ای شحنهٔ شش جهات عالم
در چار دری و هفت طارم
ای جنت انس را تو کوثر
وی کعبهٔ قدس را تو زمزم
نیرو ده توست ناف خرچنگ
عشرت‌گه تو دهان ضیغم
هم‌خانه شوی به مهد عیسی
رجعت کنی از اشارت جم
در بوتهٔ خاک سازی اکسیر
آتش ز اثیر و ز آسمان دم
گه یاره کنی ز ماه و گه تاج
گه رنگ دهی به خاک و گه شم
از رفتن توست بر تن دهر
پر نقطهٔ زر سیاه ملحم
وز آمدن تو دست گیتی
افراخته آستین معلم
تف علم تو در دم صبح
بر بیرق شام سوخت پرچم
خاقانی را تویی همه روز
روزی ده و رازدار و محرم
تاب و تب او ببین به ظاهر
کاندر دلش آتشی است مدغم
از خوارزم آر مهر این تب
وز جیحون ساز نوش این سم
جان داروی او بیار یعنی
خاک در قدوهٔ معظم
در گرد رکاب او همی دو
در گرد عنان او همی چم
تا خورشیدی پیاده بینند
خورشید دگر فراز ادهم
مختار عجم بهاء دین آنک
منشور جلال اوست معجم
با جوش ضمیر و جیش نطقش
مه شد زمن و عطارد ابکم
با لطف کفش گرفت تریاق
چون چشم گوزن کام ارقم
به ز آدمی است و آدمی نام
لیک آدم از او شده مکرم
در نام نگه مکن که فرق است
از زادهٔ عوف و پور ملجم
بی‌قوت ده اناملش نیست
هفت اختر مکرمت مقوم
بی‌یاری زال و پر عنقا
بر خصم ظفر نیافت رستم
ای کحل کفایت تو برده
از دیدهٔ آخر الزمان نم
لفظی ز تو وز عقول یک خیل
رمزی ز تو وز فحول یک رم
مولای تو ثابت‌بن قره
شاگرد تو یحیی‌بن اکثم
تقدیر به همت تو واخورد
گفت ای پدر قدم تقدم
رای تو به آسمان ندا کرد
کای طفل معاملت تعلم
داده است قضا بهای قدرت
نه گلشن و هشت باغ درهم
انصاف بده که هست ارزان
یوسف صفتی به هفده درهم
بالای مدیح تو سخن نیست
کس زخمه نکرد برتر از بم
در وصف تو کی رسم به خاطر
بر عرش که بر شود به سلم؟
طبع تو شناسد آب شعرم
دیلم داند نژاد دیلم
گرچه شعرا بسی است امروز
این طائفه را منم مقدم
هرچند درین دیار منحوس
بسته است مرا قضای مبرم
مرخاتم را چه نقص اگر هست
انگشت کهن محل خاتم
در قالب آدم امیدم
ای هم‌دم روح، روح در دم
یعنی برسان به حضرت شاه
این عقد جواهر منظم
چون بحر میان جانبین بود
کارم ز خطر نمود مبهم
در حال به گوش هوش من گفت
وصف تو که با ضمیر شد ضم
کای مادر موسی معانی
فارغ شو و «فاقذ فیه فی‌الیم»
ای داعی حضرت تو ایام
گرچه نکنم دعا مقسم
گویم که چهار اساس عمرت
چو سبع شداد باد محکم
کار تو تمام باد چونانک
نقصان نرسد پس اذاتم
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به ستایش شخصیتی والا و مهم می‌پردازد که او را زیر عنوان «شحنه شش جهات» و «کعبه قدس» توصیف می‌کند. این شخصیت با ویژگی‌های خاص خود به عالم معنا و دنیا نیرو می‌دهد و بر افکار مردم تأثیر عمیق می‌گذارد. شاعر از قدرت و جلال او سخن می‌گوید و به تأثیراتش بر زندگی و سرنوشت بشریت اشاره می‌کند. او همچنین به فضل و حکمت این شخصیت و دانشش اشاره کرده و می‌گوید که او در عرصه‌های مختلف قابل ستایش است. در نهایت، شاعر آرزو می‌کند که این شخصیت، که به او عشق می‌ورزد، از او پشتیبانی کند و روزی بر او بخشد.
هوش مصنوعی: ای نگهبان و محافظ شش جهت (آسمان و زمین و...) که در چهار دری (ورودی‌ها) و هفت طارم (پله‌ها و ارتفاعات) قرار داری.
هوش مصنوعی: تو برای دل انسان بهشت و مایهٔ خوشی هستی، و برای کعبهٔ مقدس (محل عبادت مسلمانان) مانند آب زمزم هستی که پاک و سیراب‌کننده است.
