صبح هزار عید وجود است جوهرش
خضر است رایتش، ملک الموت خنجرش
اقلیم بخش و تاج ستان ملوک عصر
شاهی که عید عصر ملوک است مخبرش
نی نی به بزم عید و به روز وغاش هست
کیخسرو آب دار و سکندر علم برش
ز آن عید زای گوهر شمشیر آب دار
شد بحر آب و آب شد از شرم گوهرش
ز آن هندوی حسام که در هند عید ازوست
اران شکارگه شد و ایران مسخرش
زین پس خراج عیدی و نوروزی آورند
از بیضهٔ عراق و ز بیضای عسکرش
خود کمترین نثار بهائی است عید را
بیضا و عسکر از ید بیضای عسکرش
هر جا که رخش اوست همه عید نصرت است
ز آن پای و دم به رنگ حنا شد معصفرش
عیدا که روم را بود از پایگاه او
کز خوک پایگاه بود خوان قیصرش
عید افسر است بر سر اوقات بهر آنک
شبهی است عین عید ز نعل تکاورش
چون عین عید نعلش در نقش گوش و چشم
هاء مشفق آمد و میم مدورش
چون آینه دو چشم و چو ناخن برا دو گوش
وز رنگ عید شانه زده دم احمرش
چون کرم پیله سرمهٔ عیدی کشیده چشم
پرچم شده ز طرهٔ حوار و احورش
بحر کلیم دست بر این ابر طوروش
با فال عید و نور انا لله رهبرش
بحری که عید کرد بر اعدا به پشت ابر
از غرش درخش و ز غرنده تندرش
آن شب که روز عید و شبیخون یکی شمرد
صبح ظفر برآمد از اعلام ازهرش
هرای زر چو اختر و برگستوان چو چرخ
افکند بخت زیور عیدی بر اشقرش
عید عدو به مرگ بدل شد که باز دید
باران تیغ و ابر کف و برق مغفرش
نصرت نثار عید برافشاند کز عراق
شاه مظفر آمد و جاه موقرش
مهدی است شاه و عید سلاطین ز فتح او
خصم از غلامی آمده دجال اعورش
آن روز رفت آب غلامان که یوسفی
تصحیف عید شد به بهای محقرش
عید ملایک است ز لشکرگه ملک
دیوی غلام بوده ثریا معسکرش
آنجا که احمد آمد و آئین هر دو عید
زرتشت ابتر است و حدیث مبترش
حج ملوک و عمرهٔ بخت است و عید دهر
بر درگهی که کعبهٔ کعبه است و مشعرش
من پار نزد کعبه رساندم سلام شاه
ایام عید نحر بود که بودم مجاورش
کعبه ز جای خویش بجنبید روز عید
بر من فشاند شقهٔ دیبای اخضرش
گفت آستان شاه شما عید جان ماست
سنگ سیاه ما شده هندوی اصفرش
اینجا چه ماندهای تو که آنجاست عید بخت
زین پای بازگردد و ببین صدر انورش
گفتم که یک دو عید بپایم به خدمتت
چون پختهتر شوم بشوم باز کشورش
گفتا مپای و رو حج و عید دگر برآر
تا هر که هست بانگ برآید ز حنجرش
اقبال بین که حاصل خاقانی آمده است
کاندر سه مه دو عید و دو حج شد میسرش
عیدی به قرب مکه و قربانگه خلیل
عید دگر به حضرت خاقان اکبرش
گفتم کدام عید نه اضحی بود نه فطر
بیرون ز این دو عید چه عید است دیگرش
گفت آستان خسرو و آنگاه عید نو
این حرف خردهای است گران، خرد مشمرش
چون دعوت مسیح شمر شاخ بخت او
هر روز عید تازه از آن میدهد برش
هر هفته هفت عید و رقیبان هفت بام
آذین هفت رنگ ببندند بر درش
کرد افتاب خطبهٔ عیدی به نام او
ز آن از عمود صبح نهادند منبرش
عید از هلال حلقه به گوش آمده است از آنک
بر بندگی شاه نبشتند محضرش
از نقش عید یک نقط ایام برگرفت
بر چهرهٔ عروس ظفر کرد مظهرش
تا دور صبح و شام به سالی دهد دو عید
هر صبح و شام باد دو عید مکررش
از شام زاده صبحش و از صبح زاده عید
وز عید زاده مرگ بداندیش ابترش



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر دربارهی شادی و عظمت عید نوروز و نقش آن در پیروزیها و فراوانیهاست. شاعر به توصیف ویژهگیهای این عید و فضایل آن میپردازد و از دوران سلاطین و پهلوانان ایرانی چون کیخسرو و سکندر یاد میکند. او نشان میدهد که عید نوروز منعکسکنندهی پیروزی و برتریهای فرهنگی است و به همراه خود نعمتها و افتخارها میآورد. در طول شعر، به سرودههایی در مورد برجسته بودن این عید و تأثیر آن بر زندگی و تاریخ ایران پرداخته میشود. همچنین شاعر بر اهمیت عید در ارتباط با دیانت و مراسم مذهبی تأکید میکند و از خوشی و موفقیتهای جهانی که در این ایام تحقق مییابند، سخن میگوید.
