ای دل به عشق بَرِ تو ، که عشقت چه درخور است
در سر شدی ندانمت ای دل چه در سر است
درد کهنت بود برآورد روزگار
این دردِ تازهروی نگوئی چه نوبر است
شهری غریب دشمن و یاری غریب حسن
اینجا چه جای غمزدگان قلندر است
گفتم مورز عشق بتان گرچه جور عشق
انصاف میدهم که ز انصاف خوشتر است
اینجا و در دمشق ترازوی عاشقی است
لاف از دمشق بس که ترازوت بیزر است
اکنون که دیدی آن سرِ زنجیر مُشکپاش
زنجیر میگسل که خرد حلقه بر در است
جوجو شدی برابر آن مشک و طرفه نیست
هرجا که مشک بینی جوجو برابر است
از کس دیت مخواه که خونریز تو تویی
نقب از برون مجوی که دزد اندرونْ در است
خاقانی اَست و چند هزار آرزوی دل
دل را چه جای عشق و چه پروای دلبر است
بیچاره زاغ را که سیاه است جمله تن
از جمله تن، سپیدی چشمش چه درخَور است


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به توصیف تجربههای عشق و دردها و آرزوهای خود میپردازد. او از ناامیدیهای ناشی از عشق و غمهای زندگی حرف میزند و به تنهایی و غروبی که در این مسیر برایش پیش آمده اشاره میکند. با تأکید بر ناکامیها، او به عشق و زیباییهای آن و همچنین به واقعیتهای تلخی که در زندگی وجود دارد پرداخته و به نوعی پرسشهایی دربارهی انصاف و دوست داشتن مطرح میکند. در نهایت، شاعر احساس میکند که در درونش بینهایت آرزو وجود دارد اما در دنیای بیرونی با چالشهای زیادی روبهروست.
هوش مصنوعی: عشق تو برای دل من چقدر ارزش دارد! نمیدانم، ای دل، در این عشق چه دردی نهفته است که به سر تو آمده.
هوش مصنوعی: دردی کهنه و قدیمی تو در طول زمان دوباره به وجود آمده است. این درد جدید که به وجود آمده، چه قدر تازه و بیسابقه است و حالا این را به کسی نگو که فکر نکند این درد، چیز تازهای است.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به تنهایی و غم خود در یک شهر غریب اشاره دارد و میگوید که در اینجا، جایی که هیچکس به یاری او نمیرسد و حتی دشمنان نیز غریبهاند، جایی برای ناراحتی و اندوه افراد دلسوخته و بیخبر از حال دیگران نیست.
هوش مصنوعی: من به بتان (معشوقان) گفتم که عشق را به بیرحمی نگریند، ولی در عشق، انصاف و عدالت هم وجود دارد و انصاف از خود عشق خوشایندتر است.
هوش مصنوعی: در اینجا، در دمشق (شهر معروف)، معیاری برای سنجش عشق وجود دارد که به خوبی نمیتواند ارزش واقعی عشق را نشان دهد؛ در واقع، عشق در دمشق از نظر کیفیت و عمق به خوبی ارزشگذاری نمیشود و سخن گفتن از آن در حقیقت توخالی است.
هوش مصنوعی: اکنون که دیدی آن سرِ زنجیر معطر و زیبای مشکپاش را، زنجیر (بسیار محکم و استوار) را بشکن، چرا که عقل و خرد از این موضوع با خبر شده است.
تو در برابر آن مُشک پر پر شدی و جای شگفتی نیست؛ هرجا که مُشک باشد، چنین است.
از کسی خون بها نخواه که خودت خونریز خودت هستی. به دنبال نقب در بیرون مباش که دزد، در اندرون است.
هوش مصنوعی: خاقانی به این نکته اشاره دارد که او به عنوان یک شاعر، با آرزوهای فراوانی در دل خود مواجه است، اما در این وضعیت، نه عشقی برای دلش وجود دارد و نه نگرانیای دربارهٔ دلبر. در واقع، احساس میکند که آرزوها و عشق در برابر این حجم از خواستهها، جایی ندارند.
هوش مصنوعی: زاغ بیچارهای که سیاه است، با وجود اینکه تمام بدنش سیاه است، سفیدی چشمش چه ارزشی دارد؟ این سخن به نوعی به وضعیت انسانها یا موجودات دیگر اشاره دارد که اگر در زمینهای مشخص، مثلاً رنگ یا ظاهر، ویژگی خاصی داشته باشند، ویژگیهای دیگر آنها ممکن است نادیده گرفته شود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
فریاد من همیشه از این ایر کافر است
ایر است و با عذاب است و سنگر است
وصفش ترا بگویم اگر خورده نیستی
ور خورده ای صفات وی از منت باور است
شمشاد قد و لاله رخ و یاسمین بر است
با سرو و گل به قامت و عارض برابر است
دایم غلام و چاکر یاقوت و شکرم
کو را لب و حدیث ز یاقوت و شکر است
گفتم ز خط و زلف تو بر جان من بلاست
[...]
ادریس خانه گور منوچهر صفدر است
عیسیکده حظیرهٔ خاقان اکبر است
جان را ز عارض و لب او شیر و شکر است
دل را ز طره و رخ او مشک و عنبر است
هم دل در آن وصال چو با عنبر است مشک
هم جان در آن فراق چو با شیر شکر است
آشوب عقلم آن شبه عاج مفرشست
[...]
گفتار تلخ از آن لب شیرین نه در خورست
خوش کن عبارتت که خطت هرچه خوشتر است
بگشای لب به پرسش من گرچه گفته ام
کان قفل لعل بابت آن درج گوهر است
تا بر گرفتی از سر عشاق دست مهر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.