طفلی هنوز بستهٔ گهوارهٔ فنا
مرد آن زمان شوی که شوی از همه جدا
جهدی بکن که زلزلهٔ صور دررسد
شاه دل تو کرده بُوَد کاخ را رها
جان از درون به فاقه و طبع از برون به برگ
دیو از خورش به هیضه و جمشید ناشتا
آن به که پیش هودج جانان کنی نثار
آن جان که وقت صدْمهٔ هجران شود فنا
رخش تو را بر آخور سنگین روزگار
برگ گیا نه و خر تو عنبرین چرا
بر پردهٔ عدم زن زخمه ز بهر آنک
برداشته است بهر فرو داشت این نوا
در رکعت نخست گرت غفلتی برفت
اینجا سجود سهو کن و در عدم قضا
گر حِلهٔ حیات مطرَّز نگرددت
اندیک درنماندت این کسوت از بها
از پیل کم نهای که چو مرگش فرا رسد
در حال استخوانش بیرزد بدان بها
از استخوان پیل ندیدی که چرب دست
هم پیل سازد از پی شطرنج پادشا
امروز سکّه ساز که دل، دارِ ضرب توست
چون دل روانه شد نشود نقد تو روا
اکنون طلب دوا که مسیح تو بر زمی است
کهآنگه که رفت سوی فلک فوت شد دوا
بیمار به سواد دل اندر نیاز عشق
مجروح به قبای گل از جنبش صبا
عشق آتشی است کهآتش دوزخ غذای اوست
پس عشق روزه دار و تو در دوزخ هوا
در ایرمانسرایِ جهان نیست جای دل
دیْر از کجا و خلعت بیتالله از کجا
بنگر چه ناخلف پسری کز وجود تو
دارالخلافهٔ پدر است ایرمانسرا
در جستجوی حق شو و شبگیر کن از آنک
ناجسته خاک ره به کف آید نه کیمیا
با لا برآر نفس چلیپا پرست از آنک
عیسی توست نفس و صلیب است شکل لا
گر در سموم بادیهٔ لا تبه شوی
آرد نسیم کعبهٔ الّا الّلهَت شفا
لا را ز لات باز ندانی به کوی دین
گر بیچراغِ عقل روی راه انبیا
اول ز پیشگاه قدم عقل زاد و بس
آری که از یکی یکی آید به ابتدا
عقلِ جهانطلب درِ آلودگی زند
عقل خداپرست زند درگهِ صفا
کتف محمد از درِ مُهر نبوت است
بر کتف بیوَراَسب بود جای اژدها
با عقل پای کوب که پیری است ژنده پوش
بر فقر دست کش که عروسی است خوش لِقا
جان را به فقر بازخر از حادثات از آنک
خوش نیست این غریب نوآئین در این نوا
اندر جزیرهای و محیط است گرد تو
زین سوت موج محنت و زآن سو شط بلا
از رمز درگذر که زمین چون جزیرهای است
گردون به گرد او چو محیط است در هوا
از گشت روزگار سلامت مجوی از آنک
هرگز سراب پُر نکند قِربهٔ سقا
در قَمرهٔ زمانه فتادی به دستخون
وامال کعبتین که حریفی است بس دَغا
فرسوده دان مزاج جهان را به ناخوشی
آلوده دان دهان مُشَعبَد به گندنا
اینجا مساز عیش که بس بینوا بود
در قحط سالِ کنعان دکّانِ نانوا
زین غرقگان رو که نهنگ است بر گذر
زین سبزهزار خیز که زهر است در گیا
گیتی سیاه خانه شد از ظلمت وجود
گردون کبود جامه شد از ماتم وفا
از خشک سال حادثه در مصطفی گریز
کهاینک به فتح باب ضمان کرد مصطفی
ورد تو این بس است که ای غیث، الغیاث
کز فیض او به سنگ فسرده رسد نما
بودند تا نبود نزولش در این سرای
این چار مادر و سه موالید بینوا
شاهنشهی است احمد مُرسل که ساخت حق
تاج ازل کلاهش و دِرع ابد قبا
آن قابل امانت در قالب بشر
وان عامل ارادت در عالم جزا
چون نوبت نبوت او در عرب زدند
از جودی و اُحُد صلوات آمدش صدا
بر خوان این جهان زده انگشت بر نمک
ناخورده، دست شسته ازین بینمک اَبا
آزاد کردهٔ درِ او بود عقل و او
چون عقل هم شهنشه و هم پاسبان ما
او رحمت خداست جهان خدای را
از رحمت خدای شوی خاصهٔ خدا
ای هستها ز هستی ذات تو عاریت
خاقانی از عطای تو هست آیت ثنا
مرغی چنین که دانه و آبش ثنای توست
مپسند کز نشیمن عالم کشد جفا
از عالم دو رنگ فراغت دهش چنانک
دیگر ندارد این زن رعناش در عنا



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر در نعت پیامبر اکرم (ص) به ستایش مقام بلند او میپردازد و به زیباییهای وجودش اشاره میکند. شاعر از عشق و ارادت به پیامبر سخن میگوید و ویژگیهای او را به عنوان رحمت خدا و هدایتگر بشریت بیان میکند. او بر ضرورت جستجوی حق و دوری از دنیا تأکید کرده و عشق به پیامبر را آتشزا معرفی میکند. همچنین، خاقانی به عالم و نبوت اشاره کرده و در نهایت از سرسپردگی به او و آرزوی کسب فیض از وجودش سخن میگوید.
