیم ز یک شراب در مجلس عمر

دوری دو سه پیشتر ز ما مست شدند

 

🖰 با دو بار کلیک روی واژه‌ها یا انتخاب متن و کلیک روی آنها می‌توانید آنها را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

🖐 حذف شماره‌ها | وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی) | 🔍 شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

همایون شجریان » چه آتش ها » تصنیف یاران موافق

محمدرضا شجریان » اجراهای خصوصی » اجرای خصوصی شجریان و تجویدی – مراسم فرهنگفر

🎜 معرفی آهنگهای دیگری که در متن آنها از این شعر استفاده شده است ...

تصاویر مرتبط در گنجینهٔ گنجور

نسخهٔ چاپی و مصور رباعیات خیام - تصحیح فروغی، تصاویر محمد تجویدی، خط جواد شریفی - امیرکبیر - ۱۳۵۴ » تصویر 78

📷 پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی، 📖 راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور

حاشیه‌ها

تا به حال ۱۹ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 شما حاشیه بگذارید ...

پدرام در ‫۱۲ سال و ۴ ماه قبل، جمعه ۲۲ خرداد ۱۳۸۸، ساعت ۱۳:۵۵ نوشته:

این رباعی فوق العاده حکیم را استاد شجریان در مراسم تدفین استاد عبادی بدون میکروفن خواندن، تا باز هم ی شعر فوق العاده را با یک صدای فوق العاده بشنویم.

 

عشق داند . . . در ‫۱۰ سال و ۱۰ ماه قبل، یک شنبه ۲۸ آذر ۱۳۸۹، ساعت ۱۱:۱۰ نوشته:

در همان مجلسی که سرور پدرام می فرمایند ، استاد بیت دوم را اینگونه می خوانند:
بودیم به یک شام در مجلس عمر
یک دور ز ما زود ترک مست شدند
---
پاسخ: با تشکر، متن مطابق تصحیح فروغی-غنی است.

 

امیر در ‫۹ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۱۵ بهمن ۱۳۹۰، ساعت ۰۵:۰۰ نوشته:

یاران "مرافق" صحیح است. مرافق به معنی رفاقت کننده. در دوبیتی دیگری هم می گوید:" یاران به مرافقت چو دیدار کنید..."

 

امیر در ‫۹ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۱۵ بهمن ۱۳۹۰، ساعت ۰۵:۰۷ نوشته:

از آنجا که رباعی یاد شده در حاشیه قبلی ام را در گنجور نیافتم، اصل آن را متذکر می شوم:
یاران! به مرافقت چو دیدار کنید
شاید که زدوست یاد بسیار کنید
چون باده خوشگوار نوشید به هم
نوبت چو به ما رسد نگون سار کنید.
این رباعی وصیتی است که خیام به دوستانش می کند. از آنجا که پس از مرگ خاک خواهد شد به یارانش وصیت می کند که نوبت شراب او را سرنگون کنند تا بر خاک بریزد. و در واقع نصیب وی گردد.

 

زئوس در ‫۵ سال و ۳ ماه قبل، دو شنبه ۱۷ خرداد ۱۳۹۵، ساعت ۲۲:۵۲ نوشته:

جایی این شعر را، اینگونه شنیدم
یاران چو به اتفاق میعاد کنید
خود را ز جمال یکدگر شاد کنید
ساقی چو می مغانه بر کف گیرد
نوبت چو به ما رسد، نگونسار کنید

 

ابوذر در ‫۴ سال و ۵ ماه قبل، جمعه ۱۸ فروردین ۱۳۹۶، ساعت ۱۸:۵۰ نوشته:

در پایان بخش آوازی اجرای محمدرضا شجریان و حسین علیزاده در کردبیات به مناسبت درگذشت مرحوم رضوی سروستانی در تالار رودکی،
این رباعی به آواز خوانده شده است.

 

مهرداد پارسا در ‫۲ سال و ۸ ماه قبل، دو شنبه ۱۹ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۳۴ نوشته:

این رباعی برای انسان تداعی کنده پایان مجلس شراب و گفتگوی سقراط و دوستانش در رساله «ضیافت» افلاطون است. سقراط و دوستانش پس از یک شب پر گفتگو و شراب، با طلوع افتاب همه در خواب کنار هم آرمیده در خواب اند و سقراط زودتر از بقیه برمی خیزد و مجلس را ترک می کند و دوستان را پشت سر بجا می گذارد.
یک نمای عمیق و تراژیک که این رباعی نیز با همان قدرت حسی تراژیک را در آدم بر می انگیزد. و شاید ملهم از رساله افلاطون!