هوش مصنوعی: تو قدرت و نیرویی که خرچنگ را به خوش‌گذرانان روزگار می‌دهد و به دهان شیر (ضیغم) می‌شناسی، اشاره به فرمانروایی و تسلط تو بر تمامی چیزهاست.
هوش مصنوعی: اگر همسایهٔ تو در خانهٔ مهد عیسی (مهد کودک عیسی) شوی، از اشارهٔ جم (جم، پادشاه افسانه‌ای) به زندگی بازمی‌گردی.
هوش مصنوعی: در دنیای خاکی، با استفاده از اکسیرهایی که خاصیت آتش دارند و از آسمان نازل می‌شوند، انسان را شکل می‌دهند و به وجود می‌آورند.
هوش مصنوعی: گاهی زیبایی و لطافت را به محبوبی همچون ماه بخشیده‌ای و گاهی تاج و سروری را به خاک می‌زنی، و زمانی دیگر به او رنگ و جمال می‌افزایی.
هوش مصنوعی: رفتن تو باعث شده بر روی روزگار لکه‌های سیاه یا ناامیدی به وجود بیاید که همچون دانه‌های زر به چشم می‌آید.
هوش مصنوعی: آمدن تو باعث شده که گیتی (دنیا) دست معلم را بالا ببرد و به او احترام بگذارد.
هوش مصنوعی: علم و دانش تو مانند صبحگاه، چنان درخشانی دارد که پرچم شام را می‌سوزاند.
هوش مصنوعی: خاقانی می‌گوید تو، یعنی خدا، هر روز زندگی و روزی‌ام را تأمین می‌کنی و رازهایم را فقط تو می‌دانی و به دل‌نگرانی‌هایم آگاه هستی.
هوش مصنوعی: حال و هوای او را ببین، در ظاهر آرام است، اما در دلش آتشی نهفته است.
هوش مصنوعی: از خوارزم مروارید محبت او را بیاور و این تب را از جیحون (رود جیحون) به نوش (شراب) تبدیل کن که به این ترتیب، می‌توانم به‌طرز شگفت‌انگیزی از درد و بیماری خلاص شوم.
هوش مصنوعی: جان او که درمان زندگی است، یعنی خاکی که در راه بزرگانی چون او قرار دارد.
هوش مصنوعی: به دور دامن او در حرکت هستم و در اطراف افسار او می‌چرخم.
هوش مصنوعی: اگر کسی خورشید را به حالت پیاده ببیند، خورشید دیگری از زادگان ادهم (انسان اول) دیده می‌شود. در اینجا اشاره به وجود نور و عظمت است که با ظهور انسان کامل یا پیامبر جدید همراه است.
هوش مصنوعی: بهاءالدین مختار، که از بزرگان عجم (سرزمین‌های فارسی‌زبان) است، منشور جلال و عظمت اوست که به صورت فهرستی از فضایلش به‌وضوح بیان شده است.
هوش مصنوعی: نطق او به قدری شگفت‌انگیز و روشن است که چون جوش و خروش جوهر درونی‌اش، باعث می‌شود که من و عطارد (سیاره‌ای که به بیان و بلاغت مشهور است) در برابرش خاموش و بی‌سخن باشیم.
هوش مصنوعی: با لطف و مهربانی خود، به من مانند تریاق (داروی شفابخش) داده‌ای، که چشم گوزن را که خاصیتی خاص دارد، در خود دارد.
هوش مصنوعی: آدمی از او (معنی انسان، یعنی خدا) است و آن‌چه که انسان نامیده می‌شود، اما آدم از جانب او (خدا) بزرگ‌منزلت و محترم شده است.
هوش مصنوعی: در نام و عنوان شخص توجه نکن، زیرا میان فرزند عوف (شخصیتی خوب) و پسر ملجم (شخصیتی بد و خیانتکار) تفاوت بسیار وجود دارد.
هوش مصنوعی: بدون نیروی ده، قدرت و ارزش هفت ستاره در ایجاد مروت و بزرگواری او چیز خاصی نیست.
هوش مصنوعی: رستم، قهرمان داستان‌های ایرانی، بدون یاری زال (پدرش) و پر عنقا (پرنده‌ای افسانه‌ای که نماد قدرت و برتری است) بر دشمن پیروز نمی‌شود.
هوش مصنوعی: ای کسی که کحل (سیاهی) چشمان تو نعمت و زیبایی است، تو از چشم‌های من در این زمانهٔ آخر، غایب و پنهان شده‌ای.