هوش مصنوعی: انسانی که هنوز در گهوارهٔ مرگ به دنیا نیامده است، در زمانی که از همهٔ وابستگیها و تعلقات دنیا جدا شود، مرده است.
هوش مصنوعی: تلاشی کن که صدای صور که در قیامت نواخته میشود به گوش برسد، زیرا در آن زمان، قلب تو باید از دنیای مادی و لذتهایش جدا شده باشد.
هوش مصنوعی: جان در درون به شدت رنج میبرد و روح خسته است، در حالی که از بیرون هم دچار ناتوانی و کمبود میشوم؛ مانند دیوی که برای دگرگونی به جمشید در زمان گرسنگی و سختی نیازمند است.
هوش مصنوعی: بهتر است در مقام محبت و عشق، خود را نثار محبوب کنید، زیرا جان شما در وقت جدایی و دوری از او از بین میرود و نابود میشود.
هوش مصنوعی: به دلیل سختیها و مشکلاتی که در زندگی وجود دارد، تو همچون اسب پیروزمند که باید بر روی آخور بایستد و زینتدهی شود، شایستهٔ بهترینی. تو هم مانند اگر بخواهی به حال خوب و خوشی برسی، نباید با چیزهای بیارزش از خود تضعیف شوی.
هوش مصنوعی: در عالم غیرموجود (عدم)، برای این هدف که نغمهای را شروع کرده، زخمهای بزن. این نغمه بهخاطر چیزی که برای آن به وجود آمده، برانگیخته شده است.
هوش مصنوعی: اگر در رکعت اول نماز از روی غفلت، چیزی را فراموش کردهای، در هنگام سجدهات باید سجدهی سهو را انجام بدهی و در این حالت خداوند به خاطر این قضا، بر تو注文 نخواهد کرد.
هوش مصنوعی: اگر لباس زندگیات به زینت و آراستگی در نیاید، این کسوت و مقام از قیمت و ارزش نمیافتد.
هوش مصنوعی: تو از فیل کمتر نیستی، چرا که زمانی که مرگش برسد، استخوانش هم به اندازهٔ ارزش آن فیل میلرزد.
هوش مصنوعی: بخاطر توجه به جزئیات کمی که از استخوان فیل میگذرد، متوجه شدهای که حتی با استخوان، آن فیل میتواند دوباره به زندگی برگردد و مانند پادشاهی بازی شطرنجی، با چربی دست سازندگانش، هنرمندانه دوباره ظاهر شود. این نشان میدهد که هیچ چیزی نمیتواند از حیات و قدرت واقعی کسی (مثل پیامبر) بکاهد.
هوش مصنوعی: امروز سکهسازی که دل را به عنوان دلیلی برای ضرب سکه میداند، وقتی دل از دست برود، دیگر نمیتواند ارزش واقعی تو را تعیین کند.
هوش مصنوعی: اکنون باید دارو جست، چون حضرت عیسی (مسیح) بر زمین است، زیرا وقتی به آسمان رفت، دارو (شفا) از دست رفت.
