کار من بالا نمیگیرد در این شیب بلا
در مضیق حادثاتم بستهٔ بند عنا
میکنم جهدی کزین خضرای خذلان برپرم
حبّذا روزی که این توفیق یابم حبّذا
صبح آخر دیدهای؟ بختم چنان شد پردهدر
صبح اول دیدهای؟ عمرم چنان شد کمبقا
با که گیرم انس کز اهل وفا بیروزیم
من چنین بیروزیم یا نیست در عالم وفا
در همه شروان مرا حاصل نیامد نیمدوست
دوست خود ناممکن است ای کاش بودی آشنا
من حسین وقت و نااهلان یزید و شمرِ من
روزگارم جمله عاشورا و شروان کربلا
ای عراق الله جارُک، نیک مشغوفم به تو
وی خراسان عمرک الله سخت مشتاقم تو را
گرچه جان از روزن چشم از شما بیروزی است
از دریچهٔ گوش میبیند شعاعات شما
عذر من دانید کاینجا پایبستِ مادرم
هدیهٔ جانم روان دارید بر دست صبا
تشنهٔ دل تفتهام از دجله آریدم شراب
دردمند زارم از بغداد سازیدم دوا
بوی راحت چون توان برد از مزاج این دیار؟
نوشدارو چون توان جست از دهان اژدها؟
پیش ما بینی کریمانی که گاهِ مائده
ماکیان بر در کنند و گربه در زندان سرا
گر برای شوربائی بر در اینها شوی
اولت سکبا دهند از چهره آنگه شوربا
مردم ای خاقانی اهریمن شدند از خشم و ظلم
در عدم نه روی، کآنجا بینی انصاف و رضا



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر از دشواریها و مصائب زندگی خود سخن میگوید و احساس ناامیدی و کورهراهها را به تصویر میکشد. او به جستجوی توفیق و خوشی در زندگی پرداخته و به درد و رنجهای خود در میان وقایع تلخ اشاره میکند. شاعر خود را در محکومیت زمانه تشبیه کرده و بین زندگیاش و واقعه عاشورا، به خصوص در ظلم و بیوفایی، ارتباط برقرار میکند. او به longing نسبت به دو دیار خراسان و عراق میپردازد و در نهایت، بیان میکند که در این وضع، امید به عدالت و آرامش نداشته و همچنین به مشکلات پیرامونش و دلسردی از بیوفایی دیگران اشاره میکند.
هوش مصنوعی: در این روزهای پرمشکل و سخت که با بلاها و حوادث گوناگون روبهرو هستم، کار و کوشش من به هیچ جایی نمیرسد و تمام تلاشهایم به همین بندهای ناپسند گرفتار شده است.
هوش مصنوعی: من تلاشی میکنم که از این ناامیدی و یأس رهایی یابم، چه روزی خوش است که بتوانم به این موفقیت دست یابم.
هوش مصنوعی: روز آخر که به آن اشاره میکند، آیا تو را دیدهام؟ بخت من به قدری بد شده که مانند صبحدم، پردهدر شده است. آیا صبح اول که دیدهای، عمر من به قدری کوتاه شده است که پایدار نیست؟
هوش مصنوعی: با چه کسی انس و دوستی برقرار کنم که از اهل وفا بیخبرم؟ آیا واقعاً در دنیا کسی وفادار وجود ندارد که بتوانم با او دوستی کنم؟
هوش مصنوعی: در همه شروان، که مکانی است در آذربایجان، نتوانستم به هدفم برسم و دوستی وفادار ندارم. داشتن دوستی که به او اعتماد کنم، ممکن نیست و ای کاش تو، ای معرفت و آشنایی، در کنارم بودی.
هوش مصنوعی: من در زمان خودم، مشابه حسین هستم که در برابر نااهلان مانند یزید و شمر قرار دارم؛ روزگار من همچون عاشورا و سرزمین شروان شبیه کربلاست، یعنی سرشار از ظلم و غم.