هوش مصنوعی: تو باعث شده‌ای که کلام و عقل از محبوبی زیاد و با استعداد به وجود بیاید و از تو، معانی عمیق و رمزی شکل بگیرد.
هوش مصنوعی: ثابت‌بن قره، مرید و شاگرد یحیی‌بن اکثم است که به عنوان مولای تو (یعنی این شخصی که صحبت از او شده) شناخته می‌شود.
هوش مصنوعی: تقدیر به تلاش و کوشش تو ناچار شد که بگوید: «ای پدر، تو بر همه دیگران برتری داری.
هوش مصنوعی: خداوند به واسطهٔ اراده و تدبیر تو فریاد زد که ای کودک، تو باید با علم و عمل خود، کارهای خود را مدیریت کنی.
هوش مصنوعی: سرنوشت (قضا) بهایی برای قدرت قرار داده که نه به اندازهٔ یک گلستان و نه حتی هشت باغ ارزش دارد.
هوش مصنوعی: انصاف بده که آیا به واقع کسی می‌تواند یوسف را به قیمت هفده درهم ارزان بفروشد؟
هوش مصنوعی: در وصف تو هیچ سخنی بالاتر از گفته‌های تو وجود ندارد و هیچ‌کس نتوانسته مانند بم، یعنی صدای بم و زیبا، بر تو مدیحه‌سرایی کند.
هوش مصنوعی: در وصف تو چه طور می‌توانم به مقام و جایگاهی برسم که به عرش (بهترین و والاترین مقام) برسد، در حالی که هیچ‌کس نمی‌تواند به برتری تو دست یابد؟
هوش مصنوعی: ذوق و خلاقیت تو می‌داند که شعر من از کجا آمده و من (شاعر) نیز می‌دانم که ریشه‌ام به کدام سرزمین برمی‌گردد.
هوش مصنوعی: با وجود اینکه امروز شاعران زیادی هستند، اما من در میان این گروه پیشتاز هستم.
هوش مصنوعی: هرچند در این سرزمین بدیمن، سرنوشتم به شدت تحمیل شده و مرا گرفتار کرده است.
هوش مصنوعی: اگر انگشتم نقصی داشته باشد، نقصی به مرخاتم (خاتم بر روی انگشت) نمی‌زند؛ یعنی وضعیت انگشتم بر ارزش و زیبایی خاتم تأثیری ندارد.
هوش مصنوعی: ای هم‌دم، من در قالب جسم انسانی امید دارم که روح در هر دم و بازدم من وجود دارد.
هوش مصنوعی: بگو این نگین‌های باارزش و زیبا را به شاه برسان.
هوش مصنوعی: کار من در میان دو طرف همچون دریا است که خطرش را مبهم و نامشخص نشان می‌دهد.
هوش مصنوعی: در اینجا به من گفتند که تو را توصیف کنند و این توصیف به دل من رسوخ کرد و احساس کردم که مانند چیزی در درون من است.
هوش مصنوعی: ای مادر موسی، از معانی دور شو و به یاد آوری جمله «او را در دریا بیفکن».
هوش مصنوعی: ای کسی که در درگاه خداوند دعا می‌کنی، با وجود اینکه من دعا نمی‌کنم، تو تقسیم‌کنندهٔ روزگار هستی.
هوش مصنوعی: می‌گویم که چهار پایه و اساس زندگی‌ات مانند هفتاد (یک شخصیت افسانه‌ای) باشد، محکم و استوار باشد.
هوش مصنوعی: تو باید به‌گونه‌ای زندگی کنی که کارهایت به پایان برسد و هیچ‌گونه نقصی بر آنها وارد نشود.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
از بهر چه این کبود طارم
پر گرد شده است باز و مغتم؟
زیرا که درو خزان به زر آب
بر دشت نبشت سبز مبرم
گشت آب پر از تم و کدر صاف
[...]
آمد رمضان بخیر مقدم
دیشب بسلام خان اعظم
جمشید زمان سکندر وقت
مقصود وجود نسل آدم
ای امر تو چون نفاذ تقدیر
[...]
مرداد مهست سخت خرم
می نوش پیاپی و دمادم
از گردون طبع خاک پر تف
وز باران چشم ابر پر نم
بر دشت لباسهای رو نیست
[...]
ای چهرهٔ تو چراغ عالم
با دیدن تو کجا بود غم
شد خلد به روی تو سرایم
بی روی تو خلد شد جهنم
ای شمسهٔ نیکوان به خوبی
[...]
ای زرین نعل آهنین سم
ای سوسن گوش خیزران دم
ای باد صبا گرفته در گل
با آتش تو چو ساق هیزم
سیر تو به گرد خط ناورد
[...]
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.