هوش مصنوعی: بیمار دل به عشق نیازمند است و با حالتی مجروح مانند، از نسیم صبح که به گلها میزند، بهرهمند میشود.
هوش مصنوعی: عشق مانند آتشی است که شعلهور شده و شعلههای دوزخ بهعنوان غذا برای آن به شمار میروند؛ پس عشق مانند روزهداری است که تو تحت تأثیر تمایلات و خواستههای نامطلوب دوزخ هستی.
هوش مصنوعی: در دنیای ایرمانسرای عالم، جایی برای دل وجود ندارد؛ بنابراین، دیگر از کجا باید دل را به دست آورد و لباس خانهٔ خدا (بیتالله) را از کجا میتوان پیدا کرد؟
هوش مصنوعی: بنگر که چه پسر نامناسبی از تو به وجود آمده است که مانند دارالخلافه (مرکز حکومت) پدرش، ایرمانسرا (سرزمین آرزوها) است.
هوش مصنوعی: به دنبال حقیقت باش و در نیمههای شب از خواب بیدار شو، زیرا اگر حقیقت را پیدا نکردی، به دست آوردن چیزهای بیارزش مانند خاک، بهتر از به دست آوردن کیمیا (فلز گرانبها) نخواهد بود.
هوش مصنوعی: نفس را بهسوی بالا برکش و آن را شبیه به چلیپا (صلیب) قرار بده، زیرا که تو عیسی هستی و شکل لا (لا اله الا الله) نماد آن است.
هوش مصنوعی: اگر در بادیههای سوزان و بیابانی که بینهایت خالی از آب و علف است هلاک شوی، نسیم خنکی که از طرف کعبه میوزد و برچهرهات میخورد، تو را درمان میکند.
هوش مصنوعی: اگر در کوی دین، به خاطر نداشتن چراغ عقل، راه انبیا را گم کنی، نباید از لات (بت مشهور عربها) انتظار نجات داشته باشی.
هوش مصنوعی: خداوند در آغاز، عقل را از پیشگاه خود خلق کرد و تنها همین عقل است که از یک واحد شروع میشود و به تدریج به چیزهای دیگر میرسد.
هوش مصنوعی: عقل دنیوی که به دنبال لذتها و آلودگیهاست، درهای بیماری و فساد را باز میکند، اما عقل الهی و خداپرست به سوی پاکی و صفا و پاکی هدایت میشود.
دوشِ محمد شایستهٔ مُهر پیغمبری است؛ همچنانکه بر دوش ضحاک، جای اژدها. (بیوَراَسب، لقب ضحاک است)
هوش مصنوعی: با عقل خودت فکر کن و بر خودت مسلط باش، چرا که پیرمردی بینوا و فقیر در اینجا حضور دارد. از فقر دوری کن، چون عروسی زیبا و دلانگیز در حال آمدن است.
هوش مصنوعی: باید جان را از رنجها و مشکلات زندگی دور کرد، زیرا این جوان غریب و تازهوارد در این زندگی جدید خوشایند و خوشحال نیست.
هوش مصنوعی: در این دنیا تو در جزیرهای قرار داری و周تو را مشکلات و سختیها مانند موج در بر گرفته است، و از سوی دیگر، رود حوادث و مصایب نیز وجود دارد.
هوش مصنوعی: زمین مانند جزیرهای است که در میان آن، آسمان بهگونهای دور آن را احاطه کرده است، پس در اینجا به رمز و رمزگشایی توجه کن.
هوش مصنوعی: وزش روزگار آرامش و سلامت را جستجو نکن، زیرا سراب (آب خیالی) هرگز نمیتواند ظرفی را که سقا (آبپاش) پر میکند، پر کند.
هوش مصنوعی: تو در دوران و زمانی قرار گرفتی که به دست خون و غمهای براساس کعبه شدهای. باید بدانید دشمنی در صف است که بسیار فریبنده و نیرنگ باز است.
هوش مصنوعی: مزاج دنیا را فرسوده و خراب بدان و آن را به ناخوشی کشیده شده تصور کن؛ دهانها را نیز که به گند و آلودگی مشغول است، ببین.
هوش مصنوعی: اینجا به عیش و شادی نزدیک نشو، زیرا مردم بسیار بینوا هستند و در سال قحطی کنعان، نانوایی وجود ندارد که نان بدهد.