 

شبیر در ‫۲ سال و ۱ ماه قبل، دو شنبه ۲۴ تیر ۱۳۹۸، ساعت ۰۱:۵۹ نوشته:

از دوستان خواهش میکنم، معنی این رباعی، بخصوص مصراع آخر رو زیر قلم کیبورد بیارید که بنده متوجه شم

 

کورس در ‫۲ سال قبل، پنج شنبه ۳۱ مرداد ۱۳۹۸، ساعت ۰۳:۳۴ نوشته:

من بیت دوم رابه اینصورت خوانده ام خیلی دوست دارم بدانم از کیست
بودیم به یک شراب در محفل عمر. یکدور ز ما پیشترک مست شدند

 

کورس در ‫۲ سال قبل، جمعه ۱ شهریور ۱۳۹۸، ساعت ۰۴:۳۱ نوشته:

بیت دوم این رباعی رامن بدینگونه دیده و شنیده ام
بودیم به یک شراب در محفل عمر
یک دور ز ما پیشترک مست شدند
لطفا اگر از دوستان کسی این بیت را بدینصورت
دیده راهنمایی فرمایند

 

احمد نیکو در ‫۱ سال و ۶ ماه قبل، پنج شنبه ۱۷ بهمن ۱۳۹۸، ساعت ۲۲:۴۸ نوشته:

متن صحیح رباعی بدین شرح می باشد:
یاران موافق همه از دست شدند
در پای اجل یکان یکان پست شدند
خوردند ز یک شراب در مجلس عمر
دوری دو سه پیشتر ز ما مست شدند

 

احمد نیکو در ‫۱ سال و ۶ ماه قبل، جمعه ۱۸ بهمن ۱۳۹۸، ساعت ۱۱:۳۲ نوشته:

این رباعی اشاره به دوره ای از زندگی انسان دارد که ممکن است فردی کلیه دوستان صمیمی و همتراز خود را از دست داده باشد برای درک بهتری از زندگی (شراب عمر) لازم از دوبیتی زیر مورد مطالعه قرار گیرد
دوبیتی زیز در واقع تایید دوبیتی بالا می باشد
در دایره سپهر ناپیدا غور
جامی‌ست که جمله را چشانند بدور
نوبت چو به دور تو رسد آه مکن
می نوش به خوشدلی که دور است نه جور

 

احمد نیکو در ‫۱ سال و ۶ ماه قبل، دو شنبه ۲۱ بهمن ۱۳۹۸، ساعت ۱۸:۳۰ نوشته:

یاران موافق را می توان به گونه ای دیگر بیان نمود که خیام ،اشاره ای دارد به شعرا و نویسندگان و دانشمندانی که قبل از او می زیستند و پس از گذشت سالهای متمادی آثاری از آنها بجا مانده که از نظر فکری و علمی با او همتراز بوده اند.

 

احمد نیکو در ‫۱ سال و ۶ ماه قبل، سه شنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۸، ساعت ۱۲:۵۰ نوشته:

اشتباه تایپی =در متن بالا:
سطر سوم: همتراز: هم طراز

 

احمد نیکو در ‫۱ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۲۶ بهمن ۱۳۹۸، ساعت ۲۱:۰۶ نوشته:

این رباعی را که فیتزجرالد به انگلیسی ترجمه کرده در قسمت دوم این رباعی از کلمه (their)استفاده نموده
Have drunk their cup around or two befor
And one by one crept silently to rest
جام خود را یکی دو دور پیش تر از این نوشیدند و یکان یکان خاموش به بستر آرامش خزیدند
هدف خیام از سرودن این رباعی تکیه بر روی یاران موافق میباشد
اگر کلمه ی خوردیم را در مصرع سوم به کار ببریم توجه بیشتری روی (شراب) کرده ایم

 

xfanex در ‫۱ سال و ۲ ماه قبل، دو شنبه ۱۹ خرداد ۱۳۹۹، ساعت ۱۱:۲۱ نوشته:

دوستان همه کنار یکدیگر در مجلس نشسته اند
اما چنان که پای مرگ(بازخاست شدن) به میان آمد همه شان شروع کردند به گردن یکدیگر انداختن
ما بعد از عمری شرابی خوردیم و پای عهد ایستادیم اما
دوستان گربه صفت شراب نخورده پست شدند و خود واقعی شان را نشان دادند