هوش مصنوعی: ای عراق، خدا تو را به کمک میطلبد و من به تو خیلی علاقهمندم؛ و ای خراسان، خدا به عمر تو طولانی بدهد و من به شدت به تو مشتاقم.
هوش مصنوعی: هرچند که با چشم نمیتوانم از شما بهرهمند شوم و در واقع بیبرگشتم، اما از طریق گوشم نور و زیبایی شما را میبینم.
هوش مصنوعی: عذر من را بپذیرید که در اینجا پای مادر من قرار دارد و جانم را به خواستهٔ شما به دست نسیم صبح تقدیم کنید.
هوش مصنوعی: دل من به شدت تشنه است و از دجله شرابی به دست آوردهام، در حالی که دردمند و زار از بغداد برای خود دارویی ساختهام.
هوش مصنوعی: چگونه میتوان بوی آرامش را از این سرزمین تحمل کرد، وقتی که درد و رنج در آن جاری است؟ و چگونه میتوان دارویی برای درمان گرفت، در حالی که زهر اژدها در دهانش باشد؟
در اینجا کریمانی میبینی که هنگام گستردن خوان، ماکیان را بیرون میکنند که مبادا ریزهای برچینند و گربه را زندانی، که مبادا لقمهای برباید. (به استناد صفحه 15، شرح دیوان خاقانی، نسخه خطی مجلس، به شماره ثبت 89712)
اگر برای شوربا به در خانهٔ آنها بروی، نخست ترشرویی میکنند و سپس شوربا میدهند. (سِکبا، آش سرکه است و به مفهوم ترشرویی)
هوش مصنوعی: ای مردم، خاقانی میگوید که در وضعیت کنونی، چون اهریمن هستند و از خشم و ظلم به ستوه آمدهاند، در عدم و بیمعنائی گرفتارند و نمیتوانی جایی را پیدا کنی که انصاف و رضایتی در آن باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
با سلام . طبق چیزی که بنده میدانم شهری که خاقانی اهل آنجاست شَروان نام دارد نه شِروان . همان طور که خاقانی جایی به طعنه از این شر استفاده میکند و میگوید:
خطه ی شَروان نشود خِیر وان
و در این خوانش فوق زیبا و با احساس در مصرع ( در همه شروان مرا حاصل نیامد نیمدوست )
به جای شَروان شِروان تلفظ شده است
عسکری شکر بود تو گو بیا میشکرم
ای نموده ترش روی ار جا بد این شوخی ترا
از که آمختی نهادن شعرهائی شوخ چم
گر برستی شاعران هرگز نبودی آشنا
کشه بر بندی گرفتی در گدائی سرسری
[...]
پادشا بر کامهای دل که باشد؟ پارسا
پارسا شو تا شوی بر هر مرادی پادشا
پارسا شو تا بباشی پادشا بر آرزو
کآرزو هرگز نباشد پادشا بر پارسا
پادشا گشت آرزو بر تو ز بیباکی تو
[...]
تا دل من در هوای نیکوان گشت آشنا
در سرشک دیده ام کرد این دل خونین شنا
تا مرا بیند بلا با کس نبندد دوستی
تا مرا بیند هوی با کس نگردد آشنا
من بدی را نیک تر جویم که مردم را بدی
[...]
شاعران بینوا خوانند شعرِ با نوا
وز نوای شعرشان، افزون نمی گردد نوا
طوطیانه گفت و نتوانند جز آموخته
عندلیبم من که هر ساعت دگر سازم نوا
اندر آن معنی که گوید بِدهَمِ انصاف سخن
[...]
ای جهانداری که هستی پادشاهی را سزا
در جهانداری نباشد چون تو هرگز پادشا
از بشارتهای دولت وز اشارتهای بخت
شاه پیروز اختری و خسرو فرمانروا
پادشاهی یافته است از نام تو عز و شرف
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲۱ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.