از این غرقگاه برو که نهنگ بر سرِ راه است. این سبزهزار را رها کن که گیاهش زهرآگین است.
هوش مصنوعی: جهان به خاطر وجود ظلمت و تاریکی، مانند خانهای سیاه شده است و آسمان نیز به صورت غمزده و با جامهای کبود، به عزای وفای پیامبر (ص) در آمده است.
هوش مصنوعی: در این بیت گفته شده که از حوادث و مشکلات ناشی از خشکسالی و سختیها، باید به سوی پیامبر اسلام، مصطفی، پناه برد؛ چرا که او درهای امید و نجات را برای مردم گشوده است.
هوش مصنوعی: ای خداوند رحمت و لطف، همین کافی است که از برکت تو باران رحمت بر زمین بیفتد و سنگهای خشک نیز حیات یابند.
هوش مصنوعی: در زمانهایی که فرود آمدن او در این دنیا (پیامبر اسلام) وجود نداشت، چهار مادر و سه فرزند نادار (که به نوعی به ناکامی و بیچیزی اشاره دارد) بودند.
هوش مصنوعی: پیامبر اکرم (احمد) بزرگترین پادشاه و فرستادهٔ خداوند است که خداوند در آغاز آفرینش، تاجی برای او ساخته و او را در لباس دائمی خود (قبا) پوشانده است.
هوش مصنوعی: پیامبری که در قالب انسان به نازلترین شکل امانت الهی را حمل میکند و در روز قیامت به عنوان نمایندهٔ ارادت مردم به خداوند، شفاعت خواهد کرد.
هوش مصنوعی: زمانی که نوبت پیامبری محمد (صلیالله علیه و آله) در میان عربها رسید، از بخشندگی کوههای جودی و اُحُد، نشانههایی برای او پدید آمد و دعای خیر او به آسمان بلند شد.
هوش مصنوعی: بر سفرهٔ این جهان، بدون آنکه چیزی بخورد، به نشانهٔ بیاعتنایی به بینمکها، دستش را شسته است و انگشتش را بر نمک نخورده گذاشته است.
هوش مصنوعی: عقل ما را در آزادی قرار داده و او خود هم مانند عقل، هم پادشاه است و هم محافظ ما.
هوش مصنوعی: پیامبر اکرم رحمت خداوند برای جهان است و از طریق رحمت او، مخلوقات خاص خدا به وجود آمدهاند.
هوش مصنوعی: ای موجودات، هستی شما وابسته به وجود توست و خاقانی نیز از بخششهای تو بهرهمند است؛ وجود تو نشانهای از ستایش و تحسین است.
هوش مصنوعی: این مرغ که برای زندگیاش به دانه و آب نیاز دارد، باید به ستایش تو بپردازد و اگر این احترام را نداشته باشد، تحمل رنج از عالم برایش مشکلاتی به بار میآورد.
هوش مصنوعی: از این دنیای رنگین و فریبنده رهایم کن، زیرا دیگر زنی زیبا برای من در زیباییها وجود ندارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
تا داد باغ را سمن و گل بنونوا
بلبل همی سراید بر گل بنونوا
رود و سرود ساخته بر سرو فاخته
چون عاشقی که باشد معشوق او نوا
مشک و عبیر بارد بر گلستان شمال
[...]
چون نای بینوایم ازین نای بینوا
شادی ندید هیچ کس از نای بینوا
با کوه گویم آنچه ازو پر شود دلم
زیرا جواب گفته من نیست جز صدا
شد دیده تیره و نخورم غم ز بهر آنک
[...]
آمدگه وداع چو تاریک شد هوا
آن مه که هست جان و دلم را بدو هوا
گرمی گرفته از جگر گرم او زمین
سردی گرفته از نفس سرد من هوا
ماه تمام او شده چون آسمان کبود
[...]
منسوخ شد مروت و معدوم شد وفا
زین هر دو مانده نام چو سیمرغ و کیمیا
شد راستی خیانت و شد زیرکی سفه
شد دوستی عداوت و شد مردمی جفا
گشتهست باژگونه همه رسمهای خلق
[...]
ای بر مراد رأی تو ایام رامضا
بسته میان بطاعت فرمان تو قضا
از جاه تو گرفته سیادت بسی شرف
وز فر تو فزوده وزارت بسی بها
خلق خدای را برعایت تویی پناه
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.