جوشن صورت برون کن در صف مردان درآ
دل طلب کز دارِ ملکِ دل توان شد پادشا
تا تو خود را پای بستی، باد داری در دو دست
خاک بر خود پاش کز خود هیچ ناید تو را
با تو قُرب قاب قوسین آنگه افتد عشق را
کز صفات خود به بعدالمشرقین افتی جدا
آنِ خویشی، چند گویی آن اویم آن او
باش تا او گوید ای جان آن مایی آن ما
نیست عاشق گشتن الا بودنش پروانه وار
اولش قرب و میانه سوختن، آخر فنا
لاف یک رنگی مزن تا از صفت چون آینه
از درونسو تیرگی داری و بیرونسو صفا
آتشین داری زبان زآن دل سیاهی چون چراغ
گرد خود گردی از آن تردامنی چون آسیا
رَخت از این گنبد برون بر، گر حیاتی بایدت
زآن که تا در گنبدی با مردگانی هم وِطا
نفس عیسی جست خواهی، راه کن سوی فلک
نقش عیسی در نگارستان راهب کن رها
برگذر زین تنگنای ظلمت اینک روشنی
درگذر زین خشک سال آفت اینک مرحبا
بر در فقر آی تا پیش آیدت سرهنگ عشق
گوید ای صاحب خراج هر دو گیتی اندر آ
شرب عزلت ساختی از سر ببر باد هوس
باغ وحدت یافتی از بن بکن بیخ هوا
با قطار خوک در بیتالمقدس پا منه
با سپاه پیل بر درگاه بیتالله میا
سر بنه کاینجا سری را صد سر آید در عوض
بلکه بر سر هر سری را صد کلاه آید عطا
هرچه جز نورالسموات از خدایی عزل کن
گر تو را مشکوة دل روشن شد از مصباح لا
چون رسیدی بر درِ لا، صدرِ الّا جوی از آنک
کعبه را هم دید باید چون رسیدی در منا
ور تو اعمی بودهای بر دوش احمد دار دست
کهاندر این ره قائد تو مصطفی به مصطفا
اوست مختار خدا و چرخ و ارواح و حواس
زان گرفتند از وجودش منت بیمنتها
هشت خلد و هفت چرخ و شش جهات و پنج حس
چار ارکان و سه ارواح و دو کون از یک خدا
چون مرا در نعت چون اویی رود چندین سخن
از جهان بر چون منی تا کی رود چندین جفا



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: خاقانی در این قصیده سالک را به رها کردنِ صورت و خودپرستی و ریا فرامیخواند. او با تمثیلهایی چون پروانه، آینه، چراغ و آسیا نشان میدهد که عشقِ حقیقی با فنای صفاتِ خود به دست میآید. سپس از گذر از «لا» به «اِلّا» سخن میگوید و پیامبر را راهنمای این راه و برگزیدهٔ آفرینش معرفی میکند. در پایان، شاعر از ستمِ روزگار بر خود، که ستایشگرِ پیامبر است، گله میکند.
معنی بيت: شيفتگی به ظاهر را رها کن و در رده اهل معنی درآی و برای رسيدن بدين منظور رجوع به دل کن، چون از اين طريق سلطنت مطلق قابل دريافت است
تا در بندِ خودگانگی هستی، دستت تهی است. از خودگانگی بگذر که از آن بهرهای نخواهی یافت.
معنی بيت: زمانی به عشق بسيار نزديک میشوی که از صفات نفسانی خود به فاصله مشرق و مغرب دور شده باشی.
هوش مصنوعی: تو هنوز به خودت تعلق داری؛ تا کی ادعا میکنی که از آنِ او هستی؟ صبر کن تا خودِ او بگوید: ای جان، تو از آنِ مایی.
هوش مصنوعی: عاشق شدن یعنی مانندِ پروانه بودن: در آغاز به شمع نزدیک میشود، در میانه میسوزد و در پایان نابود و فانی میشود.
هوش مصنوعی: تا وقتی مانندِ آینه درونت تیره و بیرونت روشن است، از یکرنگی و صداقت لاف نزن.
هوش مصنوعی: زبانت مانندِ چراغ آتشین و تیز است، چون مانندِ فتیلهٔ چراغ دلت سیاه است. مانندِ آسیا گردِ خودت میچرخی، چون مانندِ آسیای آبی دامنت تر و آلودهٔ گناه است.