هوش مصنوعی: صبح، هزار عید را به وجود میآورد و جوهر آن مانند خضر، زندهکننده است؛ در حالی که علم مرگش (ملک الموت) بهعنوان یک خنجر عمل میکند و نشان میدهد که این صبح هم باعث زندگی و هم یادآور مرگ است.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به وصف دورهای از سلطنت میپردازد که در آن زمان، بخشش و سلطنت بر ملوک به اوج خود رسیده است و این دوران، عید و جشن ملوک است که خبر از آن داده میشود.
هوش مصنوعی: در بزم عید و روز جشن، نه کیخسرو (پادشاه افسانهای ایران) و نه سکندر (پادشاه مقدونی) درستی و عظمت خود را ندارند، بلکه در مقابل این جشن، شایستگی مناسبی ندارند.
هوش مصنوعی: در آن عید که شمشیر زیبای کیخسرو از آب زاییده شد، دریا از آب و احساس شرم به خاطر زیبایی آن گوهر پر شد.
هوش مصنوعی: به خاطر آن هندوی حسام، که در هند عید اوست، سرزمین اران به شکارگاهی برای او تبدیل شد و ایران تحت سلطهاش درآمد.
هوش مصنوعی: از این به بعد، مالیات عید و نوروز را از زمینهای عراق و از محصولاتی که در سرزمین عسکر (شهر باستانی در عراق) تولید میشود، میآورند.
هوش مصنوعی: عید برای من، با وجود این که خودم کمتر از همه به آن نثار میکنم، بهایی دارد که بیضهٔ عراق و عسکر (محل سکونت) از روی دست بیضهٔ عسکرش (فرزند) به من میدهند.
هوش مصنوعی: هرجا که چهره و صورت او دیده میشود، برای ما روز عید و پیروزی است. به خاطر اینکه پای او و دم او به رنگ حنا درآمده و معطر شده است.
هوش مصنوعی: هر عیدی که به روم میرسد به خاطر مقام اوست، زیرا خوان اتاق شاهی قیصر از آنجا که ریشهاش به خوک بازمیگردد.
هوش مصنوعی: عید مانند تاجی است که بر سر زمانها گذاشته شده است، زیرا شبی است که عین عید را از نعل (زین) زینتبخش او یعنی تکاور (سوارکار) میسازد.
هوش مصنوعی: نعل او (کسی که در اینجا به او اشاره شده) به مانند عید در نقش و تصویر گوش و چشم نمایان شده است و حروف "هاء" و "میم" در آن به شکل محبت و مهربانی درآمدهاند.
هوش مصنوعی: چشمها مثل آینه، و گوشها مانند ناخن، با رنگ عید و شادی، به زیبایی با دمی سرخ آراسته شدهاند.
هوش مصنوعی: چشمها مانند سرمهای هستند که در روز عید به زیبایی زده شده و بر اثر تابش نور، از طرهی موی بلند و زیبای حوار (موی سیاه و مجعد) به صورت پرچم درآمدهاند.
هوش مصنوعی: خدایی که موسی (کلیم) با او در کوه طور ملاقات کرد، اینجا به دریایی تشبیه شده که با نور عید (نورانی) و پیام الهی هدایتگر مردم است.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر از دریا (بحر) سخن میگوید که بر دشمنان (اعدا) شادمانی میآورد و پشت ابر به دلیل رعد و برق و صدای تندر، به سراغ آنها میآید. این تصویر، قدرت و تاثیرگذاری طبیعت را در لحظاتی خاص به تصویر میکشد.
هوش مصنوعی: شبی که برابری روز عید و زمان هجومی را نشان میدهد، صبح پیروزی از نشانههای طلوع کرده است.
هوش مصنوعی: هرگز زر (طلا) مانند ستاره و برگ همچون آسمان بر سر احوال اشقر (اسب روشن) نیکبختی را به عنوان زینت روز عید میافکند.
هوش مصنوعی: عید دشمن به مرگ او تبدیل شد، زیرا باران گلولهها و ابر شمشیرها و برق کلاهخودش را دوباره مشاهده کرد.
هوش مصنوعی: پیروزی و نصرت را به جشن و سرور پاشید و ابراز کنید، زیرا پادشاه پیروز از عراق با شکوه و اعتبار خود آمده است.
هوش مصنوعی: مهدی، شاه است و عید سلاطین بهخاطر فتح اوست. دشمنان از ترس به غلامی درآمدهاند و دجال، یعنی شخصی شیاد و فریبکار، نابینا شده است.
هوش مصنوعی: روزهایی که آب و آتش غلامان از میان رفت، عید و شادی بهواسطهٔ یوسف، با ارزش ناچیزی به دست آمد.
هوش مصنوعی: عید، جشن فرشتگان است و از محل لشکرگاه دیو، که در آنجا ثریا (مکانی در آسمان) قرار دارد، بهعنوان مظهر قدرت و عظمت یاد میشود.
هوش مصنوعی: در جایی که پیامبر احمد (ص) میآید، تمامی آیینهای عید زرتشتیان ناتمام و ناپسند است و سخن آنها نیز نادرست و بیاساس است.
