آمد دواسبه عید و خزان شد علم برش
زرین عذار شد چمن از گر لشکرش
عید است و آن عصیر عروسی است صرعدار
کف بر لب آوریده و آلوده معجرش
وینک خزان معزم عید است و بهر صرع
بر برگ زر نوشته طلسم مزعفرش
ز آن سوی عید دختر رز شوی مرده بود
زرین جهاز او زده بر خاک مادرش
یک ماه عده داشت پس از اتفاق عید
بستند عقد بر همه آفاق یک سرش
زرگر به گاه عید زر افشان کند ز شاخ
واجب کند که هست شکریز دخترش
شاخ چنار گویی حلوای عید زد
کآلوده ماند دست به آب معصفرش
بودی به روز عید نفسهای روزهدار
مشکین کبوتری ز فلک نامه آورش
منقار بر قنینه و پر بر قدح بماند
کامد همای عید و نهان شد کبوترش
مرغ قنینه بلبل عید است پیش شاه
گل در دهن گداخته و ناله دربرش
انگشت ساقی از غبب غوک نرمتر
زلف چو مار در می عیدی شناورش
زلفش فرو گذاشته سر در شراب عید
دیوی است غسل گاه شده حوض کوثرش
در آبگینه نقش پری بین به بزم عید
از میکز آتش است پریوار جوهرش
ز آن چون پری گرفته نمایند اهل عید
کب خرد ببرد پریوار آذرش
گردون چنبری ز پی کوس روز عید
حلقه به گوش چنبر دف همچو چنبرش
دستینه بسته بربط و گیسو گشاده چنگ
یعنی درم خریدهٔ عیدیم و چاکرش
بر سر بمانده دست رباب از هوای عید
افتاده زیر دیگ شکم کاسهٔ سرش
مار زبان بریده نگر نای روز عید
سوراخ مار در شکم باد پرورش
مار است خاک خواره پس او باد ز آن خورد
کز خوان عید نیست غذای مقررش
چون شاه هند پیش و پسش ده غلام ترک
از فر عید گه می و گه شکر افسرش
بل هندوی است بر همن آتش گرفته سر
چون آب عید نامهٔ زردشتی از برش
گوئی بهای بادهٔ عیدی است افتاب
ز آن رفت در ترازو و سختند چون زرش
شد وقت چون ترازو و شاه جهان بعید
خواهی میگران چو ترازوی محشرش
خاقان اکبر آنکه سر تیغش آتشی است
شبهای عید و قدر شده دود و اخگرش
کیوانش پرچم است و مه و آفتاب طاس
چون زلف آنکه عید بتان خواند آزرش



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر دربارهٔ عید و زیباییهای آن است که به توصیف جشن و شادمانی در این ایام میپردازد. شاعر با تصاویری از گلها، می و آواز بلبلها حال و هوای عید را به تصویر میکشد و به دوگانگی عید و خزان اشاره میکند. همچنین، او با استفاده از تشبیهها و تعابیر زیبا، به جشن عروسی و آمادگیها برای آن میپردازد. احساس شگفتی و سرور در میان طبیعت و انسانها در این زمان جلوهگر است. شاعر از زیباییهای می و شراب در کنار شور عید یاد میکند و در نهایت به توصیف جایگاه عالی و قدرت خاقانی را در دوران خود میرسد.
هوش مصنوعی: به عید آمدهاند و بر روی سرش، چهرهاش مانند علم (پرچم) شکوهمند و زیباست، و چمن نیز از زیبایی و شکوفاییاش به مانند لشکری پرشکوه شده است.
هوش مصنوعی: عید آمده و این عید به مانند عروسی است که در حال شادی و خوشحالی، کف بر لبش آمده و معجر (روسری) او به خون آغشته شده است.
هوش مصنوعی: و اکنون بهار با شکوهی، عید است و برای خوشامدگویی به عروسی، بر روی برگ زر نوشتهای از طلسم زعفران وجود دارد.
هوش مصنوعی: در آن سو، در روز عید، دختری از خانوادهای قدیمی و محترم که شوهرش فوت کرده بود، با جهاز طلایی خود بر روی خاک مادرش قرار گرفته است.
هوش مصنوعی: پس از وقوع حادثهای در عید، دختر که یک ماه مدت عده (زمان انتظار پس از فوت شوهر) داشت، در تمام دنیا ازدواجی یکسره برپا کردند.
هوش مصنوعی: زرگر در زمان عید طلا و جواهر پخش میکند و از درختی که دخترش به آن وابسته است، دلیلی برای شادی و برکت به وجود میآورد.
هوش مصنوعی: شاخ چنار، مانند حلوای عید، شیرین و خوشمزه به نظر میرسد، اما دست کسی که به آن دست زده، به عطر معصفر (عطر خوشبوی گل) آلوده شده است. در واقع، زیبایی و خوشمزگی ظاهری چنار، چیزی است که به آن عطر و بوی خوش افزوده شده.
هوش مصنوعی: در روز عید، پروانهای مثل کبوتر سیاه، پیامی از آسمان آورد.
هوش مصنوعی: پرندهای که بر روی قنینه (نماد زیبایی و عشق) نشسته است و منقار او بر روی آن مانده، نشان از آمدن عید دارد و کبوتر (نماد پیامآور) او به صورت پنهان در این لحظه دیده نمیشود.