هوش مصنوعی: اگر زندگیِ حقیقی میخواهی، بار و بنهٔ خود را از این گنبدِ جهان بیرون ببر؛ زیرا تا در این گنبد هستی، با مردگان همبستری، گویی در گور به سر میبری.
هوش مصنوعی: اگر دمِ جانبخشِ عیسی را میجویی، راهِ آسمان را در پیش بگیر. تصویرِ عیسی را که در نگارخانهٔ راهبان کشیدهاند رها کن، چون صورت جای حقیقت را نمیگیرد.
هوش مصنوعی: از این تنگنای تاریک بگذر تا روشنی را ببینی؛ از این خشکسالیِ پر از آفت عبور کن تا به تو خوشامد گفته شود.
هوش مصنوعی: به درگاهِ فقر و بینیازی بیا تا فرماندهِ عشق به پیشوازت بیاید و بگوید: ای کسی که هر دو جهان باجگزارِ تو است، وارد شو.
هوش مصنوعی: اکنون که سهمِ آب و نوشیدنیات را از گوشهنشینی فراهم کردهای، بادِ هوس را از سرت بیرون کن. اکنون که به باغِ یگانگی رسیدهای، ریشهٔ هوای نفس را از بن برکن.
هوش مصنوعی: با کاروانی از خوکها، یعنی صفاتِ پلید، به بیتالمقدس پا نگذار. با لشکرِ فیل، مانندِ ابرهه، به درگاهِ خانهٔ خدا نیا؛ یعنی با ناپاکی و تکبر نمیتوان به حریمِ حق رسید.
هوش مصنوعی: سرِ تسلیم فرود آور؛ در این راه در برابرِ یک سر که ببازی صد سر به تو میدهند، بلکه به هر سری صد تاجِ افتخار میبخشند.
هوش مصنوعی: اگر چراغدانِ دلت با چراغِ «لا» (لا اله) روشن شده، هر چیزی جز خدا را که «نورِ آسمانها» است از خدایی برکنار کن.
هوش مصنوعی: وقتی به درِ «لا» یعنی نفیِ غیرِ خدا رسیدی، جایگاهِ «اِلّا» یعنی اثباتِ خدا را بجوی. همانگونه که حاجی وقتی به منا رسید باید کعبه را هم ببیند.
هوش مصنوعی: اگر کور و بیبصیرت بودهای، دست بر شانهٔ احمد بگذار؛ زیرا در این راه راهنمای تو پیامبرِ برگزیده با پاکی و صفای اوست.
هوش مصنوعی: او برگزیدهٔ خدا، آسمان، جانها و حواس است؛ از این رو همهٔ آنها از وجودِ او نعمت و منتی بیپایان دریافت کردهاند.
هوش مصنوعی: هشت بهشت، هفت آسمان، شش جهت، پنج حس، چهار عنصر، سه روح و دو جهان، همه از خدای یگانه و به طفیلِ وجودِ او پدید آمدهاند.
هوش مصنوعی: اکنون که من در ستایشِ کسی چون او اینهمه سخن میگویم، تا کی باید از جهان بر کسی چون من اینهمه ستم برود؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
عسکری شکر بود تو گو بیا میشکرم
ای نموده ترش روی ار جا بد این شوخی ترا
از که آمختی نهادن شعرهائی شوخ چم
گر برستی شاعران هرگز نبودی آشنا
کشه بر بندی گرفتی در گدائی سرسری
[...]
پادشا بر کامهای دل که باشد؟ پارسا
پارسا شو تا شوی بر هر مرادی پادشا
پارسا شو تا بباشی پادشا بر آرزو
کآرزو هرگز نباشد پادشا بر پارسا
پادشا گشت آرزو بر تو ز بیباکی تو
[...]
تا دل من در هوای نیکوان گشت آشنا
در سرشک دیده ام کرد این دل خونین شنا
تا مرا بیند بلا با کس نبندد دوستی
تا مرا بیند هوی با کس نگردد آشنا
من بدی را نیک تر جویم که مردم را بدی
[...]
شاعران بینوا خوانند شعرِ با نوا
وز نوای شعرشان، افزون نمی گردد نوا
طوطیانه گفت و نتوانند جز آموخته
عندلیبم من که هر ساعت دگر سازم نوا
اندر آن معنی که گوید بِدهَمِ انصاف سخن
[...]
ای جهانداری که هستی پادشاهی را سزا
در جهانداری نباشد چون تو هرگز پادشا
از بشارتهای دولت وز اشارتهای بخت
شاه پیروز اختری و خسرو فرمانروا
پادشاهی یافته است از نام تو عز و شرف
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.