 

الهه صادقلو در ‫۸ ماه قبل، یک شنبه ۵ بهمن ۱۳۹۹، ساعت ۱۴:۰۴ نوشته:


" مجلسِ عُمر "


یارانِ موافق همه از دست شدند
در پایِ اَجَل یکان یکان پَست شدند


خوردیم زِ یک شراب در مجلسِ عُمر
دُوری دو سه پیشتر زِ ما مست شدند


- یاران: افراد شبیه به هم
- موافق : سازگار، هماهنگ، دلخواه
- یارانِ موافق : کسانی که مثل ما زندگی می کردند با آرزوها و امیال شبیه به ما
- از دست شدند/ پست شدند : مُردند
- در پایِ اَجل : در برابر مرگ
- یکان یکان : به تنهائی و جداگانه
- خوردیم ز یک شراب: همگی سختی و آسانی زندگی را می چشیم
- مجلسِ عمر : دنیا
- مست شدند : زندگی کردند و سپس از این دنیا رفتند
- دُوری دو سه پیشتر: اشاره به مجلس میگساری دارد که میگسار(ساقی) با صُراحی (ظرفی شبیه کوزه) پیاله تک تک میهمانان را که دور مجلس نشسته اند را پُر می کند. آنهایی که زودتر به بزمِ زندگیِ دنیا آمده اند، از دستِ ساقیِ روزگار زودتر شرابِ زندگی نوشیده که همراه با مستی همزمان مجبور به ترکِ این میهمانی خواهند بود که این برای همه اتفاق خواهد افتاد و استثنایی هم ندارد!


برداشت آزاد :

پیش از من و تو، افراد زیادی بودند که همانند ما زندگی می کردند، اما عُمر زمینی آنها در این کالبد به پایان رسید. آنها مثل خود ما بودند و زندگی کردن را دوست داشتند، تنها با این تفاوت که زودتر از ما به دنیا آمده بودند و پختگی را زودتر از ما تجربه کردند. بنابراین ارزشِ زندگیی که به تو داده شده را خوب بدان و با غم و اندوه بیهوده آن را به هَدر نده!


بشنو این نکته که خود را زِ غم آزاده کنی
خون خوری گر طلبِ روزیِ ننهاده کنی


آخِرُالامر گِلِ کوزه گران خواهی شد
حالیا فکرِ سبو کن که پُر از باده کنی


گر از آن آدمیانی که بهشتت هوس است
عیش با آدمی ای چند پری زاده کنی

دیوان حافظ » غزل 481

 

- ز غم آزاده کنی : خود را از دامِ غم و اندوه رها کنی
- خون خوری : خود را به رنج و زحمت میاندازی
- روزی ننهاده : آن چیزی که سهم تو نیست و برای تو مقدّر نشده است
- آخِرُالامر: سرانجام
- سبو : دل و جان
- باده: عشق و معرفت
- بهشتت هوس است: آرزوی رفتن به بهشت را داری
- عیش با آدمی ای چند پری زاده کنی: همزمان با چند نفر زیبارو به شادمانی بپرداز که این است تصور تو از بهشت! بهشت واقعی همنشینی با خداوند وشادیِ دل است که می تواند در همین دنیا هم صورت پذیرد.

 

مهدی در ‫۶ ماه قبل، پنج شنبه ۵ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۱۶:۰۳ نوشته:

با سلام
میبخشید متوجه شدم که معنی بیت اخر درست ابلاغ نشده بر این شدم تا نظر خود رو بیان کنم با اجازه از اساتید بزرگوار
.دوستان از اداب خوردن می این است ان به صورت دور میخورند یعنی که یکبار برای همه ساقی پر میکند و همگی می نوشد و دور بعد و همین طور الی اخر . حکیم در این بیت عمر را به شراب توصیف میکنند لذا کسانی که قبل از او از دنیا رفته اپند را یارانی میداند که در دور های قبلی مست شده اند و توایی ادامه دادن ندارند . باز هم تشکر

 

بهروز در ‫۵ ماه قبل، شنبه ۲۱ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۰۸:۱۵ نوشته:

سلام، در ویدیو مربوط به مراسم استاد فرهنگ فر، بیت یاران موافق همه از دست شدند خوانده نمیشود

 

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور ثبت نام کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.