هوش مصنوعی: حج و عمره به عنوان عبادت و مقدسترین مناسک مذهبی برای پادشاهان و اقبال خوب محسوب میشود و این نعمت در جایی به وقوع میپیوندد که کعبه، مبدأ و قلب عبادات، و مشعر، محل جهل و درک معنوی است.
هوش مصنوعی: در روز عید قربانی، به کعبه پیام سلام شاه ایام را فرستادم، زیرا در آن زمان در کنار کعبه بودم و مجاور آنجا قرار داشتم.
هوش مصنوعی: در روز عید، کعبه به گونهای حرکت کرد و از جای خود تکان خورد، و بر من قطعهای از دیبای سبز رنگ (پارچهای خیلی باارزش) را افکند.
هوش مصنوعی: آستان شاه یعنی درگاه پادشاه، برای ما عید و خوشی است و سنگ سیاه که در کعبه وجود دارد، حالا به رنگ زرد درآمده و نشان میدهد که آنجا چه حالی دارد. در واقع، پادشاهی که مورد اشاره است، برکت و زندگی را به ما میدهد.
هوش مصنوعی: اینجا چه میکنی، در حالی که عید بخت و شانس در آنجا منتظر است؟ بهتر است به آنجا برگردی و نور صدر و مقام او را ببینی.
هوش مصنوعی: گفتم که یک یا دو عید را در خدمت تو میگذرانم تا پختهتر شوم و دوباره به کشور خود برگردم.
هوش مصنوعی: گفت تا زمانی که تو به حج و عید نروی، از جای خود برنخیز؛ زیرا هر کس که هست، صدای او از گلویش به گوش میرسد.
هوش مصنوعی: خاقانی به موفقیتها و دستاوردهای خود اشاره میکند و میگوید از آنجا که در سه ماه (مثلاً ماههای حج و عید) دو عید و دو مناسک بزرگ (حج) برای او فراهم شده، به ویژه اینکه به قلههای موفقیت دست یافته است.
هوش مصنوعی: یک عید هم در نزدیکی مکه و مکان قربانی کردن حضرت ابراهیم (خلیل) وجود دارد و عید دیگری نیز به خاطر بزرگوار بودن حضرت خاقانی (شاعر) است.
هوش مصنوعی: پرسیدم کدام عید وجود دارد که نه عید قربانی (اضحی) باشد و نه عید فطر؛ غیر از این دو عید، چه عید دیگری وجود دارد؟
هوش مصنوعی: او میگوید باید به دربار پادشاه (خسرو) برویم و عید نو را جشن بگیریم. این سخن موضوع مهم و با ارزشی است، پس نباید به سادگی از آن بگذری.
هوش مصنوعی: چون دعوت مسیح (نماد شگفتی و لطف) به او رسیده، شاخ بخت او هر روز عید جدیدی را به او هدیه میکند.
هوش مصنوعی: هر هفته هفت جشن برپا میشود و رقیبان هر صبح، هفت رنگ مختلف را بر در او آویزان میکنند.
هوش مصنوعی: خورشید خطبهای را در روز عید به نام او خواند، به همین دلیل از ستون صبح، منبری برای او برپا کردند.
هوش مصنوعی: عید به خاطر ظهور هلال (ماه) به شکل حلقهای، جشن گرفته میشود، زیرا بر بندگی شاه، نامهای (محضر) نوشتهاند.
هوش مصنوعی: از نقش عید، یک نقطه، نشانه و علامتی از زمان را برگرفتهاند، و این نشانه بر چهرهٔ عروس پیروزی تجلی پیدا کرده است.
هوش مصنوعی: هر سال دو عید در دورانی که صبح و شام میگذرد، به ما داده شود، و هر صبح و شام، باد به تکرار این دو عید باشد.
هوش مصنوعی: عیدها از صبح و شام متولد میشوند و مرگ نیز در حقیقت حاصل دیدگاه بدبینانه است که از عید نشأت میگیرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
تسبیح او کنند ملایک ز ساق عرش
کو برکشید عرش و هم او گسترید فرش
تر دامنی که ننگ وجودست گوهرش
دریا نشسته خشک لب از دامن ترش
طفل سخن به شیر سگ آلود از آنگهی
کاین شوخ گربه چشم گرفتست در برش
سرگشته شد چو زیبق ناکشته کز تری
[...]
صبح حمایل فلکت آهیخت خنجرش
کآمیخت کوه ادیم شد از خنجر زرش
هر پاسبان که طرهٔ بام زمانه داشت
چون طره سر بریده شد از زخم خنجرش
صبح از صفت چویوسف و مه نیمهٔ ترنج
[...]
هر دم که در صفای رخ یار بنگرد
گردد همه جهان بحقیقت مصورش
چون باز در فضای دل خود نظر کند
بیند چو آفتاب، رخ خوب دلبرش
پروردگار خلق خدایی به کس نداد
تا همچو کعبه روی بمالند بر درش
از مال و دستگاه خداوند قدر و جاه
چون راحتی به کس نرسد خاک بر سرش
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.