ای کریمی که عیال کف دربار تواند
هر که در عالم روزی بکرم شد موصوف
هفت اندام فلک گشت پر از چشم و چراغ
زانکه پیوسته بدیدار تو باشد مشعوف
عالم لطف تو چون طبع خواصست انیس
شه ره خشم تو چون فتنۀ عامست مخوف
گر نباشد ز پی مدح تو، در مجری حلق
بگسلد تیغ زبان سلسلۀ نظم حروف
عشوه دادن ز تو بس منکرم آید الحق
که نبودست سخای تو بدینها معروف
چند واقف بود این سایل بر درگه تو؟
ای بر اسرار ازل یافته علم تو وقوف
چند در آرزوی صدر تو باشد چشمم؟
ای شده عین کمال از تو و صدرت مکفوف
گفته اند آنکه چهل روز ریاضت بکشد
حجب عالم علوی شود او را مکشوف
بر رهی چون ز ریاضت دو چهل روز گذشت
چون که از حضرت عالی تو آمد مصروف
الفت با حضرت تو یافته بودم زین پیش
صعب باشد به همه حال فطام از مألوف
بی گنه تا کی باشم ز جنابت مطرود؟
بی سبب تا کی باشد همه کارم موقوف؟
نیست یک رنگی اومید در احوال جهان
کین جهان منشأ آفات و حدوثست و صروف
ماه را نقص محاقست و خسوفست و وبال
مهر را بیم زوالست و هبوطست و کسوف
بر نمی تابد احوال توقّف زین بیش
فاغث انّک بالخلق رحیم و رئوف



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیده درخواستنامه و شکوائیهای است خطاب به ممدوحی بخشنده. شاعر پس از ستایش بخشش و هیبت او، از وعدههای بیسرانجام و رانده شدن بیگناه از درگاهش گله میکند. او دوری هشتادروزه را با چلهنشینی مقایسه میکند و با یادآوری ناپایداری جهان، که حتی ماه و خورشید را گرفتار کاستی و گرفتگی میکند، از ممدوح میخواهد که بیدرنگ به فریادش برسد.
هوش مصنوعی: ای بخشندهای که هر کس در جهان به بخشندگی شناخته شده، نانخور و وابستهٔ دست گوهرافشان توست.
هوش مصنوعی: اندامهای هفتگانهٔ آسمان پر از چشم و چراغ، یعنی ستارگان، شده است، زیرا آسمان همیشه از دیدن تو شادمان و شیفته است.
هوش مصنوعی: عالم مهربانی تو مانند طبع برگزیدگان دلنشین و همدم است، و شاهراه خشم تو مانند شورش عامهٔ مردم ترسناک است.
هوش مصنوعی: اگر سخن برای ستایش تو نباشد، شمشیر زبان در گذرگاه گلو رشتهٔ پیوستهٔ حروف را میبُرد؛ یعنی سخن بیمدح تو گفته نمیشود و ارزشی ندارد.
هوش مصنوعی: بهراستی وعدهٔ فریبنده و امروز و فردا کردن از تو در نظرم بسیار ناپسند است، زیرا بخشش تو هرگز به چنین کارهایی شناخته نبوده است.
هوش مصنوعی: ای کسی که دانشت از رازهای ازلی آگاه شده است، این گدا تا کی باید بر درگاه تو بایستد و منتظر بماند؟
هوش مصنوعی: ای کسی که چشمزخم از تو و جایگاهت دور و نابینا شده است، تا کی چشم من در آرزوی رسیدن به پیشگاه تو بماند؟ در «عین کمال» به نام شاعر نیز اشاره است.
هوش مصنوعی: گفتهاند هر که چهل روز ریاضت بکشد و چله بنشیند، پردههای عالم بالا برایش کنار میرود.
هوش مصنوعی: اما بر این بنده، از زمانی که از درگاه بلند تو رانده شده، دو چهل روز در رنج و ریاضت گذشته است؛ یعنی با این همه هنوز گشایشی نیافتهام.
هوش مصنوعی: پیش از این با درگاه تو انس و آشنایی داشتم، و جدا شدن از چیزی که به آن خو گرفتهای در هر حال دشوار است.
هوش مصنوعی: تا کی بیگناه از آستان تو رانده باشم و تا کی بیدلیل همهٔ کارهایم معطل و متوقف بماند؟
هوش مصنوعی: در احوال جهان امید پایدار و یکسانی نیست، چون این جهان سرچشمهٔ آفتها و پیشامدها و دگرگونیهای روزگار است.
هوش مصنوعی: ماه گرفتار کاستی محاق و گرفتگی و وبال است و خورشید از افول و هبوط و گرفتگی بیم دارد؛ یعنی هیچ چیز در جهان از گزند در امان نیست.
هوش مصنوعی: حال من بیش از این تاب درنگ و انتظار ندارد؛ پس به فریادم برس که تو با مردم مهربان و دلسوزی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
دلم از جان شده بر روی چو ماهت مشعوف
مدّتی تا به غم عشق رخت شد معروف
جان ز من خواسته ای ای بت سیمین بدنم
به اشارات دو چشمت شده جانا موقوف
گر به سنگش بزنی مرغ دلم را نرود
[...]
باز شد پیکر زیبای چمن اطلس پوش
شد دمن دفتر ما نی ز خطوط و زنقوش
گشت از دیبه چبن دامن صحرا مفروش
زلف سنبل زدم باد چه عهن المنفوش
هم ریاحین شده عطار صفت عطرفروش
[...]
به جفاکاری هرچند بد آن مه موصوف
لیک شد عمر به امید وفایش مصروف
عارضش از دو طرف در شکن مو محفوف
راستی هم چو یکی مهر اسیر دو کسوف
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.