هوش مصنوعی: بلبل در روز عید، مرغی زیبا و خوش صداست که در برابر برگزیدهترین گل (شاه گل) نشسته و به خاطر عشقش، ناله میکند و در دلش آتش شوق دارد.
هوش مصنوعی: انگشت ساقی از پشت گردن او نرمتر است و زلف او مانند مار، در می عید در حال حرکت است.
هوش مصنوعی: زلف او مانند دیوانهای در حوض کوثر، به خاطر شراب عید، سرش را به سمت پایین گذاشته است. این زلف به طور کمنظیری زیبا است و به مانند مکانی مقدس به چشم میآید.
هوش مصنوعی: در ظرف شیشهای نقش پری را در مهمانی عید ببین که از میخورد و جوهرش گویای آتش است و به زیبایی پری میماند.
هوش مصنوعی: چون در روز عید، اهل بزم و شادی مانند پری زیبا و دلفریب به نظر میآیند، کبودی خرد که به آنها نسبت داده میشود، نشاندهندهی آتش پرشور و جوانی آنهاست.
هوش مصنوعی: در روز عید، آسمان بهسان یک طبل بزرگ در حال چرخش است و حلقهای از پردههای دف که صدای خوشی تولید میکند، بهدست اهل عید است و مانند آن چنبره میچرخد.
هوش مصنوعی: دستهایم را به ساز بربط (ساز موسیقی) بستهام و موهایم را آزاد گذاشتهام، یعنی به خاطر عید چیزی خریدهام و خدمتگزار آن هستم.
هوش مصنوعی: دست رباب (آلت موسیقی) که به خاطر جشن عید در دستش بوده، حالا در زیر دیگ (رمز و راز) و در کشمکش با شکم او (کاسهٔ سرش) افتاده است. این تصویر نشاندهندهٔ حالتی است که شادی عید به زودی به پایان میرسد و مشکلات و دردها جای آن را میگیرند.
هوش مصنوعی: مار زبان بریده همانند نای (نی) روز عید، شکم باد را به خاطر پرورش سوراخ کرده است. این تشبیه نشان میدهد که وضعیتی وخیم و نامناسب وجود دارد، در حالی که انتظار میرود که در روز عید، حال و هوای خوشی باشد.
هوش مصنوعی: مار، چیزی است که از خاک تغذیه میکند و در اینجا به نوعی نماد فریبندگی است. او با باد پرورده میشود و به خاطر اینکه در سفره عید، غذای مناسب و معینی وجود ندارد، نمیتواند از آن بخورد.
هوش مصنوعی: شاه هند در جلو و عقبش ده غلام ترک دارد، که از عید در مقام خوشی و شادی گاهی نوشیده و گاهی شکر خورده، تاج و افسر او را زینت میبخشند.
هوش مصنوعی: هندوی یعنی مخلوقی که روی آتش نشسته و سرش چون آب در روز عید بر اثر حرارت به رنگ زرد درآمده است، و این تصویر شبیه به نامهای است که از مراسم زردشتیان (آتشپرستان) به یادگار مانده است.
هوش مصنوعی: انگار که ارزش بادهای که در عید خورده میشود، به اندازهی خورشید است و آن قدری سنگین و باارزش است که در ترازوی قیامت مانند طلا میچرخد.
هوش مصنوعی: زمانی رسیده است که مانند ترازوی قیامت، سرنوشت و عدالت در جهان برقرار خواهد شد و اگر بخواهی، سنگینی آن را حس خواهی کرد.
هوش مصنوعی: خاقانی اکبر، آن کسی که سر تیغش نوری مانند آتش است، در شبهای عید و قدر، گدازهای بر افروخته و دودی از آن برمیخیزد.
هوش مصنوعی: آسمان و سیارهٔ کیوان (زحل) نماد افتخار اوست و نورِ ماه و خورشید هم بر این پرچم میدرخشند، همانطور که زلفِ آن کسی که در عید (دینی) زیبایی را به بتان نسبت میدهد، زیبا و دلربا است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
تسبیح او کنند ملایک ز ساق عرش
کو برکشید عرش و هم او گسترید فرش
تر دامنی که ننگ وجودست گوهرش
دریا نشسته خشک لب از دامن ترش
طفل سخن به شیر سگ آلود از آنگهی
کاین شوخ گربه چشم گرفتست در برش
سرگشته شد چو زیبق ناکشته کز تری
[...]
صبح حمایل فلکت آهیخت خنجرش
کآمیخت کوه ادیم شد از خنجر زرش
هر پاسبان که طرهٔ بام زمانه داشت
چون طره سر بریده شد از زخم خنجرش
صبح از صفت چویوسف و مه نیمهٔ ترنج
[...]
هر دم که در صفای رخ یار بنگرد
گردد همه جهان بحقیقت مصورش
چون باز در فضای دل خود نظر کند
بیند چو آفتاب، رخ خوب دلبرش
پروردگار خلق خدایی به کس نداد
تا همچو کعبه روی بمالند بر درش
از مال و دستگاه خداوند قدر و جاه
چون راحتی به کس نرسد خاک بر سرش
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.